Ketmia
| Hibiskus | |
|---|---|
 Morologia (Hibiscus splendens)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | ślazowate |
| Rodzaj | hibiskus |
| Nazwa systematyczna | |
| Hibiscus L. Sp. Pl. 693. 1753 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Ketmia[2] (Hibiscus L.) nazywana także hibiskusem (spolszczenie nazwy łacińskiej) – rodzaj krzewów i roślin zielnych z rodziny ślazowatych. Należy do niego ok. 220 gatunków pochodzących z obszarów o ciepłym klimacie[3] Gatunkiem typowym jest Hibiscus syriacus L.[4].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Do rodzaju tego należą zarówno małe drzewa, krzewy jak i rośliny zielne. Liście mają rozmaite kształty od prostych kolistych do lancetowatych z ząbkowanym zakończeniem brzegów liścia. Kwiaty są duże i wyraziste, trąbkowate, z pięcioma płatkami, w kolorach od różowego poprzez czerwone do żółtego o szerokości 4-15 cm. W środku kwiatu znajduje się prętosłup.
W strefie umiarkowanej najczęściej spotyka się gatunek Hibiscus syriacus (znany jako Róża Althei czy Róża Szarona). W rejonach tropikalnych najczęściej spotykanym gatunkiem jest Hibiscus rosa-sinensis.
Hibiskus jest też pożywieniem niektórych larw motyli.
Systematyka [edytuj]
Bombycidendron Zoll. & Moritzi, Bombycodendron Hassk., orth. Var., Brockmania W. Fitzg., Pariti Adans., Wilhelminia Hochr.
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do plemienia Hibisceae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][6].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), podrodzina Hibiscoideae Leurss., plemię Hibisceae Rchb., podplemię Hibiscinae A. Dumont, rodzaj ketmia (Hibiscus L.)[7].
- Gatunki (wybór)
- Hibiscus acetosella Welw. ex Hiern
- ''Hibiscus arnhemensis F. D. Wilson
- Hibiscus brackenridgei A. Gray – tzw. hibiskus hawajski (ma'o hau hele)
- Hibiscus calyphyllus Cav.
- Hibiscus cameronii Knowles & Westc.
- Hibiscus cannabinus L. – ketmia konopiowata
- Hibiscus cardiophyllus A. Gray
- Hibiscus coccineus Walter – ketmia krwista
- Hibiscus diversifolius Jacq.
- Hibiscus drummondii Turcz.
- Hibiscus flavifolius Ulbr.
- Hibiscus furcellatus Desr. – tzw. hibiskus hawajski (akiohala)
- Hibiscus furcatus Willd.
- Hibiscus heterophyllus Vent.
- Hibiscus indicus (Burm. f.) Hochr.
- Hibiscus kokio Hillebr. ex Wawra
- Hibiscus laevis All.
- Hibiscus lasiocarpos Cav.
- Hibiscus lavaterioides Moric.
- Hibiscus ludwigii Eckl. & Zeyh.
- Hibiscus macranthus Hochst. ex A. Rich.
- Hibiscus micranthus L. f.
- Hibiscus moscheutos L.
- Hibiscus mutabilis L.
- Hibiscus paramutabilis L. H. Bailey
- Hibiscus pedunculatus L.f
- Hibiscus platanifolius (Willd.) Sweet
- Hibiscus radiatus Cav.
- Hibiscus rosa-sinensis – ketmia róża chińska
- Hibiscus sabdariffa – ketmia szczawiowa
- Hibiscus schizopetalus (Dyer) Hook. f.
- Hibiscus scottii Balf. f.
- Hibiscus sinosyriacus L. H. Bailey
- Hibiscus syriacus L. – ketmia syryjska
- Hibiscus trionum L. – ketmia południowa
- Hibiscus waimeae A. Heller
Zastosowanie [edytuj]
- Rośliny ozdobne: Wiele z gatunków hibiskusa jest uprawianych z uwagi na charakterystyczne kwiaty. Hibiscus syriacus (Mugunghwa) jest narodowym kwiatem Korei Południowej a Hibiscus rosa-sinensis (Bunga Raya albo chiński hibiskus) jest symbolem Malezji. Hibiskus hawajski znalazł się w godle stanu Hawaje.
- Rośliny lecznicze. Kwiat hibiskusa ma właściwości obniżające ciśnienie krwi, a polisacharydy wzmacniają odporność organizmu. Działa on też kojąco, przeciwzapalnie oraz łagodzi podrażnienia, uważa się także, że wzmacnia wątrobę. Ma przyjemny kwaskowaty smak i piękny, czerwony kolor. Hibiskus (kwiat malwy sudańskiej) to wyjątkowo cenne źródło naturalnej witaminy C oraz wapnia, witamin i soli mineralnych. Przyspiesza on przemianę materii, zmniejsza wchłanianie w jelitach, działa wzmacniająco na wątrobę i oczyszcza organizm. W afrykańskiej medycynie ludowej przypisuje się mu działanie antybakteryjne i moczopędne, dzięki czemu zapobiega zastojom wody w organizmie.
- Jeden z gatunków hibiskusa, znany jako kenaf (Hibiscus cannabinus) jest powszechnie używany w produkcji papieru oraz jako roślina jadalna (do przyrządzania naparów – szczególnie w Egipcie, Sudanie (tzw. karkade) oraz na Karaibach).
- W niektórych rejonach (np. w Polinezji) wykorzystuje się włókna roślinne z łodyg hibiskusa.
Ciekawostki [edytuj]
- Miasto Chengdu w Chinach jest znane jako miasto hibiskusa.
- Kwiat hibiskusa kwitnie tylko jeden dzień.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
- ↑ United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Hibiscus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].
