Metro w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Logo moskiewskiego metra

Metro moskiewskie (ros. Московский метрополитен) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy RosjiMoskwie, liczący łącznie 325,4 km długości i składający się z 12 linii, na których znajduje się 194 stacji. Należy do najbardziej obciążonych systemów metra na świecie. Codziennie korzysta z niego 2 392 200 pasażerów (2002).

Metro moskiewskie wyróżniają przede wszystkim stacje, których część uważana jest za wzorcowy przykład architektury socrealizmu, wnętrza stacji przypominają pałace, pod sufitami wiszą misterne żyrandole.

Statystyki[1][edytuj | edytuj kod]

Mozaika poświęcona przyjaźni rosyjsko-ukraińskiej na stacji Kijewskaja linii Kolcewej otwartej w 1954
Mozaika z Leninem na stacji Kijewskaja linii Kolcewej otwartej w 1954
Wnętrze stacji „Park Pobiedy” oddanej do użytku w 2003 na linii Arbacko-Pokrowskiej
  • Odległość między stacjami:
    • średnia – 1,8 km
    • najmniejsza – 0,5 km
    • największa – 6,47 km
  • Stacji – 194
  • Największa głębokość stacji – 84 m
  • Schody ruchome:
    • liczba – 637
    • łączna długość – 66,8 km
    • największa długość – 126 m
  • Zajezdni – 15
  • Pociągów dziennie – 9992
  • Wagony:
    • liczba – 4510
    • średnio dziennie używanych – 3438
  • Średnia dzienna trasa wagonu – 548,7 km
  • Pasażerów w wagonie – 50
  • Średnia prędkość – 41,62 km/h
  • Zatrudnionych – 35 623
  • Zgodność z rozkładem jazdy – 99,98%
  • Najmniejszy odstęp między odjazdami – 1,5 minuty
  • Długość przeciętnej podróży – 13 km

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy projekt moskiewskiego metra powstał w 1901. Do wybuchu I wojny światowej powstały także inne, nowe projekty budowy metra w Moskwie.

Pierwszą linię moskiewskiego metra uruchomiono 15 maja 1935 i przebiegała ona od stacji Sokolniki do stacji Park Kultury z odgałęzieniem do stacji Smolenskaja (to odgałęzienie to linia Arbackaja przedłużona do stacji Kijewskaja, przechodząc przez rzekę Moskwę po moście).

W latach 1957–1992 metro nosiło imię W.I.Lenina (ros. Московский метрополитен имени В. И. Ленина). Wcześniej jego patronem był Łazar Kaganowicz.

Do wybuchu II wojny światowej zbudowano jeszcze 2 nowe linie. W marcu 1938 linia Arbackaja została przedłużona do stacji Kurskaja (obecnie ta część nazywa się linią Arbacko-Pokrowską). We wrześniu 1938 otworzono linię Gorkowsko-Zamoskworeczną, od stacji Sokoł do stacji Teatralnaja.

Projekty dalszej kompleksowej rozbudowy metra zostały zawieszone podczas wojny. Rozpoczęto tylko budowę fragmentów linii: TeatralnajaAwtozawodskaja (z przejściem przez rzekę Moskwę podziemnym tunelem) oraz KurskajaIzmaiłowskij Park (4 stacje).

Jesienią 1941 metro służyło za schron przeciwlotniczy, a pewna część wagonów została ewakuowana. Zgodnie z postanowieniem państwowego komitetu obrony z 15 października 1941 w wypadku pojawienia się wroga u wrót Moskwy metro miało zostać zniszczone.

Po wojnie rozpoczęto budowę czwartego etapu metra linii Kolcewej i głębokiego odcinka linii Arbackiej od stacji Plac Rewolucji do stacji Kijewskiej.

Początkowo linię Kolcewą zamierzano poprowadzić pod Pierścieniem Sadowym (Sadowoje Kolco) (który stanowił granicę miasta w XVI wieku). Pierwsza część linii od stacji Park Kultury do stacji Kurskaja (1950) przebiegała właśnie w ten sposób. Później jednak północną część linii Kolcewej postanowiono zbudować 1–1,5 km od Sadowego Kolca i w ten sposób zapewniono dostęp do 7 z 9 moskiewskich stacji. Druga część linii Kolcewej została otwarta w 1952 (stacja Kurskaja – stacja Biełorusskaja), a w 1954 budowę linii zakończono.

Budowa głębokiej części linii Arbackiej przebiegała w czasach zimnej wojny i przewidywano jej wykorzystanie jako schronu przeciwatomowego na wypadek wojny. Po zakończeniu budowy linii w 1953, jej górna część została zamknięta (od stacji Płoszczad Riewolucii do Kijewskiej), ale w 1958 znów została оtwarta jako część linii Filowskiej.

Później już nie posługiwano się terminem „etap” jako część planu rozbudowy, jednak oddane w latach 1957–1958 określa się czasem jako piąty „etap”.

W styczniu 1977 i w lutym 2004 miały miejsce zamachy, a w marcu 2010 zorganizowano dwa zamachy.

Linie metra[edytuj | edytuj kod]

Schemat sieci metra
Nazwa polska Numer i kolor Nazwa rosyjska Rok otwarcia Ostatnia rozbudowa Długość Stacji
Sokolniczeska 1 Сокольническая 1935 1990 26,1 km 19
Zamoskworiecka 2 Замоскворецкая 1938 2012 39,9 km 21
Arbacko-Pokrowska 3 Арбатско-Покровская 1938 2012 45,5 km 22
Filowskaja 4 Филёвская 1958 2006 14,9 km 13
Kolcewaja (Okrężna) 5 Кольцевая 1950 1954 19,4 km 12
Kałużsko-Ryska 6 Калужско-Рижская 1958 1990 37,8 km 24
Tagańsko-Krasnopriesnieńska 7 Таганско-Краснопресненская 1966 2013 40,5 km 21
Kalinińska 8 Калининская 1979 2014 19,7 km 10
Sierpuchowsko-Timiriaziewskaja 9 Серпуховско-Тимирязевская 1983 2002 41,2 km 25
Lublinsko-Dmitrowskaja 10 Люблинско-Дмитровская 1995 2011 28,0 km 17
Kachowska 11 Каховская 1995 2011 3,3 km 4
Butowska 12 Бутовская 2003 2014 10,0 km 7
Razem: 325,4 km 194

Zajezdnie (Депо)[edytuj | edytuj kod]

  • ТCz-1 Północna (Северное)
  • ТCz-2 Sokół (Сокол)
  • ТCz-3 Izmajłowo (Измайлово)
  • ТCz-4 Krasnaja Priesnia (Красная Пресня)
  • ТCz-5 Kałużskoje (Калужское)
  • ТCz-6 Planiernoje (Планерное)
  • ТCz-7 Zamoskworiecka (Замоскворецкое)
  • ТCz-8 Warszawska (Варшавское)
  • ТCz-9 Filowska (Фили)
  • ТCz-10 Swibłowo (Свиблово)
  • ТCz-11 Wychino (Выхино)
  • ТCz-12 Nowogiriejewo (Новогиреево)
  • ТCz-13 Czierkizowo (Черкизово)
  • ТCz-14 Władykino (Владыкино)
  • ТCz-15 Pieczatniki (Печатники)
  • ТCz-16 Bratiejewo (Братеево), w budowie
  • TCz-17 Mitino (Митино), w budowie
  • TCz-18 Sołncjewo (Солнцево), w budowie

Metro moskiewskie nieznane[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Metro-2.

W Moskwie oprócz powszechnie znanej i bardzo rozbudowanej sieci metra istnieje też drugie, określane kryptonimem system D-6 (Д-6) zaś od publikacji w 1992 w czasopiśmie „Ogoniok” bardziej znane jako Metro-2, eksploatujące wydzielone jedynie dla aparatu władzy 3 linie.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg