Mateiu Ion Caragiale

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mateiu Ion Caragiale
Mateiu Caragiale - Foto01.jpg
Data i miejsce urodzenia 25 marca 1885
Bukareszt, Rumunia
Data i miejsce śmierci 14 września 1993
Bukareszt, Rumunia
Narodowość rumuńska
Dziedzina sztuki poezja, proza
Styl dekadentyzm
symbolizm
parnasizm
modernizm
Ważne dzieła Fanfaroni ze Starego Dworu (1929)

Mateiu Ion Caragiale (ur. 25 marca 1885 - zm. 17 stycznia 1936) – rumuński prozaik i poeta; nieślubny syn Iona Luki Caragiale.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Mateiu Ion Caragiale ze swym ojcem

Od 1903 roku studiował prawo na Uniwersytecie Bukareszteńskim oraz w Berlinie (gdzie przebywał na emigracji jego ojciec), lecz nauk nie dokończył. W latach 1912-1914 pracował jako kierownik sekretariatu na rumuńskim ministerstwie prac publicznych, w okresie 1919-1921 jako dyrektor wydziału prasy zagranicznej na ministerstwie spraw wewnętrznych. Oprócz pracy w sektorze publicznym poświęcał się tylko literaturze a na końcu życia również heraldyce.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Ilustracja do książki Fanfaroni ze Starego Dworu

W młodości publikował w czasopismach parnasistyczne wiersze ewokujące średniowiecze i jego fikcyjnych bohaterów (tom Pajere, rum. Orlice, wydany pośmiertnie w 1936 r.). W prozie jest najwyraźniejszym przedstawicielem rumuńskiej dekadencji literackiej oraz fin de siècle. Jej manifestem stała się nowela Remember (1924), której akcja toczy się w kosmopolitycznym środowisku Berlina. Główną postacią noweli jest ekstrawagancki dandys, cierpiący za sprawą wewnętrznego, głębokiego poczucia chaosu. W najsłynniejszej swojej powieści Fanfaroni ze Starego Dworu (1929) Mateiu Caragiale łączy otoczoną przez siebie kultem estetykę z zamiłowaniem do bałkańskiego kolorytu i argotycznego słownictwa. Wyraża nostalgiczny podziw i tęsknotę za starą arystokracją rumuńską, zarazem wszak realistycznie oraz z pewnymi elementami groteski prezentuje atmosferę Bukaresztu na początku XX wieku. Druga powieść z planowanej "bałkańskiej trylogii" Sub pecetea tainei (Pod pieczęcią tajemnicy, publikowana w czasopismach w latach 1930–1933), została niedokończona.[1]

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • 1924 - Remember (nowela, Bukareszt: Editura "Cultura Naţională").
  • 1929 - Fanfaroni ze Starego Dworu (Craii de Cuertea Veche, powieść, Bukareszt: Editura "Cartea Românească").
  • 1936 - Pajere (Orlice, tom wierszy, Bukareszt: Editura "Cultura Naţională").
  • 1936 - Opere (dzieła, Bukareszt: Fundaţia pentru Literatură şi Artă "Regele Carol II").

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Libuše Valentová: Mateiu Caragiale, w: Slovník rumunských spisovatelů (Praga: Nakladatelství Libri, 2001; strona 72).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cioculescu, Şerban: Caragialiana, (Bukareszt: Editura Eminescu, 1974).
  • Perpessicius: "Prefaţă" oraz "Tabel cronologic", w: Mateiu Caragiale, Craii de Curtea-Veche (Bukareszt: Editura pentru Literatură, 1965, strony V-XXIII).
  • Valentová, Libuše: Mateiu Caragiale, w: Slovník rumunských spisovatelů (Praga: Nakladatelství Libri, 2001; strona 72).
  • Vianu, Tudor: Scriitori români, tom III (Bukareszt: Editura Minerva, 1971).