Kurs walutowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kurs dolara i euro od 15 listopada 2004 do 13 listopada 2007

Kurs walutowycena danej waluty wyrażona w innej walucie (relacja wymienna jednej waluty na inną). Miejscem transakcji, na którym przedmiotem są waluty krajowe, jest rynek walutowy. Do wyznaczenia kursu walutowego jest parytet monetarny, czyli sposób określania wartości walutowej. W przeszłości stosowany był do tego celu parytet czystego złota.

Popyt i podaż[edytuj | edytuj kod]

Czynnikami określającymi podaż danej waluty i popyt na nią są:

Rodzaje kursów walutowych[edytuj | edytuj kod]

W klasycznym podejściu występuje podział na kursy płynne (w pełni kształtowane przez mechanizm rynkowy) oraz kursy sztywne (w których kurs wymiany ustalony jest przez państwo). Z czasem pojawiły się kursy mieszane (kurs walutowy kształtowany jest rynkowo w ograniczonym zakresie). Pierwotnie mieszane kursy nazywano kursami stałymi, ale obecnie nazwa ta przez wielu ekonomistów jest stosowana jako synonim kursu sztywnego.

Współczesne rodzaje kursów to:

  • system kursowy bez własnej waluty (dolaryzacja, unia walutowa),
  • izba walutowa,
  • kurs walutowy stały związany z koszykiem walut lub jedną walutą,
  • system stabilizowanego kursu walutowego,
  • pełzający kurs stały,
  • kurs stały – ulega wahaniom wywołanym grą popytu i podaży, zakres wahań jest ściśle określony,
  • system kursu zbliżony do pełzającego,
  • kurs stały w przedziale wahań,
  • system kursu walutowego bez jednoznacznej definicji,
  • kurs płynny,
  • kurs całkowicie płynny[1].

Zmiany kursów[edytuj | edytuj kod]

Kursy sztywne:

  • dewaluacja – skokowe, administracyjne zmniejszenie międzynarodowej wartości waluty;
  • rewaluacja – skokowe, administracyjne zwiększenie międzynarodowej wartości waluty.

Kursy płynne:

  • deprecjacja – spadek międzynarodowej wartości waluty;
  • aprecjacja – wzrost międzynarodowej wartości waluty.

Funkcje kursu walutowego[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe:

  • informacyjna – informuje o cenie walut obcych. Jest to informacja bezpłatna, wykorzystywana przy podejmowaniu decyzji przez przedsiębiorców i inne podmioty, a także będąca istotnym elementem planowania i zarządzania zarówno na szczeblu państwa, jak i poszczególnych podmiotów. Funkcja ta pozwala także ocenić opłacalność lokowania pieniądza w innej walucie;
  • cenotwórcza – kurs przenosi zagraniczne układy cen na układ krajowy wraz ze wszystkimi wynikającymi stąd ekonomicznymi konsekwencjami dla gospodarki światowej. Znaczenie tej funkcji rośnie na skutek wzrostu mobilności ludności czy liberalizacji handlu[2].

Pozostałe:

  • współczynnika efektywności wymiany – gdy ceny i koszty ustalane są w różnej walucie;
  • regulatora wymiany – zmniejszenie lub zwiększenie efektywności wymiany łączy się ze zmniejszeniem lub zwiększeniem liczby i wartości zawieranych transakcji;
  • instrumentu polityki gospodarczej – aby kurs walutowy był instrumentem polityki gospodarczej, musi być podatny na wpływy władz publicznych w kraju. Władze monetarne mając możliwość kształtowania kursu walutowego, mogą stanowić bądź wspierać określone tendencje zmian;
  • instrumentu gier finansowych – zróżnicowanie kursów walutowych w przestrzeni i w czasie pozwala na dokonywanie różnego rodzaju transakcji walutowych, np. transakcje arbitrażowe, opcje walutowe, transakcje future;
  • kryterium porównywalności gospodarek i dochodów – kursy pełnią funkcję jakby wspólnego mianownika przy porównywaniu wartości wyrażonych w różnych walutach.

Wysokość i zmiany kursu[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się różnorodne czynniki oddziałujące na wysokość i zmiany kursu. Ekonomiczne to:

  • podaż walut obcych na krajowym rynku,
  • popyt na waluty obce,
  • różnice stóp procentowych oraz stóp inflacji na rynku obcym i krajowym,
  • stopień reglamentacji waluty,
  • polityka walutowa,
  • stan gospodarki kraju oraz jego partnerów gospodarczych;

polityczne:

  • sytuacja międzynarodowa,
  • napięcia polityczne;

psychologiczne – związane z oczekiwaniami dotyczącymi przyszłego stanu gospodarki.

Przypisy

  1. Izabela D. Tymoczko: Analiza porównawcza systemów kursu walutowego. nbp.pl. [dostęp 2014-07-19].
  2. Propedeutyka finansów. Lech Szyszko (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH, 2004, s. 197–198. ISBN 83-7378-100-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch: Makroekonomia. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2007. ISBN 9788320816440.
  • System finansowy w Polsce. Bogusław Pietrzak, Zbigniew Polański, Barbara Woźniak (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012. ISBN 9788301152369.
  • Izabela D. Tymoczko. Analiza porównawcza systemów kursu walutowego. „Materiały i Studia NBP”, 2013. ISSN 2084–6258. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]