Maślak ziarnisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maślak ziarnisty
Körnchen-Röhrling Suillus granulatus 1.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina maślakowate
Rodzaj maślak
Gatunek maślak ziarnisty
Nazwa systematyczna
Suillus granulatus (L.) Roussel
F. Calvados: 34 (1796)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Suillus granulatus 2.jpg

Maślak ziarnisty (Suillus granulatus (L.) Roussel) – gatunek jadalnego grzyba z rodziny maślakowatych (Suillaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał J. Jundziłł w 1830 r. Przez tegoż autora gatunek ten opisywany był też pod nazwami: huba mochowik, grzyb ziarnisty, mchownik, mochowik, sitnik[2]. Ma ponad 40 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[3]:

  • Agaricus granulatus (L.) Lam. 1783
  • Boletus circinans var. lactifluus (With.) Pers. 1801
  • Boletus granulatus L. 1753
  • Boletus granulatus var. lactifluus (With.) J. Blum 1965
  • Boletus lactifluus (With.) J. Blum 1969
  • Boletus lactifluus Sowerby 1809
  • Boletus lactifluus With., Arr. Brit. Pl. 1796
  • Ixocomus granulatus (L.) Quél. 1888
  • Leccinum lactifluum (With.) Gray 1821
  • Rostkovites granulatus (L.) P. Karst. 1881
  • Suillus lactifluus (With.) A.H. Sm. & Thiers 1968
  • Viscipellis granulata (Fr.) Quél.6 1886

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Początkowo brązowy lub rdzawoczerwony, w dojrzałych okazach żółtoochrowy, nagi śluzowaty, ze skórką łatwo oddzielającą się od miąższu. Za młodu kulisty, dojrzały poduchowaty, o średnicy 50-100 mm. Pory jasnożółte, za młodu drobne, dojrzałe większe, wydzielają białe kropelki mlecznego płynu, które po zaschnięciu pozostawiają na porach i szczycie trzonu brązowe ziarenka.

Rurki

Najpierw bladożółte, później ochrowe, wreszcie brążowożółte, przyrośnięte do trzonu.

Trzon

Cylindryczny, pełny, bez pierścienia, bladożółty, u góry z brązowymi brodaweczkami. W dojrzałych owocnikach przy podstawie brązowawy.

Miąższ

Białawy, później żółtawy, nie zmieniający zabarwienia po przekrojeniu, w kapeluszu za młodu miękki jak masło, później aż wodnisty, w trzonie włóknisty. Smak nieznaczny, przyjemny, zapach niewyraźny.

Wysyp zarodników

Żółtobrązowe. Zarodniki o średnicy 8-12 x 2,5-4 µm, gładkie, bladożółte.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce jest gatunkiem częstym. Owocniki wyrastają na ziemi pod sosną zwyczajną i kosodrzewiną od czerwca do listopada[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Smaczny grzyb jadalny, używa się go do zup, sosów, duszenia.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].