Komonica zwyczajna
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Komonica zwyczajna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | dwuliścienne właściwe |
| Rząd | bobowce |
| Rodzina | bobowate |
| Rodzaj | komonica |
| Gatunek | komonica zwyczajna |
| Nazwa systematyczna | |
| Lotus corniculatus L.[2] Sp. pl. 2:775. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Komonica zwyczajna, k. pospolita, k. rożkowa (Lotus corniculatus L.) – gatunek byliny należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z obszarów Azji, Europy i Afryki Północnej, rozprzestrzenił się także w Australii i Nowej Zelandii oraz Ameryce Północnej i Południowej. Jest uprawiany w wielu krajach świata[3]. W Polsce gatunek pospolity w stanie dzikim na obszarze całego kraju[4].
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- O długości od 10 do 40 cm, rozesłana, płożąca lub podnosząca się. W środku pełna, lub posiadająca cienki tylko kanał[5].
- Liście
- Podłużne, pięciolistkowe, pierzaste, z których trzy górne są odwrotnie jajowate, a w dolnej partii znajdującej się tuż przy łodydze dwa listki trójkątne lub ukośnie owalne, przesunięte do nasady ogonka liściowego. Przylistków brak[5].
- Kwiaty
- Wyrastające na długich szypułkach i zebrane w 3-8-kwiatowy baldaszek, u nasady którego występują trzy małe podsadki. Kwiaty motylkowe, żółte, po zasuszeniu zielenieją. Mają długość około 10-15 mm, żagielek często czerwonawo nabiegły zagięty do góry pod kątem prostym aż do samego wierzchołka, skrzydełka jajowate, łódeczka nagle zwężająca się w dzióbek. Ząbki kielicha o trójkątnej nasadzie, zakończone szydlastym końcem[5].
- Owoce
- Równowąskie strąki o długości 2-3 cm, wystające z kielicha[5]. Przy dojrzewaniu śrubowato skręcają się, co przyczynia się do samorozsiewu.
- Korzeń
- Roślina głęboko zakorzeniona, o silnie rozwiniętym palowym korzeniu, który może nawet sięgać na głębokość 1,5 m.
[edytuj] Biologia i ekologia
- Rozwój
- Bylina, hemikryptofit[4]. Kwitnie od maja do września. Zapylana jest przez owady. W latach pełnego użytkowania komonica kwitnie na ogół dwukrotnie – w czerwcu i w sierpniu.
- Siedlisko
- Pastwiska, łąki i rowy przydrożne. W górach występuje aż po piętro alpejskie. Rośnie bardzo dobrze na glebach o wadliwej strukturze i niskiej kulturze, zbitych lub lżejszych, położonych na zwięzłym podłożu[5].
- Fitosocjologia
- W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Arrhenatheretalia[6].
- Genetyka
- Liczba chromosomów 2n = 24[4].
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina pastewna uprawiana na paszę zieloną i susz. Znajduje się w Rejestrze roslin uprawnych Unii Europejskiej.
- Zalety: wysoka zawartość białka i składników mineralnych, zwłaszcza wapnia i magnezu, większa zawartość karotenów niż u innych roślin motylkowatych oraz mniejsze straty tego cennego składnika podczas suszenia. Roślina jest odporna na przygryzanie i udeptywanie oraz jest mrozoodporna, bez okrywy śnieżnej znosi temperatury do -25 °C[5].
- Wady: zawartość w kwiatach glikozydów cyjanogennych, które mają gorzki smak, powodując niechętne wyjadanie przez zwierzęta kwitnących roślin. Jednakże gorzki smak zanika przy suszeniu[5].
- W uprawie na zboczach zapobiega ich erozji.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
- ↑ The Plant List. [dostęp 2012-07-03].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Zbigniew Nawara: Rośliny łąkowe. Warszawa: Oficyna Wyd. MULTICO, 2006. ISBN 978-83-7073-397-1.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
