Krwiściąg mniejszy
| Krwiściąg mniejszy | |
|---|---|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | różowate |
| Rodzaj | krwiściąg |
| Gatunek | krwiściąg mniejszy |
| Nazwa systematyczna | |
| Sanguisorba minor Scop. Fl. carniol. ed. 2, 1:110. 1771 |
|
Krwiściąg mniejszy (Sanguisorba minor) – gatunek rośliny należący do rodziny różowatych. Występuje w stanie dzikim w zachodniej i środkowej Europie, na Kaukazie i w zachodniej Syberii[2]. W Polsce rzadko na niżu, częściej na pogórzu i w niższych położeniach górskich. Poza tym zdziczały z dawnych upraw (kenofit)[3].
Spis treści |
Morfologia[edytuj]
- Pokrój
- 60 cm wysokości, z przyziemną rozetą pierzastych liści.
- Łodyga
- Szorstka, drewniejąca po roku wegetacji.
- Liście
- Nieparzysto- pierzaste, listki jajowate, grubo ząbkowane
- Kwiaty
- Zebrane w kulistojajowate, sinozielone (później niekiedy czerwono nadbiegłych) główki na szczytach odgałęzień. Kwiaty jednopłciowe: w dolnej części główki kwiaty męskie o 10-20 wiotkich pręcikach z białymi nitkami i żółtymi pylnikami, w górnej części kwiaty żeńskie z słupkami o dwóch szyjkach.
- Korzeń
- Cienki i długi.
- Owoce
- Niełupka.
Biologia i ekologia[edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Składnik suchych łąk i ciepłych muraw. W uprawach rolnych chwast. Kwitnie od czerwca do września. Jest rośliną żywicielską larw rzadkiego motyla powszelatka sertora[4].
Zastosowanie[edytuj]
- Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski: ziele i korzeń. Zawiera garbniki i olejki eteryczne.
- Działanie: stosowana w medycynie ludowej jako środek przeciwkrwotoczny, przy zatruciach i biegunkach.
- Sztuka kulinarna: w średniowiecznej Europie stosowany jako przyprawa, a także do aromatyzowania alkoholi. Młode liście mają smak podobny do ogórka. Nadają się na zupy, sałatki i sporządzania orzeźwiających napojów[5].
- Roślina miododajna
- Bywa uprawiany w ogródkach ziołowych, zarówno jako roślina lecznicza, jak i warzywo.
Uprawa[edytuj]
W Polsce jest wystarczająco mrozoodporny (strefy mrozoodporności 5-9)[5]. Wymaga stanowisk słonecznych lub półcienistych, ziemi średnio żyznej, wilgotnej i przepuszczalnej[5]. Podczas upałów w lecie konieczne jest podlewanie. Rozmnaża się z nasion lub przez podział bryły korzeniowej.
Systematyka i zmienność[edytuj]
Występuje w kilku podgatunkach[2]:
- subsp. lasiocarpa (Boiss. & Hausskn.) Nordborg (syn. Sanguisorba lasiocarpa (Boiss. & Hausskn.) Hand.-Mazz.)
- subsp. magnolii (Spach) Briq. (syn. Poterium magnolii Spach, Sanguisorba magnolii (Spach) A. Braun & C. D. Bouché)
- subsp. minor (syn: Poterium sanguisorba L., Sanguisorba dictyocarpa (Spach) Franch., Sanguisorba sanguisorba (L.) Britton)
- subsp. muricata (Spach) Briq. (syn: Poterium polygamum Waldst. & Kit., Sanguisorba muricata (Spach) Gremli)
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-23].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-04-28].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Marcin Sielezniew, Izabela Dziekańska, Motyle dzienne, wyd. Multico, Warszawa 2010.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.