Mateiu Ion Caragiale

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mateiu Ion Caragiale
Mateiu Caragiale - Foto01.jpg
Data i miejsce urodzenia 25 marca 1885
Królestwo Rumunii Bukareszt
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 1936
Królestwo Rumunii Bukareszt
Narodowość rumuńska
Dziedzina sztuki poezja, proza
Styl dekadentyzm
symbolizm
parnasizm
modernizm
Ważne dzieła Fanfaroni ze Starego Dworu (1929)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Mateiu Ion Caragiale (ur. 25 marca 1885 w Bukareszcie - zm. 17 stycznia 1936 w Bukareszcie) – rumuński prozaik i poeta; nieślubny syn Iona Luki Caragiale.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Mateiu Ion Caragiale ze swym ojcem

Od 1903 roku studiował prawo na Uniwersytecie Bukareszteńskim oraz w Berlinie (gdzie przebywał na emigracji jego ojciec), lecz nauk nie dokończył. W latach 1912-1914 pracował jako kierownik sekretariatu na rumuńskim ministerstwie prac publicznych, w okresie 1919-1921 jako dyrektor wydziału prasy zagranicznej na ministerstwie spraw wewnętrznych. Oprócz pracy w sektorze publicznym poświęcał się tylko literaturze a na końcu życia również heraldyce.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Ilustracja do książki Fanfaroni ze Starego Dworu

W młodości publikował w czasopismach parnasistyczne wiersze ewokujące średniowiecze i jego fikcyjnych bohaterów (tom Pajere, rum. Orlice, wydany pośmiertnie w 1936 r.). W prozie jest najwyraźniejszym przedstawicielem rumuńskiej dekadencji literackiej oraz fin de siècle. Jej manifestem stała się nowela Remember (1924), której akcja toczy się w kosmopolitycznym środowisku Berlina. Główną postacią noweli jest ekstrawagancki dandys, cierpiący za sprawą wewnętrznego, głębokiego poczucia chaosu. W najsłynniejszej swojej powieści Fanfaroni ze Starego Dworu (1929) Mateiu Caragiale łączy otoczoną przez siebie kultem estetykę z zamiłowaniem do bałkańskiego kolorytu i argotycznego słownictwa. Wyraża nostalgiczny podziw i tęsknotę za starą arystokracją rumuńską, zarazem wszak realistycznie oraz z pewnymi elementami groteski prezentuje atmosferę Bukaresztu na początku XX wieku. Druga powieść z planowanej "bałkańskiej trylogii" Sub pecetea tainei (Pod pieczęcią tajemnicy, publikowana w czasopismach w latach 1930–1933), została niedokończona.[1]

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • 1924 - Remember (nowela, Bukareszt: Editura "Cultura Naţională").
  • 1929 - Fanfaroni ze Starego Dworu (Craii de Cuertea Veche, powieść, Bukareszt: Editura "Cartea Românească").
  • 1936 - Pajere (Orlice, tom wierszy, Bukareszt: Editura "Cultura Naţională").
  • 1936 - Opere (dzieła, Bukareszt: Fundaţia pentru Literatură şi Artă "Regele Carol II").

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Libuše Valentová: Mateiu Caragiale, w: Slovník rumunských spisovatelů (Praga: Nakladatelství Libri, 2001; strona 72).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cioculescu, Şerban: Caragialiana, (Bukareszt: Editura Eminescu, 1974).
  • Perpessicius: "Prefaţă" oraz "Tabel cronologic", w: Mateiu Caragiale, Craii de Curtea-Veche (Bukareszt: Editura pentru Literatură, 1965, strony V-XXIII).
  • Valentová, Libuše: Mateiu Caragiale, w: Slovník rumunských spisovatelů (Praga: Nakladatelství Libri, 2001; strona 72).
  • Vianu, Tudor: Scriitori români, tom III (Bukareszt: Editura Minerva, 1971).