Kocimiętka właściwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kocimiętka właściwa
Nepeta cataria Sturm24.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj kocimiętka
Gatunek kocimiętka właściwa
Nazwa systematyczna
Nepeta cataria L.
Sp.Pl.2, 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Kocimiętka właściwa (Nepeta cataria L. ) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Występuje w Ameryce, Azji i Europie. W Polsce gatunek niezbyt pospolity.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina zielna o przyjemnej, cytrynowej woni, osiąga wysokość od 45 do 120 cm.
Łodyga
Rozgałęziona, miękko owłosiona.
Kwiaty
Liście
Naprzeciwległe, krótkoogonkowe, dolne trójkątne, górne podługowate, na obrzeżach ząbkowane, u nasady w kształcie serca, z wierzchu omszone w kolorze zielonym, od spodu gładkie koloru szarego.
Kwiaty
W postaci kielichów, od spodu zakończone okółkami. Kwitnie biało lub różowo. Dolna warga korony nakrapiana purpurowo. Okres kwitnienia przypada od czerwca do sierpnia.
Owoc
Poczwórna rozłupnia, gładka i naga.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit, chamefit. Rośnie na glebach mineralnych, na stanowiskach osłonecznionych i lekko zacienionych. Można ją spotkać na poboczach dróg, w ruinach, w zaroślach, przy zabudowaniach i płotach oraz na polach uprawnych (chwast). W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla SAll. Onopordenion[2].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina lecznicza
    • Surowiec zielarski : ziele (Herba Nepetea catariae). Ziele zawiera olejek eteryczny (do 0,7%), gorycze i garbniki.
    • Działanie: moczopędne, żółciopędne, uspokajające, przyspiesza proces trawienia. Stosuje się głównie do leczenia zaburzeń układu nerwowego i chorób układu trawienia[3].
    • Zbiór i suszenie: zbiera się w czasie kwitnienia rośliny, podczas suchej i słonecznej pogody. Suszy w miejscach przewiewnych i zacienionych lub w suszarni w temperaturze do 35 stopni. Surowiec przechowuje się w zamkniętych pojemnikach
  • Roślina miododajna

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Kępa kocimiętki
  • Liście wydzielają miętowo-cytrynowy zapach, który przyciąga koty (stąd nazwa – koty baraszkując w tej roślinie bardzo często doszczętnie ją niszczą).
  • Niektórzy pszczelarze obsadzają kocimiętką ule, gdyż przyciąga nie tylko pszczoły ale i inne owady. Roślina występuje też pod nazwą nepeta, która pochodzi od rzymskiego miasta Nepi. Rzymianie uprawiali ją w swoich ogrodach i używali jako przyprawy do potraw oraz do celów leczniczych.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  3. Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.