Komunistyczna Partia Białorusi (1996)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy partii założonej w 1996 roku. Zobacz też: Komunistyczna Partia Białorusi istniejąca w latach 1918-1991.
Komunistyczna Partia Białorusi
Камуністы́чная па́ртыя Белару́сі
Państwo  Białoruś
Skrót KPB
Lider Tacciana Hołubiewa
Data założenia 2 listopada 1996
Adres siedziby ul. Cziczerina 21 pok. 412
220029 Mińsk
tel. 293-48-88, 293-43-11
Deklarowana
ideologia polityczna
Komunizm
Marksizm-leninizm
Orientacja pro-prezydencka
Deklarowane
poglądy gospodarcze
Socjalizm
Liczba członków 4108 (2002)
Członkostwo
międzynarodowe
Związek Partii Komunistycznych - Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Obecni posłowie 6 (2008)
Oficjalna strona

Komunistyczna Partia Białorusi (biał. Камуністы́чная па́ртыя Белару́сі[1], Kamunistycznaja partyja Biełarusi, ros. Коммунистическая партия Белоруссии, Kommunisiczeskaja partija Biełorussii) – partia polityczna na Białorusi. Jej przewodniczącą jest Tacciana Hołubiewa, a organem kierowniczym – Komitet Centralny. Zdaniem białoruskiego historyka Ihara Lalkoua, jest ona, obok Partii Liberalno-Demokratycznej, jednym z dwóch ugrupowań proprezydenckich, które posiada faktycznie działające i aktywne struktury[2].

Program[edytuj | edytuj kod]

Deklarowanym celem partii jest orientacja społeczeństwa na socjalistyczną drogę rozwoju, wiodącą ku budowie społeczeństwa sprawiedliwości socjalnej, opartą na zasadach kolektywizmu, wolności i równości, występującą za władzą ludu; umocnienie białoruskiej państwowości; odnowienie na zasadach dobrowolności państwowego związku narodów wchodzących wcześniej w skład Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich[3].

Zdaniem Ihara Lalkoua, partia we wszystkich aspektach życia społeczno-politycznego popiera stanowisko prezydenta Alaksandra Łukaszenki[2].

Polityka zagraniczna[edytuj | edytuj kod]

Partia zajmuje zdecydowanie prorosyjskie i proradzieckie stanowisko. Popiera wzmacnianie białorusko-rosyjskiego państwa związkowego i postuluje odbudowę na zasadach dobrowolności Związku Radzieckich Narodów[4]. W listopadzie 2004 roku przewodnicząca KPB, wraz z szefami innych partii i organizacji proprezydenckich, podpisała Odezwę do narodu rosyjskiego. W dokumencie tym wyrażono jednoznaczne poparcie dla integracji Białorusi i Rosji, w ostrych słowach krytykując Zachód i siły prozachodnie w kraju[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia uważa się za kontynuatorkę tradycji Komunistycznej Partii Białorusi istniejącej w latach 1918-1991, rządzącej Białoruską SRR w sposób autorytarny. 7 grudnia 1991 roku, po zawieszeniu działalności Komunistycznej Partii Białorusi przez Radę Najwyższą Białorusi, ortodoksyjna część działaczy komunistycznych powołała do życia nowe ugrupowanie polityczne Partię Komunistów Białorusi z Siarhiejem Kalakinem na czele. Partia kontynuowała tradycje ideowe swojej poprzedniczki, bazując na zasadach marksizmu i leninizmu[6]. W wyborach prezydenckich w 1994 kandydatem komunistów na najwyższy urząd był jeden z liderów partii - Wasilij Nowikow. Władze partii w latach 1994-1995 popierały politykę prezydenta Alaksandra Łukaszenki (np. w kwestii przywrócenia radzieckich symboli państwowych). Z czasem jednak coraz bardziej się jej sprzeciwiały, w wyniku czego w 1996 roku doszło w partii do rozłamu. Część członków lojalnych wobec prezydenta odtworzyła Komunistyczną Partię Białorusi, podczas gdy PKB Kalakina przeszła do opozycji i stopniowo została zepchnięta na margines polityki przez Łukaszenkę.

Oficjalnie partia utworzona została 2 listopada 1996 roku, zarejestrowana 21 listopada 1996 roku. Pomyślnie przeszła obowiązkową ponowną rejestrację 9 września 1999 roku[3]. W wyborach parlamentarnych zdobywała kolejno następującą liczbę mandatów:

Wybory w latach 2000, 2004[7] i 2008[8] zostały uznane przez OBWE za niedemokratyczne, zatem ich oficjalne wyniki nie muszą odzwierciedlać rzeczywistego poparcia dla partii w białoruskim społeczeństwie.

Obecnie KPB Tacciany Hołubiewej jest jedną z głównych partii proprezydenckich, zaś PKB Siarhieja Kalakina – jedną z głównych partii antyłukaszenkowskiej opozycji. 15 lipca 2006 roku KPB zaproponowała Partii Komunistów Białoruskiej ponowne zjednoczenie. Propozycja została odrzucona, ponieważ Kalakin uznał ją za spisek służb specjalnych mający na celu zniszczenie jego partii i osłabienie opozycji[9].

Jako członek światowego ruchu komunistycznego, KPB cieszy się znacznie lepszymi stosunkami z innymi partiami komunistycznymi w regionie i na świecie niż PKB Kalakina, która ma opinię "prozachodniej".

Przypisy

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywna forma zapisu przy użyciu białoruskiej łacinki: Kamunistyčnaja Partyja Biełarusi, użyta m.in. w książce pt. Białoruś − w stronę zjednoczonej Europy, str. 127
  2. 2,0 2,1 Ihar Lalkou: UE w programach białoruskich partii politycznych. W: Białoruś − w stronę zjednoczonej Europy. s. 127-136.
  3. 3,0 3,1 Swiedienija o politiczeskich partiach, zariegistrirowanych w Riespublikie Biełaruś (biał.). Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Białorusi. [dostęp 2010-07-28].
  4. Programma Kommunisticzeskoj Partii Biełorussii (ros.). Komunistyczna Partia Białorusi. [dostęp 2010-07-31].
  5. Biełorusskije obszczestwiennyje objedinienija priniali obraszczenije k Rossijskoj obszczestwiennosti (ros.). Diełowaja Pressa, 2004-11-17. [dostęp 2011-07-20].
  6. Rafał Czachor, Proces kształtowania się systemu partyjnego w Republice Białoruś w latach 1991-1994, "Studia z Nauk Społecznych. Zeszyty Naukowe DWSPiT w Polkowicach", nr 5, 2012, s.94
  7. Republic of Belarus – Parliamentary Elections 17 October 2004 – OSCE/ODIHR Election Observation Mission Final Report (ang.). Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, 2004-12-09. [dostęp 2011-07-20].
  8. Belarus – Parliamentary Elections 28 September 2008 – OSCE/ODIHR Election Observation Mission Final Report (ang.). Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, 2008-11-28. [dostęp 2011-07-20].
  9. Kalyakin: Merger of Communist Parties Is Belarusian Secret Services’ Invention (ang.). Karta'97, 2006-06-08. [dostęp 2009-12-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]