Krewetka północna
| Krewetka północna | |
| Pandalus borealis | |
| Krøyer, 1838 | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | skorupiaki |
| Gromada | pancerzowce |
| Rząd | dziesięcionogi |
| Rodzina | Pandalidae |
| Rodzaj | Pandalus |
| Gatunek | krewetka północna |
Krewetka (pandaletka) północna (Pandalus borealis) – morski skorupiak z rzędu dziesięcionogów, najważniejszy pod względem gospodarczym po garneli pospolitej skorupiak północnego Atlantyku, poławiany na dużą skalę, zaliczany do owoców morza.
Spis treści |
Zasięg występowania [edytuj]
Północna część Oceanu Atlantyckiego – od Nowej Anglii i wschodnich wybrzeży Kanady, wody na południe i wschód od Grenlandii, wokół Islandii, Svalbard, Morze Północne do Kanału La Manche – i Spokojnego – od Japonii przez Morze Ochockie i Cieśninę Beringa do wybrzeży Ameryki Północnej. Forma pacyficzna jest czasami wyodrębniana jako podgatunek Pandalus borealis eous Makarov, 1935[1].
Występuje na głębokościach 20-1330 m p.p.m. w wodach o temperaturze w zakresie 2-14 °C, najczęściej nad mulistym dnem.
Charakterystyka [edytuj]
Ciało wydłużone, półprzezroczyste z zabarwieniem bladoróżowym. Samce osiągają do 12 cm, a samice do 16 cm długości (karapaks ok. 35 mm). Żyją 3-4 lat.
Połowy gospodarcze krewetek północnych rozpoczęli Norwegowie na początku XX w. Obecne obszary połowowe koncentrują się wokół Grenlandii, Islandii i wzdłuż wybrzeży Norwegii. W Wielkiej Brytanii podjęto próby hodowli tego gatunku. W 1999 odnotowano łączne połowy na poziomie 338 969 t, z czego najwięcej przypadło w udziale Kanadzie i Grenlandii[2].
Tkanki krewetki północnej zawierają enzym nazywany alkaliczną fosfatazą z krewetek (Shrimp Alkaline Phosphatase SAP, EF0511) wykorzystywany w biologii molekularnej.
Znaczenie w rybołówstwie i zarządzanie połowami [edytuj]
Połowy krewetki północnej i podobnych do niej gatunków krewetek zimnowodnych w północnym Atlantyku są jeszcze dosyć młodą gałęzią rybołówstwa. W przeciągu 30 lat rozwinęła się ona w niektórych krajach rybackich do równowartościowej rekompensaty za spadek połowów ryb, przede wszystkim dorsza: krewetki osiągają na rynkach ceny równe sumom płaconym za kupno wartościowych ryb.[3]
Z rzędu 10 gatunków krewetek zimnowodnych poławianych komercyjnie na całym świecie (ok. 500 tys. t w okresie 2000-2006) krewetka północna jest głównym gatunkiem. Jej udział we wszystkich wyładowaniach wynosił 70%[4]. Największe połowy krewetek osiągają Kanada, Grenlandia, Norwegia i Islandia, a najwydajniejsze są wody przybrzeżne wschodniej Kanady i zachodniej Grenlandii[5]. Pomimo wzrastających połowów populacje w tej pierwszej i w większości innych akwenów odznaczają się stabilną albo nawet i rosnącą biomasą[6]. Jako gatunek żyjący krótko, krewetka ma duży potencjał rozrodczy. Dyskutowany jest też ścisły związek zmian ilościowych stad krewetek z negatywnymi zmianami liczebnymi populacji dorsza, którego krewetki są jednym z głownych źródeł pożywienia[7][8].
Kraje nadmorskie zarządzają połowami w swoich wodach przybrzeżnych (200 mil morskich). Za monitoring zasobów i wyznaczanie całkowitych dopuszczalnych połowów (TAC) na wodach międzynarodowych odpowiadają międzynarodowe organizacje: Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) dla wschodniej części północnego Atlantyku i Organizacja Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku (NAFO) dla zachodniej części tego oceanu. W wodach Unii Europejskiej połowy krewetek są regulowane w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa[9].
Problemem z jakim analitycy wielkości stad krewetek się borykają jest dokładna kalkulacja wielkości biomasy SSB krewetek. Tę szacuje się na podstawie analizy struktury wiekowej stada. W przypadku ryb wiek określa się na podstawie analizy warstw w otolicie. Ponieważ krewetki otolitów nie posiadają, szacowanie ich wieku jest bardziej skomplikowane i uzależnione od rozpoznania dojrzałości organów płciowych albo stosunku rozmiarów ciała[10][11].
Przypisy
- ↑ ITIS nie potwierdza zasadności wydzielania odrębnego podgatunku – za: Squires, H. J., 1992, Recognition of Pandalus eous Makarov, 1935, as a Pacific species not a variety of the Atlantic Pandalus borealis Krøyer, 1838 (Decapoda, Caridea), Crustaceana, vol. 63, pt. 3, p. 257-262
- ↑ FAO Species Fact Sheet
- ↑ Raport niemieckigo instytutu rybołówstwa morskiego, (de)
- ↑ Krewetki na zimno. „Wiedza i Życie”, s. 10, 2009-06. Elżbieta Wieteska. Prószyński Media. ISSN 0137-8929 (pol.).
- ↑ Informacja o połowach krewetki wydana przez brytyjską organizację wspierającą zrównoważone rybołówstwo i potrawy rybne Seafish, (en).
- ↑ Zobacz np. raport NAFO o stanie populacji w wodach między Kanadą a Grenlandią, (en).
- ↑ Praca o związku dorsz-krewetka, (en).
- ↑ Praca o związku krewetka, temperatury wody i ryby drapieżne w wodach Grenlandii, (en).
- ↑ Wyznaczanie TACs, także dla krewetek, przez Komisję Europejską na rok 2006, s. 7, (pl).
- ↑ Abstrakt pracy o wzroście krewetki w zależności od różnych czynników, (en).
- ↑ abstrakt artykułu o nowej metodzie monitorowania wieku, (en).
