Komonica zwyczajna
| Komonica zwyczajna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | dwuliścienne właściwe |
| Rząd | bobowce |
| Rodzina | bobowate |
| Rodzaj | komonica |
| Gatunek | komonica zwyczajna |
| Nazwa systematyczna | |
| Lotus corniculatus L. Sp. pl. 2:775. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Komonica zwyczajna, k. pospolita, k. rożkowa (Lotus corniculatus L.) – gatunek byliny należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z obszarów Azji, Europy i Afryki Północnej, rozprzestrzenił się także w Australii i Nowej Zelandii oraz Ameryce Północnej i Południowej[2]. W Polsce pospolity w stanie dzikim na obszarze całego kraju[3]. Jest uprawiany w wielu krajach świata.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Roślina wieloletnia, bardzo zmienna (występuje w kilku podgat.)
- Łodyga
- O długości od 10 do 30 cm, rozesłana, płożąca lub podnosząca się.
- Liście
- Podłużne, pięciolistkowe, pierzaste, z których trzy górne są odwrotnie jajowate, a w dolnej partii znajdującej się tuż przy łodydze dwa listki trójkątne lub ukośnie owalne, przesunięte do nasady ogonka liściowego. Przylistki są zmarniałe.
- Kwiaty
- Kwiatostan 3–6, rzadko 8-kwiatowy, zgrupowany w główkowatym gronie na długiej szypułce, u nasady z trzema małymi podsadkami. Kwiaty motylkowe, żółte mają około 0,8–1,5 cm długości, po zasuszeniu zielenieją, żagielek często czerwonawo nabiegły zagięty do góry pod kątem prostym aż do samego wierzchołka, skrzydełka jajowate. Okres kwitnięcia: od maja do sierpnia.
- Owoce
- Strąki, wystające z kielicha, przy dojrzewaniu śrubowato skręcające się, co przyczynia się do samorozsiewu.
- Korzeń
- Roślina głęboko zakorzeniona, o silnie rozwiniętym palowym korzeniu, który może nawet sięgać na głębokość 1,5 m.
[edytuj] Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: pastwiska, łąki i rowy przydrożne. W górach występuje aż po piętro alpejskie[3]. Rośnie bardzo dobrze na glebach o wadliwej strukturze i niskiej kulturze, zbitych lub lżejszych, położonych na zwięzłym podłożu. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Arrhenatheretalia[4]. W latach pełnego użytkowania komonica kwitnie na ogół dwukrotnie – w czerwcu i w sierpniu.
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina pastewna uprawiana na paszę zieloną i susz. Znajduje się w Rejestrze roslin uprawnych Unii Europejskiej.
- Zalety: wysoka zawartość białka i składników mineralnych, zwłaszcza wapnia i magnezu, większa zawartość karotenów niż u innych roślin motylkowatych oraz mniejsze straty tego cennego składnika podczas suszenia. Roślina jest odporna na przygryzanie i udeptywanie oraz jest mrozoodporna, bez okrywy śnieżnej znosi temperatury do -25 °C[3].
- Wady: zawartość w kwiatach glikozydów cyjanogennych, które mają gorzki smak, powodując niechętne wyjadanie przez zwierzęta kwitnących roślin. Jednakże gorzki smak zanika przy suszeniu[3].
- W uprawie na zboczach zapobiega ich erozji.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Zbigniew Nawara: Rośliny łąkowe. Warszawa: Oficyna Wyd. MULTICO, 2006. ISBN 978-83-7073-397-1.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
