Lojaliści (rewolucja amerykańska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Lojaliści, zwani także torysami, rojalistami oraz przyjaciółmi króla[1] – obok patriotów jedna z dwóch dominujących opcji politycznych w okresie narastającego napięcia pomiędzy koloniami brytyjskimi w Ameryce Północnej a Wielką Brytanią w okresie poprzedzającym rewolucję amerykańską jak i w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Lojaliści stali na pozycjach utrzymania brytyjskiej kontroli nad koloniami. Jednym z najbardziej aktywnych lojalistów był William Franklin, były królewski gubernator New Jersey, syn Benjamina.

Do lojalistów zaliczał się naukowiec Benjamin Thompson, znany z późniejszych badań nad przepływem ciepła.

Wielu z lojalistów wzięło udział w walkach w czasie wojny po stronie brytyjskiej. Lojaliści najczęściej wywodzili się z bogatej, anglikańskiej, konserwatywnej warstwy społeczeństwa amerykańskiego, choć poważną grupę wśród nich stanowił pospolity element. Wielu z lojalistów było brytyjskimi urzędnikami kolonialnymi. Oddzielną grupę lojalistów stanowili tzw. czarni lojaliści – niewolnicy murzyńscy z południa, którym przyrzekano nadanie wolności za udział w walkach po stronie brytyjskiej. Lojalistami w większości byli Indianie, choć zasadniczo nie zalicza się ich do tej grupy. Po wygranej wojnie i uzyskaniu niepodległości przez Stany Zjednoczone, większość lojalistów opuściło trzynaście stanów reemigrując do Wielkiej Brytanii bądź przenosząc się do nie objętych przez rewolucję kolonii na północy.

Toryscy uchodźcy w drodze do Kanady.

Ta ostatnia grupa licząca około 30 tysięcy osób osiedliła się w Górnej Kanadzie lub Nowym Brunszwiku tworząc podstawy anglosaskiej ludności Kanady. Sami siebie nazywali United Empire Loyalist

Używa się także termin późni lojaliści, w stosunku do tych Amerykanów, którzy skuszeni hojnymi nadaniami ziemskimi w Górnej Kanadzie emigrowali tam ze Stanów Zjednoczonych.

Dane liczbowe są niepewne[2]. W pewnych okresach wojny pod sztandarami brytyjskimi służyło do 40 tysięcy Amerykanów, z tym, że oddziałów regularnych było niewiele. Niektóre, jak Royal American Dragoons, wytrwały przy Anglikach do końca wojny. 60 Pułk Pieszy zwany „Królewskimi Amerykanami” (ang. Royal American) rekrutował się prawie wyłącznie z kolonistów. Całkowita liczba zwolenników korony określana jest obecnie na 16% populacji całkowitej i prawie 20% populacji białej[2] to jest od 441 do 556 tysięcy[2]. W ciągu ponad dwóch stuleci jakie upłynęły od konfliktu historycy cytowali opinię Johna Adamsa wedle której ludność kolonii dzieliła się z grubsza na trzy grupy – ⅓ torysów,⅓ patriotów i ⅓ obojętnych[2]. Opinia ta wszakże nie odnosiła się do podziałów związanych z amerykańską wojną o niepodległość, a wyrażała przemyślenia Amerykanów na temat rewolucji francuskiej[2]..

Korona lojalistów wojskowych
Korona lojalistów cywilnych

W 1989 Robertt Watt, naczelny herold Kanady, przy okazji zjazdu United Empire Loyalists, organizacji zrzeszającej potomków lojalistów, przyznał im specjalne udostojnienie herbów. Potomkowie żołnierzy lojalistycznych jednostek maja prawo ubiegać sie o umieszczenie nad hełmem i zawojem (czyli w zasadzie w klejnocie) korony wojskowej (ang. Loyalist military coronet), w postaci złotej obręczy ozdobionej takimi samymi 2 liśćmi klonu i 2 liśćmi dębu, przedzielonymi skrzyżowanymi mieczami (widoczne są jeden liść klonu, w środku, otoczony dwoma parami mieczy i dwoma liśćmi dębu na skrajach). Potomkom cywilnych lojalistów przysługuje korona cywilna (ang. Loyalist civil coronet) - ozdobiona przemiennie takimi samymi liśćmi (widoczne 3 liście klonu, jeden w centrum dwa na skrajach, pomiędzy nimi liście dębu). Takie oznaki herbowe stosowane są nie tylko w herbach rodowych, ale także terytorialnych, dla miast (m.in. Picton) czy hrabstw (Prince Edward County w Ontario), w których osiadło wielu lojalistycznych emigrantów. Korony lojalistów, nie będące w zasadzie heraldycznymi koronami rangowymi, a raczej honorowym udostojnieniem herbu, nie związanym z żadnym tytułem czy godnością bywają także umieszczane w samej tarczy herbowej[3].

Niektórzy członkowie stronnictwa[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Zaremba, Historia Stanów Zjednoczonych, Londyn 1968
  • Thomas B. Allen: Tories. Fighting for the King in America's First Civil War. HarperCollins, 2010. ISBN 978-0-062-01080-3. (ang.)