Lejkówka jadowita
| Lejkówka jadowita | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | gąskowate |
| Rodzaj | Clitocybe |
| Gatunek | lejkówka jadowita |
| Nazwa systematyczna | |
| Clitocybe rivulosa (Pers.) P. Kumm Führ. Pilzk. (Zwickau): 122 (1871) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Lejkówka jadowita (Clitocybe rivulosa (Pers.) P. Kumm.) – gatunek grzyba z rodziny gąskowatych[2].
Systematyka i nazewnictwo [edytuj]
Nazwę polską podaje Władysław Wojewoda. W polskim piśmiennictwie mykologicznym ma też inne nazwy: lejkówka odbielona, lejkówka strumykowa[3].
- Agaricus rivulosus Pers. (1801)
- Agaricus rivulosus var. neptuneus Berk. & Broome (1883)
- Clitocybe dealbata var. minor Cooke (1883)
- Clitocybe dealbata var. rivulosa (Pers.) P. Kumm. (1871)
- Clitocybe rivulosa var. neptunea (Berk. & Broome) Massee (1893)
Morfologia [edytuj]
- Kapelusz
- Średnicy 2-5 cm. Początkowo wypukły z podwiniętymi brzegami, później płaski, często z wgłębieniem pośrodku, a na dnie wgłębienia niekiedy mały garbek. Za młodu czysto biały, pokostowato oszroniony, później z koncentrycznymi strefami cielistymi, pod warstwą oszronienia na ogół bladocielisty; gładki, nagi[4]. Bardzo charakterystyczne dla tego gatunku są mięsiste plamy na kapeluszu[5].
- Blaszki
- Najpierw białe, potem szarawobiaławe, gęste, ścieśnione, prosto przyrośnięte[4]. Dość głęboko zbiegają na trzon[5].
- Trzon
- Wysokość 2-4 cm, grubość 4-6 mm, walcowaty, pełny, nieco włóknisty (podłużnie). Kolor biały do cielistego</ref name=wag/>.
- Miąższ
- Biały, cienki, elastyczny, nie zmienia zabarwienia po przekrojeniu. Smak nieznaczny, zapach przypomina świeżo zmieloną mąkę lub świeżo piłowane drzewo[4].
- Wysyp zarodników
- Biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, o średnicy 4-5,5 x 2,5-3,5 µm[4].
Występowanie [edytuj]
Rośnie od sierpnia do listopada, w miejscach trawiastych, na łąkach uprawnych, pastwiskach, polach, obrzeżach dróg lub na skraju lasów liściastych, także pod zaroślami w parkach. Występuje pojedynczo lub w małych grupach, dość pospolicie<reef name=Gerhardt/>.
Znaczenie [edytuj]
Grzyb silnie trujący (zatrucia muskarynowe). Zawiera dość dużo muskaryny, trucizny działającej na nerwy. Objawy występują po upływie 1/4-4 godzin od zjedzenia. Objawy: silne pocenie, łzawienie, zaburzenia widzenia, wymioty, kolki żołądkowo-jelitowe. Silne zatrucie może spowodować śmierć[4].
Gatunki podobne [edytuj]
- lejkówka biaława (Clitocybe candicans), która jednak na kapeluszu nie ma charakterystycznych przebarwień, a podstawa jej trzonu pokryta jest białymi strzępkami grzybni[5].
- lejkówka liściowa (Clitocybe phyllophila). Jest większa, jej blaszki słabo zbiegają i nie ma przebarwień na kapeluszu<ref name=wag/..
Przypisy
- ↑ Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ 2,0 2,1 Species Fungorum (ang.). [dostęp 2012-01-02].
- ↑ Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Ewald Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, s. 152, ISBN 83-7404-513-2
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
