Kosmos (roślina)
| Kosmos | |
|---|---|
 Morfologia (Cosmos caudatus)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Podrodzina | Asteroideae |
| Rodzaj | kosmos |
| Nazwa systematyczna | |
| Cosmos Cav. Icon. 1: 9. t. 14. 16 Feb 17 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Kosmos (Cosmos Cav.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego około 25 gatunków pochodzących z obszarów Ameryki o cieplejszym klimacie, większość gatunków z Meksyku[2]. Gatunkiem typowym jest Cosmos bipinnatus[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Rośliny jednoroczne i byliny o wyprostowanych i słabo ulistnionych łodygach[2]. Liście głęboko wcięte lub klapowane. Kwiaty zebrane w koszyczki na długich szypułkach. Brzeżne kwiaty języczkowe są szerokie, u różnych gatunków w kolorze od białego przez purpurowy i czerwony do kasztanowego.
Systematyka [edytuj]
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[4], z późniejszymi uzupełnieniami[5]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Cosmos należy do plemienia Coreopsideae Lindl., podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), rodzaj kosmos (Cosmos Cav.)[6].
- Gatunki uprawiane[2]
- kosmos podwójnie pierzasty, onętek (Cosmos bipinnatus Cav.) – gatunek uprawiany
- kosmos siarkowy, k. żółty (Cosmos sulphureus Cav.) – gatunek uprawiany
Zastosowanie [edytuj]
Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, w Polsce ze względu na klimat tylko jako rośliny jednoroczne. Uprawia się je przez wysiew nasion. Wyższe odmiany wymagają podczas kwitnienia podparcia.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
- ↑ Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington.
- ↑ B. Baldwin, J. M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cosmos (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].
