Metro 2033 (książka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy książki. Zobacz też: Metro 2033 (gra komputerowa).
Metro 2033
Метро 2033
Autor Dmitrij Głuchowski
Miejsce wydania  Rosja
Język rosyjski
Data I wyd. 2005
Wydawca Eksmo (Эксмо)
Typ utworu fantastyka postapokaliptyczna
Data I wyd. polskiego 24 lutego 2010
Pierwszy wydawca polski Insignis Media
poprzednia
brak
następna
Metro 2034

Metro 2033 (ros. Метро 2033) – powieść Dmitrija Głuchowskiego, opisująca życie ludzi chroniących się w moskiewskim metrze po wojnie atomowej. Opublikowana w Rosji nakładem wydawnictwa Eksmo (Эксмо) w 2005 roku, następnie w 2007 roku wznowiona przez wydawnictwo Populiarnaja litieratura (Популярная литература). W 2007 roku nagrodzona za najlepszy debiut na europejskim konkursie literackim Eurocon w Kopenhadze.

Prawa do tłumaczenia książki zostały sprzedane do ponad 20 krajów. W Polsce została ona wydana 24 lutego 2010 nakładem wydawnictwa Insignis Media.

W Moskwie jedna z prezentacji Metra 2033 miała miejsce w znajdującym się głęboko pod ziemią odtajnionym bunkrze Ministerstwa Łączności na Tagance.

Książka zawiera przemyślenia natury filozoficznej, psychologicznej, socjologicznej (krytyka społecznych relacji), ma cechy satyry politycznej, antyutopii. Jest to wielowarstwowa opowieść o dorastaniu człowieka, szukaniu swojego miejsca w życiu, przeznaczenia.

Realia Metro 2033[edytuj | edytuj kod]

Książka opowiada o ludziach, którzy przeżyli wojnę atomową. Niemal cała akcja rozgrywa się w moskiewskim metrze (największym na świecie schronie przeciwatomowym, mogącym pełnić funkcję podziemnego miasta), na którego stacjach i w przejściach mieszkają ludzie. Dzięki sprawnym działaniom obrony cywilnej sieć metra udało się uchronić przed skażeniem promieniotwórczym – niemal na wszystkich stacjach zamknięto hermetyczne wrota, aktywowano filtry przeciwradiacyjne i oczyszczające wodę. Wszystko wskazuje na to, że w chwili zagłady Moskwy w metrze mogło się schronić około 70 000 osób. Po 20 latach od czasu wojny atomowej, metro zamieszkiwane jest przez 50 000 ludzi. Jedynie połowa stacji jest zaludniona – niektóre zostały porzucone, wiele zostało strawionych przez pożary bądź odciętych w wyniku zawalenia się tuneli. Są też stacje zdobyte przez istoty zamieszkujące powierzchnię. W opowiadaniu Do i po (До и после) z 2008 roku Głuchowski pokrótce opisał, jak doszło do wybuchu wojny. Chiny dokonały ataku rakietowego na Tajwan. Stany Zjednoczone opowiedziały się po stronie Tajwanu i napadły na Chiny. W końcu Rosja zaatakowała USA. Na skutek globalnego konfliktu nuklearnego wszystkie duże miasta zostały starte z powierzchni ziemi, a planeta skażona radioaktywnie.

Mieszkańcy metra żywią się tym, co zdołają wyhodować w tunelach – przede wszystkim grzybami niepotrzebującymi do rozwoju światła słonecznego. Pod ziemią hodowane są też świnie i inne zwierzęta. Wiele stacji jest zaopatrywanych w elektryczność poprzez różnego typu generatory, jednak w związku z ich niską mocą często działa jedynie słabe, awaryjne oświetlenie. Większość przedmiotów codziennego użytku (z wyjątkiem tych, które od początku znajdowały się w metrze), a także broń, lekarstwa, paliwo itp. jest dostarczana przez licznych stalkerów, którzy udają się na powierzchnię, by przeszukiwać zrujnowane miasto. W podziemnym świecie funkcjonuje handel – uniwersalną walutą są naboje.

Frakcje[edytuj | edytuj kod]

Zaraz po wybuchu wojny atomowej scentralizowany system metra uległ rozpadowi. Stacje zaczęły funkcjonować samodzielnie. Prowadziły pomiędzy sobą wojny lub zawierały sojusze, jednoczone przez ideologie, religie, dostęp do czystej wody itp.

  • Hanza (Związek Stacji Linii Okrężnej) – stacje znajdujące się na "okręgu" moskiewskiego metra. Ostoja kapitalizmu. Przez wiele lat ich mieszkańcy prowadzili wojny z Linią Czerwoną.
  • Linia Czerwonakomuniści, którzy zamieszkują Linię Czerwoną. Prowadzili długą, wyniszczającą wojnę z Hanzą o stację "Plac Rewolucji". Konflikt zakończył się rozejmem. I sekretarzem Komunistycznej Partii Metra jest niejaki Moskwin.
  • Czwarta Rzeszafaszyści, ultranacjonaliści zamieszkujący stacje Puszkińską, Twerską i Czechowskaja. Wrogo nastawieni do ludności nie-rosyjskiej zamieszkującej metro.

Oprócz tego w metrze istnieje szereg niezależnych stacji połączonych w federacje, jak np. Stowarzyszenie WOGN czy Konfederacja Arbacka, Międzynarodowa Brygada Rewolucyjna im. Che Guevary (trockiści), oraz sekty (między innymi sekta Wielkiego Czerwia, sekta świadków Jehowy, sataniści).

Historia wydania[edytuj | edytuj kod]

Głuchowski zaczął pisać powieść jako nastolatek. Pomysł na książkę zrodził się, gdy jeszcze jako uczeń dojeżdżał do szkoły metrem z jednego jego krańca na drugi (godzina drogi w jedną stronę). Bohater książki pokonuje tę samą trasę, co autor w dzieciństwie, od stacji metra WOGN do stacji Arbacka (jedna ze stacji tworzących tzw. Polis).

Istotny wpływ na charakter książki miała twórczość takich pisarzy, jak Stanisław Lem, bracia Strugaccy, Ray Bradbury, Julio Cortázar, czy Franz Kafka. Inspiracje Głuchowski czerpał także z gier komputerowych, przede wszystkim z serii Fallout.

Książka była wielokrotnie wydawana:

  • Pierwsza wersja powieści, o tytule Metro, składająca się z 13 rozdziałów (2002 rok) została zamieszczona na stronie internetowej autora. Tekst był podzielony według rozdziałów i przy każdym znajdowały się odnośniki do muzyki wybranej przez pisarza i zalecanej do słuchania w czasie czytania.

W pierwszej wersji główny bohater ginie postrzelony zbłąkaną kulą. Według autora było to oczywiste uwieńczenie fabuły. Wydawnictwa odmówiły wydania książki kończącej się w ten sposób, odpowiadając, że utwór nie pasuje do ich profilu wydawniczego. Dlatego autor zdecydował się opublikować tekst w Internecie. Stworzył w języku Flash stronę internetową i umieścił na niej utwór. Strona stała się bardzo popularna, odwiedzały ją dziesiątki tysięcy czytelników. Wielu z nich domagało się ożywienia bohatera i kontynuacji opowieści. Po kilku latach autor dojrzał do tego, by przeredagować książkę i uległ sugestiom czytelników. Od tego momentu powstawała ona przy ścisłej współpracy z fanami. Praca nad książką miała charakter interaktywnego eksperymentu. Swoją wiedzą na temat funkcjonowania moskiewskiego metra, różnego typu maszyn czy broni oraz informacjami dotyczącymi możliwego przebiegu ewolucji dzielili się między innymi pracownicy metra, inżynierowie, biolodzy, wojskowi (także funkcjonariusze Specnazu). Każdy kolejny rozdział był publikowany na bieżąco w Internecie, komentowany i poprawiany wraz z czytelnikami. Głuchowski określił to zjawisko mianem „literackiego beta testu”.

Do dziś pełny tekst Metro 2033 w języku rosyjskim znajduje się na stronie internetowej pisarza i dostęp do niego jest darmowy.

  • Druga wersja powieści – 20 rozdziałów (2005 rok). Przeredagowana i uzupełniona, opublikowana była na stronie internetowej m-e-t-r-o.ru. Tak jak w pierwszej wersji, przy kolejnych rozdziałach znajdują się odnośniki do muzyki.
  • Pierwsza publikacja powieści w formie drukowanej książki ukazała się 24 października 2005. Została wydana przez Eksmo w nakładzie 8000 sztuk, później dodrukowano jeszcze 3000 egzemplarzy.
  • Drugie książkowe wydanie powieści ukazało się w 2007 roku nakładem wydawnictwa Populiarnaja Litieratura, początkowo w ilości 100 000 sztuk.

Seria książkowa Uniwersum Metro 2033[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie powieści Metro 2033, a także gry komputerowej pod tym samym tytułem stworzonej przez ukraińskie studio 4A Games, wydawana jest seria książek innych autorów. Akcja toczy się w świecie wykreowanym przez Dmitrija Głuchowskiego. Projekt nosi nazwę Uniwersum Metro 2033 i liczy kilkadziesiąt powieści wydanych w Rosji.

W 2009 roku wydano książkę tego samego autora, Metro 2034, która nawiązuje fabułą do świata Metro 2033. Książka ta została wydana w Polsce w listopadzie 2010.

W roku 2011 wydano książkę z Uniwersum Metro 2033 pod tytułem Piter autorstwa Szymuna Wroczka. Książka ta opowiada o ludziach ocalałych w petersburskim metrze.

27 czerwca 2012 wydany został w Polsce pierwszy tom trylogii Andrieja Diakowa pt. Do światła. Opowiada ona o grupie stalkerów, którzy wyruszyli z petersburskiego metra w poszukiwaniu tytułowego światła, którego źródło znajduje się gdzieś w Kronsztadzie. 7 listopada 2012 opublikowano drugi tom pt. W mrok, natomiast 9 października 2013 finałowy pt. Za horyzont.

8 maja 2013 wydano w Polsce kolejną powieść z Uniwersum Metro 2033 pt. Korzenie niebios autorstwa włoskiego pisarza Tullio Avoledo'a. Opowiada ona o ocalałych w rzymskich katakumbach katolickich księżach. Jeden z nich – John Daniels – otrzymuje zadanie wyprawy przez zniszczone tereny Włoch do Wenecji w celu odszukania członka kolegium kardynalskiego.

19 lutego 2014 została wydana książka z Uniwersum Metro 2033 pt. Dziedzictwo przodków, której autorem jest Suren Cormudian.

Seria Uniwersum Metro 2033 składa się z 34 powieści (stan na marzec 2013) autorstwa pisarzy z takich krajów jak Rosja, Białoruś, Ukraina, Włochy czy Wielka Brytania.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]