Mapa morska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykładowa amerykańska mapa morska z 1976 wydana przez NOAA dla części obszaru wodnego Puerto Rico
Carta Marina z 1539, autorstwa Olausa Magnusa obrazująca po raz pierwszy prawidłowy kształt Półwyspu Skandynawskiego
Historyczna mapa morska z 1571, autorstwa portugalskiego kartografa Fernão Vaz Dourado

Mapa morska - rodzaj mapy będącej graficznym przedstawieniem obszarów morskich i przyległych do nich terenów przybrzeżnych.

Mapa tego typu zawiera informacje o głębokości wody, ukształtowaniu dna, przebiegu linii brzegowej, pływach, prądach, zagrożeniach nawigacyjnych, portach, mostach i wiele innych danych potrzebnych do bezpiecznej nawigacji.

Umiejętność posługiwania się mapą jest niezbędna dla nawigatora.

Odwzorowanie[edytuj | edytuj kod]

Nie jest możliwe wierne przedstawienie powierzchni Ziemi na płaszczyźnie (patrz mapa), a używanie globusa ze zrozumiałych względów nie nadaje się do prowadzenia nawigacji.

  • Mapy morskie wykonuje się w większości przypadków w rzucie Merkatora. Rzut ten spełnia podstawowe warunki dla mapy morskiej, tj. zachowana jest wierność kątów (możliwe wykreślanie kursów); zachowana jest wierność odległości (zobacz mila morska) oraz umożliwia żeglugę po loksodromie.
  • Czasami mapy morskie wykonuje się też w rzucie gnonomicznym dla pokazania obszarów podbiegunowych oraz dla żeglugi po ortodromie.

Budowa mapy morskiej[edytuj | edytuj kod]

Każda mapa morska składa się z kilku ważnych informacji:

  • Tytuł mapy - umieszczony w widocznym miejscu, zawiera elementy:
    • znak wydawcy mapy
    • opis obszaru objętego mapą
    • skala podana dla głównego równoleżnika (rzut Merkatora nie zachowuje skali na całej powierzchni)
    • jednostki użyte do określenia głębokości
    • numer katalogowy mapy (umieszczony również na brzegu, tak aby był dostępny po zwinięciu lub złożeniu)
  • Ramka z opisem zawierającym:
    • data wydania (na dolnym marginesie)
    • spis poprawek
    • wymiary mapy w milimetrach (dla porównania skali, gdyż mapy pod wpływem wilgoci mogą zmienić swoje rozmiary)
    • w lewym dolnym rogu miejsce na małe poprawki nanoszone przez użytkownika z Wiadomości Żeglarskich (patrz locja).

Podział map morskich[edytuj | edytuj kod]

Mapy morskie można podzielić w oparciu o skalę i treść jaką przedstawiają. Wyróżniamy głównie:

  • Morskie mapy nawigacyjne
    • mapy generalne - wykonane przeważnie w małej skali:
      • planowanie tras żeglugowych 1:10 000 000
      • trasy oceaniczne 1:3 500 000
    • mapy brzegowe - mapy o średniej skali:
      • przybrzeżne obszary ograniczone 1:300 000 - 1:200 000
      • podejścia do portów 1:100 000 i więcej
    • plany - mapy o dużej skali:
  • Morskie mapy pomocnicze wykonane w rzucie gnomonicznym przeważnie w małej skali. Możemy do nich zaliczyć:
    • arkusze zliczeniowe (wykorzystywane przeważnie w żegludze oceanicznej)
    • nakresy radarowe
    • diagramy
  • Morskie mapy informacyjne sporządzone w małej skali, które nie nadają się do prowadzenia nawigacji i zawierają informacje:

Oznaczenia na mapach morskich[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na konieczność zaznaczania na mapach nawigacyjnych wielu istotnych dla żeglugi szczegółów, z jednoczesnym zachowaniem przejrzystości każdej z map, wprowadzono zestaw znaków i skrótów (ang. symbols and abbreviations), publikowany w broszurze Admiralicji brytyjskiej nr 5011. Znajomość znaków i skrótów jest niezbędna do prowadzenia żeglugi, gdyż duża ich część symbolizuje niebezpieczeństwa nawigacyjne niewidoczne gołym okiem lub inne ważne z punktu widzenia prowadzenia statku miejsca (np. latarnie morskie).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Mirosław Jurdziński: Podstawy Nawigacji Morskiej. Gdynia: Fundacja Rozwoju Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni, 2003. ISBN 83-87438-58-8.
  1. Franciszek Wróbel: Vademecum Nawigatora. Gdynia: Trademar, 2006. ISBN 83-915444-3-5.