Ślazowate
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Ślazowate | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | ślazowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Malvaceae Juss. Gen. Pl.: 271. 4 Aug 1789, nom. cons. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Ślazowate, malwowate (Malvaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu ślazowców (Malvales). Są to rośliny zielne, krzewy i drzewa szeroko rozprzestrzenione na kuli ziemskiej, we wszystkich niemal strefach klimatycznych. Większość gatunków występuje w strefie tropikalnej. W Polsce występują dziko lub jako rośliny uprawiane lub dziczejące gatunki z rodzajów: anoda (Anoda), ketmia (Hibiscus), malwa (Alcea), prawoślaz (Althaea), ślaz (Malva), ślazówka (Lavatera), ślęzawa (Malope), zaślaz (Abutilon)[2].
Charakterystyka [edytuj]
- Pokrój
- Rośliny zielne, krzewy lub drzewa.
- Liście
- Ulistnienie skrętoległe lub nakrzyżległe. Liście zazwyczaj zgięte wzdłuż nerwu, o całych brzegach lub ząbkowanych. Nerwacja pierzasta drugorzędna.
- Kwiaty
- Kwiatostan to zmodyfikowana wierzchotka na ogół z trzema podsadkami na szypułce z kwiatem szczytowym, dwiema naprzeciwległymi podsadkami i gałęziami kwiatostanu. Czasami całość zredukowana do pojedynczego kwiatu i zrośniętego kieliszka. Kielich zaworowy. Korona zrosłopatkowa zachodząca dachówkowo. Pręciki i słupki na wypukłym dnie kwiatowym są wyżej niż nasada okwiatu. Liczne zrośnięte pręciki w pięciu grupach, ale zasadniczo dwa razy licznijsze od płatków korony i są na obrzeżach kwiatu. Słupki zrośnięte. Znamię na ogół suche.
- Owoc
- Na ogół torebka.
- Biologia
- Produkują cyklopropenowe kwasy tłuszczowe i chinony z terpenoidów[1].
Systematyka [edytuj]
- Pozycja systematyczna rodziny według APweb (2001...) (aktualizowany system APG II)
| ślazowce |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział rodziny według APweb (2001...) (aktualizowany system APG II)
Do rodziny należą 243 rodzaje zawierające ponad 4225 gatunków. W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych wiele z tych grup wyróżnianych było w randze odrębnych rodzin, jednak w świetle współczesnej wiedzy tradycyjnie wyróżniane taksony miały charakter parafiletyczny lub polifiletyczny. W obrębie rodziny wyróżnia się obecnie 9 grup roślin w randze podrodzin[1].
| ślazowate |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Wykaz rodzajów[3]
Podrodzina Grewioideae Hochreutiner
- Należy tu ok. 25 rodzajów z 770 gatunkami występującymi w strefie międzyzwrotnikowej[1].
- rodzaj: Ancistrocarpus Oliv.
- rodzaj: Apeiba Aubl.
- rodzaj: Clappertonia Meisn.
- rodzaj: Colona Cav.
- rodzaj: Corchorus L. – juta
- rodzaj: Desplatsia Bocq.
- rodzaj: Duboscia Bocq.
- rodzaj: Eleutherostylis Burret
- rodzaj: Entelea R. Br.
- rodzaj: Erinocarpus Nimmo ex J. Graham
- rodzaj: Glyphaea Hook. f.
- rodzaj: Goethalsia Pittier
- rodzaj: Grewia L.
- rodzaj: Heliocarpus L.
- rodzaj: Hydrogaster Kuhlm.
- rodzaj: Luehea Willd.
- rodzaj: Lueheopsis Burret
- rodzaj: Microcos L.
- rodzaj: Mollia Mart.
- rodzaj: Pseudocorchorus Capuron
- rodzaj: Sparrmannia L. f.
- rodzaj: Tetralix Griseb.
- rodzaj: Trichospermum Blume
- rodzaj: Triumfetta L.
- rodzaj: Vasivaea Baill.
- rodzaj: Vinticena Steud.
Podrodzina Byttnerioideae Hochreutiner
- Należy tu ok. 26 rodzajów z 650 gatunkami występującymi w strefie międzyzwrotnikowej, a szczególnie w Ameryce Południowej[1].
- Plemię Byttnerieae
- rodzaj: Abroma Jacq.
- rodzaj: Ayenia L.
- rodzaj: Byttneria Loefl.
- rodzaj: Kleinhovia L.
- rodzaj: Leptonychia Turcz.
- rodzaj: Maxwellia Baill.
- rodzaj: Megatritheca Cristóbal
- rodzaj: Rayleya Cristóbal
- rodzaj: Scaphopetalum Mast.
- Plemię Lasiopetaleae
- rodzaj: Commersonia J. R. Forst. & G. Forst.
- rodzaj: Guichenotia J. Gay
- rodzaj: Hannafordia F. Muell.
- rodzaj: Keraudrenia J. Gay
- rodzaj: Lasiopetalum Sm.
- rodzaj: Lysiosepalum F. Muell.
- rodzaj: Rulingia R. Br.
- rodzaj: Seringia J. Gay
- rodzaj: Thomasia J. Gay
- Plemię Hermannieae
- rodzaj: Dicarpidium F. Muell.
- rodzaj: Gilesia F. Muell.
- rodzaj: Hermannia L.
- rodzaj: Melochia L.
- rodzaj: Waltheria L.
- Plemię Theobromateae
- rodzaj: Glossostemon Desf.
- rodzaj: Guazuma Mill.
- rodzaj: Herrania Goudot
- rodzaj: Theobroma L. – kakaowiec
Podrodzina Brownlowioideae Burret
- Należy tu 8–9 rodzajów z 68 gatunkami. Takson opisywany także w randze odrębnej rodziny Berryaceae Doweld lub Brownlowiaceae Cheek[1].
- rodzaj: Berrya Roxb.
- rodzaj: Brownlowia Roxb.
- rodzaj: Christiana DC.
- rodzaj: Diplodiscus Turcz.
- rodzaj: Hainania Merr.
- rodzaj: Indagator Halford
- rodzaj: Jarandersonia Kosterm.
- rodzaj: Pentace Hassk.
- rodzaj: Pityranthe Thwaites
Podrodzina Dombeyoideae Beilschmied
- Należy tu 20–21 rodzajów z 381 gatunkami. Takson wyróżniany czasem jako odrębna rodzina Dombeyaceae Desfontaines. Rośliny występują głównie w Afryce i południowej Azji, szczególnie licznie na Madagakarze i Maskarenach[1].
- rodzaj: Astiria Lindl.
- rodzaj: Burretiodendron Rehder
- rodzaj: Cheirolaena Benth.
- rodzaj: Corchoropsis Siebold & Zucc.
- rodzaj: Dombeya Cav.
- rodzaj: Eriolaena DC.
- rodzaj: Harmsia K. Schum.
- rodzaj: Helmiopsiella Arènes
- rodzaj: Helmiopsis H. Perrier
- rodzaj: Melhania Forssk.
- rodzaj: Nesogordonia Baill.
- rodzaj: Paradombeya Stapf
- rodzaj: Paramelhania Arènes
- rodzaj: Pentapetes L.
- rodzaj: Pterospermum Schreb.
- rodzaj: Ruizia Cav.
- rodzaj: Schoutenia Korth.
- rodzaj: Sicrea (Pierre) Hallier f.
- rodzaj: Trochetia DC.
- rodzaj: Trochetiopsis Marais
Podrodzina Helicteroideae Meisner
- Należy tu 8–10 rodzajów z 95 gatunkami. Takson opisywany był jako odrębna rodzina Durionaceae Cheek, Helicteraceae J. Agardh i Triplochitonaceae Schumann. Zaliczane tu rośliny występują w tropikach, zwłaszcza w Azji południowo-wschodniej[1].
- rodzaj: Boschia Korth.
- rodzaj: Coelostegia Benth.
- rodzaj: Cullenia Wight
- rodzaj: Durio Adans. – durian
- rodzaj: Helicteres L.
- rodzaj: Kostermansia Soegeng
- rodzaj: Mansonia J. R. Drumm. ex Prain
- rodzaj: Neesia Blume
- rodzaj: Neoregnellia Urb.
- rodzaj: Reevesia Lindl.
- rodzaj: Triplochiton K. Schum.
- rodzaj: Ungeria Schott & Endl.
Podrodzina Sterculioideae Burnett
- Należy tu 12 rodzajów z 430 gatunkami. Takson opisywany był jako odrębna rodzina Sterculiaceae Salisbury. Zaliczane tu rośliny występują w strefie międzyzwrotnikowej[1].
- rodzaj: Acropogon Schltr.
- rodzaj: Brachychiton Schott & Endl.
- rodzaj: Cola Schott & Endl. – kola
- rodzaj: Firmiana Marsili
- rodzaj: Franciscodendron B. Hyland & Steenis
- rodzaj: Heritiera Aiton
- rodzaj: Hildegardia Schott & Endl.
- rodzaj: Octolobus Welw.
- rodzaj: Pterocymbium R. Br.
- rodzaj: Pterygota Schott & Endl.
- rodzaj: Scaphium Schott & Endl.
- rodzaj: Sterculia L.
Podrodzina Tilioideae Arnott – lipowe
- Należą tu 3 rodzaje z 50 gatunkami. Takson opisywany był jako odrębna rodzina Tiliaceae Jussieu[1].
- rodzaj: Craigia W. W. Sm. & W. E. Evans
- rodzaj: Mortoniodendron Standl. & Steyerm.
- rodzaj: Tilia L. – lipa
Podrodzina Malvoideae Burnett – ślazowe
- Podrodzina obejmująca 78 rodzajów z 1670 gatunkami. Opisywana w niektórych systemach jako rodzina ślazowatych Malvaceae sensu stricto (np. w systemie Reveala).
- Plemię Gossypieae
- rodzaj: Alyogyne Alef.
- rodzaj: Cephalohibiscus Ulbr.
- rodzaj: Cienfuegosia Cav.
- rodzaj: Gossypioides Skovst. ex J. B. Hutch.
- rodzaj: Gossypium L. – bawełna
- rodzaj: Hampea Schltdl.
- rodzaj: Kokia Lewton
- rodzaj: Lebronnecia Fosberg
- rodzaj: Thespesia Sol. ex Corrêa
- Plemię Hibisceae
|
|
- Plemię Kydieae
- rodzaj: Dicellostyles Benth.
- rodzaj: Julostylis Thwaites
- rodzaj: Kydia Roxb.
- rodzaj: Nayariophyton T. K. Paul
- Plemię Malveae
|
|
Podrodzina Bombacoideae Burnett – wełniakowe
- Podrodzina obejmująca 90 gatunków grupowanych w 16 do 28 rodzajów (w zależności od ujęcia systematycznego). Opisywana w niektórych systemach jako rodzina wełniakowatych Bombacaceae Kunth.
- rodzaj: Adansonia L. – baobab
- rodzaj: Aguiaria Ducke
- rodzaj: Bernoullia Oliv.
- rodzaj: Bombax L.
- rodzaj: Camptostemon Mast.
- rodzaj: Catostemma Benth.
- rodzaj: Cavanillesia Ruiz & Pav.
- rodzaj: Ceiba Mill. – puchowiec
- rodzaj: Chiranthodendron Larreat.
- rodzaj: Eriotheca Schott & Endl.
- rodzaj: Fremontodendron Coville
- rodzaj: Gyranthera Pittier
- rodzaj: Huberodendron Ducke
- rodzaj: Lagunaria (DC.) Rchb.
- rodzaj: Matisia Humb. & Bonpl.
- rodzaj: Neobuchia Urb.
- rodzaj: Ochroma Sw.
- rodzaj: Pachira Aubl.
- rodzaj: Patinoa Cuatrec.
- rodzaj: Pentaplaris L. O. Williams & Standl.
- rodzaj: Phragmotheca Cuatrec.
- rodzaj: Pseudobombax Dugand
- rodzaj: Quararibea Aubl.
- rodzaj: Rhodognaphalon (Ulbr.) Roberty
- rodzaj: Scleronema Benth.
- rodzaj: Septotheca Ulbr.
- rodzaj: Spirotheca Ulbr.
- rodzaj: Uladendron Marc.-Berti
- Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.)[4].
Rodzina ślazowatych według Reveala jest wąsko wydzielona i odpowiada podrodzinie Malvoideae według ujęcia Angiosperm Phylogeny Website.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
- ↑ United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Crescent Bloom: Malvaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-02-19].
