Maximiliano Hernández Martínez

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Maximiliano Hernández Martínez
Hernandez Martinez.jpg
Data i miejsce urodzenia 21 października 1882
El Salvador
Data i miejsce śmierci 15 maja 1966
Honduras
Prezydent Salwadoru (tymczasowy)
Okres urzędowania od 4 grudnia 1931
do 28 sierpnia 1934
Poprzednik rząd cywilny
Następca Andrés Ignacio Menéndez (samozwaniec)
Prezydent Salwadoru
Okres urzędowania od 1 marca 1935
do 9 maja 1944
Poprzednik Andrés Ignacio Menéndez (samozwaniec)
Następca Andrés Ignacio Menéndez (samozwaniec)
Odznaczenia
Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania)
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Maximiliano Hernández Martínez (wym. [ernạndes martịnes]; ur. 21 października 1882 w San Matías, zm. 15 maja 1966 w Jamastrán) – generał armii Salwadoru, który sprawował dyktatorskie rządy w tym państwie od 1931 do 1944.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dojście do władzy[edytuj | edytuj kod]

Pełnił funkcję szefa sztabu armii i ministra wojny rządzie prezydenta Arturo Araujo, którego poparł w wyborach prezydenckich w marcu 1931 zorganizowanych przez odchodzącego prezydenta Pío Romero Bosque w celu powiększenia swoich wpływów politycznych[1], co udało mu się po tym osiągnąć. W 1931 na drodze wojskowego zamachu stanu obalił go po spadku popularności jego rządów spowodowanym przez światowy kryzys ekonomiczny oraz niewypłacaniu pensji żołnierzom od ponad miesiąca przez rząd.[2] Władzę po Araujo przejęła zaakceptowana przez USA junta, w której Maximiliano Hernandez został wiceprezydentem, po czym zobowiązał się przeprowadzić wolne wybory. Odniósł w nich zwycięstwo i rządził przez dwie kadencje, zapoczątkowując trwający przez ponad 40. okres autorytaryzmu wojskowego w historii Salwadoru.

Powstanie w 1932[edytuj | edytuj kod]

Po objęciu urzędu prezydenta w dniu 4 grudnia 1931 Hernandez musiał już w styczniu następnego roku zmierzyć się z powstaniem chłopów zachodniosalwadorskich, Indian pochodzących przeważnie z plemienia Pipil oraz członków Komunistycznej Partii Salwadoru (PCS). Hernandez już wcześniej znał plany tego zrywu, toteż aresztował be problemu przywódców PCS, w Farabundo Martiego, po czym krwawo stłumił całą rebelię, doprowadzając do śmierci ludzi w liczbie od 10 000 do 30 000[3], po czym przystąpił do eliminacji przywódców ich wodzów: 1 lutego 1932 rozstrzelał Farabundo Martiego i pozostałych liderów PCS, to samo spotkało Feliciano Amę – wodza plemienia Izalco - oraz Francisco Sáncheza – chłopskiego dowódcę z departamentu Sonsonate. Brutalne stłumienie buntu przez Hernandeza, któremu pomogła oligarchia ziemska, wynikało z pragnienia prowadzenia przezeń proamerykańskiej polityki, z którą wiązała się realizacja działań przeciwko wszelkim ruchom lewicowym. Przyczynił się w ten sposób do rychłego i systematycznego procesu wynarodowienia Indian.

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

Hernandez po stłumieniu rebelii umocnił zaprowadzoną przez siebie w kraju militarną dyktaturę z sobą na czele, czerpiąc ze wzorów faszystowskich i brutalnie rozprawiając się z przeciwnikami politycznymi, których szeregi złożone były głównie ze zwolenników komunizmu i chrześcijańskiej demokracji. Od 28 sierpnia 1934 do 1 marca 1935 był odsuwany od władzy przez samozwańczego wojskowego Andresa Ignacio Menendeza, lecz i tym razem utrzymał się przy władzy. Maximiliano Hernandez był wegetarianinem i teozofem wierzącym w reinkarnację i większe obciążenie moralne w przypadku zabiciu mrówki niż człowieka[4], zaś jednym z jego irracjonalnych zarządzeń wewnątrzkrajowych było zaklejenie czerwonym papierem wszystkich latarnii ulicznych na terenie całego państwa w celu zapobiegnięcia epidemii odry[5]. W polityce zagranicznej realizował politykę pogłębienia stosunków dyplomatycznych z państwami faszystowskimi.

W gospodarce dążył do zniwelowania konsekwencji kryzysu ekonomicznego rozpoczętego w Salwadorze po spadku światowych cen kawy za czasów prezydenta Arturo Araujo. W tym celu unieważnił długi posiadazy plantacji i założył Bank Hipoteczny – państwową instytucję finansową, która udzielała plantatorom kredytów, jednak z powodu charakteru swoich rządów jego osoba stała się tak niepopularna, iż w maju 1944 kraj znalazł się w stanie paraliżu z powodu powszechnego strajku siedzącego: pracowniy zjawiali się w miejscach pracy, lecz nie wykonywali żadnej roboty. Zniszczyło to plany Hernandeza odnośnie przystąpienia do kolejnych wyborów prezydenckich, które to posunięcie wiązałoby się ze złamaniem konstytucji zabraniającej reelekcji. Armia usunęła go z urzędu prezydenta podczas kolejnego zamachu stanu, jednak jego dyktatorska polityka była kontynuowana przez następnych wojskowych prezydentów[6].. Hernandez ustąpił i uciekł do Gwatemali, a następnie wyemigrował do Hondurasu. Tam został zadźgany przez swego kierowcę, Cipriano Moralesa, którego ojciec padł ofiarą reżimu Hernandeza.

Przypisy

  1. Tadeusz Łepkowski, Zamachy stanu, przewroty, rewolucje: Ameryka Łacińska w XX w., wyd. Czytelnik, 1983, s. 64.
  2. Rafał Cezary Piechociński, Historia Salwadoru, Słupsk, 2010 - republika.pl
  3. El Periódico Nuevo Enfoque, Feliciano Ama.
  4. Eduardo Galeano, Otwarte żyły Ameryki Łacińskiej, Kraków 1983, s. 112.
  5. Adam Regiewicz (red.), Feminizm: kobiecy aspekt kultury. Materiały z sesji popularnonaukowej Klubu Myśli Humanistycznej - II Liceum Ogólnokształcącego i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zabrzu (12 marca 2001), Miejska Biblioteka Publiczna w Zabrzu, 2001, s. 14.
  6. World Statesmen, El Salvador.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]