Ketmia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hibiskus
Morologia (Hibiscus splendens)
Morologia (Hibiscus splendens)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Rodzaj hibiskus
Nazwa systematyczna
Hibiscus L.
Sp. Pl. 693. 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiat
Kwiat
Belize5.jpg
Odmiana o pełnych kwiatach
Podwójny hibiskus
Podzielony płatek hibiskusa

Ketmia[2] (Hibiscus L.) nazywana także hibiskusem (spolszczenie nazwy łacińskiej) – rodzaj krzewów i roślin zielnych z rodziny ślazowatych. Należy do niego ok. 220 gatunków pochodzących z obszarów o ciepłym klimacie[3] Gatunkiem typowym jest Hibiscus syriacus L.[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju tego należą zarówno małe drzewa, krzewy jak i rośliny zielne. Liście mają rozmaite kształty od prostych kolistych do lancetowatych z ząbkowanym zakończeniem brzegów liścia. Kwiaty są duże i wyraziste, trąbkowate, z pięcioma płatkami, w kolorach od różowego poprzez czerwone do żółtego o szerokości 4-15 cm. W środku kwiatu znajduje się prętosłup.

W strefie umiarkowanej najczęściej spotyka się gatunek Hibiscus syriacus (znany jako Róża Althei czy Róża Szarona). W rejonach tropikalnych najczęściej spotykanym gatunkiem jest Hibiscus rosa-sinensis.

Hibiskus jest też pożywieniem niektórych larw motyli.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[5]

Bombycidendron Zoll. & Moritzi, Bombycodendron Hassk., orth. Var., Brockmania W. Fitzg., Pariti Adans., Wilhelminia Hochr.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do plemienia Hibisceae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][6].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), podrodzina Hibiscoideae Leurss., plemię Hibisceae Rchb., podplemię Hibiscinae A. Dumont, rodzaj ketmia (Hibiscus L.)[7].

Gatunki (wybór)

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Rośliny ozdobne: Wiele z gatunków hibiskusa jest uprawianych z uwagi na charakterystyczne kwiaty. Hibiscus syriacus (Mugunghwa) jest narodowym kwiatem Korei Południowej a Hibiscus rosa-sinensis (Bunga Raya albo chiński hibiskus) jest symbolem Malezji. Hibiskus hawajski znalazł się w godle stanu Hawaje.
  • Rośliny lecznicze. Kwiat hibiskusa ma właściwości obniżające ciśnienie krwi, a polisacharydy wzmacniają odporność organizmu. Działa on też kojąco, przeciwzapalnie oraz łagodzi podrażnienia, uważa się także, że wzmacnia wątrobę. Ma przyjemny kwaskowaty smak i piękny, czerwony kolor. Hibiskus (kwiat malwy sudańskiej) to wyjątkowo cenne źródło naturalnej witaminy C oraz wapnia, witamin i soli mineralnych. Przyspiesza on przemianę materii, zmniejsza wchłanianie w jelitach, działa wzmacniająco na wątrobę i oczyszcza organizm. W afrykańskiej medycynie ludowej przypisuje się mu działanie antybakteryjne i moczopędne, dzięki czemu zapobiega zastojom wody w organizmie.
  • Jeden z gatunków hibiskusa, znany jako kenaf (Hibiscus cannabinus) jest powszechnie używany w produkcji papieru oraz jako roślina jadalna (do przyrządzania naparów – szczególnie w Egipcie, Sudanie (tzw. karkade) oraz na Karaibach).
  • W niektórych rejonach (np. w Polinezji) wykorzystuje się włókna roślinne z łodyg hibiskusa.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Miasto Chengdu w Chinach jest znane jako miasto hibiskusa.
  • Kwiat hibiskusa kwitnie tylko jeden dzień.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
  6. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Hibiscus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].