Metro w Moskwie

Logo moskiewskiego metra

Stacja Kijewskaja

Metro moskiewskie (ros. Московский метрополитен) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy Rosji- Moskwie, liczący łącznie 313,7 km długości i składający się z 12 linii na których znajduje się 188 stacji. Jest najbardziej obciążonym metrem Europy, a także na świecie. Do metra w Moskwie wsiadają codziennie 2.392.200 pasażerów (2002).

Metro moskiewskie wyróżniają przede wszystkim stacje, których część uważana jest za wzorcowy przykład architektury socrealizmu, wnętrza stacji przypominają pałace, pod sufitami wiszą misterne żyrandole.

Statystyki

Mozaika poświęcona przyjaźni rosyjsko-ukraińskiej na stacji Kijewskaja linii Kolcewej otwartej w 1954

Mozaika z Leninem na stacji Kijewskaja linii Kolcewej otwartej w 1954

Wnętrze stacji "Park Pobiedy" oddanej do użytku w 2003 na linii Arbacko-Pokrowskiej

• Odległość między stacjami:

• średnia – 1,8 km
• najmniejsza – 0,5 km
• największa – 6,47 km

• Stacji – 186
• Największa głębokość stacji – 84 m
• Schody ruchome:

• liczba – 637
• łączna długość – 66,8 km
• największa długość – 126 m

• Zajezdni – 15
• Pociągów dziennie – 9992
• Wagony:

• liczba – 4510
• średnio dziennie używanych – 3438

• Średnia dzienna trasa wagonu – 548,7 km
• Pasażerów w wagonie – 50
• Średnia prędkość – 41,62 km/h
• Zatrudnionych – 35 623
• Zgodność z rozkładem jazdy – 99,98%
• Najmniejszy odstęp między odjazdami – 1,5 minuty
• Długość przeciętnej podróży – 13 km

Historia

Pierwszy projekt moskiewskiego metra powstał w 1901. Do wybuchu I wojny światowej powstały także inne, nowe projekty budowy metra w Moskwie.

Pierwszą linię moskiewskiego metra uruchomiono 15 maja 1935 i przebiegała ona od stacji Sokolniki do stacji Park Kultury z odgałęzieniem do stacji Smolenskaja (to odgałęzienie to linia Arbackaja przedłużona do stacji Kijewskaja, przechodząc przez rzekę Moskwę po moście).

W latach 1957–1992 metro nosiło imię W.I.Lenina (ros. Московский метрополитен имени В. И. Ленина). Wcześniej jego patronem był Łazar Kaganowicz.

Do wybuchu II wojny światowej zbudowano jeszcze 2 nowe linie. W marcu 1938 linia Arbackaja została przedłużona do stacji Kurskaja (obecnie ta część nazywa się linią Arbacko-Pokrowską). We wrześniu 1938 otworzono linię Gorkowsko-Zamoskworeczną, od stacji Sokoł do stacji Teatralnaja.

Projekty dalszej kompleksowej rozbudowy metra zostały zawieszone podczas wojny. Rozpoczęto tylko budowę fragmentów linii: Teatralnaja – Awtozawodskaja (z przejściem przez rzekę Moskwę podziemnym tunelem) oraz Kurskaja – Izmaiłowskij Park (4 stacje).

Jesienią 1941 metro służyło za schron przeciwlotniczy, a pewna część wagonów została ewakuowana. Zgodnie z postanowieniem państwowego komitetu obrony z 15 października 1941 w wypadku pojawienia się wroga u wrót Moskwy metro miało zostać zniszczone.

Po wojnie rozpoczęto budowę czwartego etapu metra linii Kolcewej i głębokiego odcinka linii Arbackiej od stacji Plac Rewolucji do stacji Kijewskiej.

Początkowo linię Kolcewą zamierzano poprowadzić pod Pierścieniem Sadowym (Sadowoje Kolco) (który stanowił granicę miasta w XVI wieku). Pierwsza część linii od stacji Park Kultury do stacji Kurskaja (1950) przebiegała właśnie w ten sposób. Później jednak północną część linii Kolcewej postanowiono zbudować 1–1,5 km od Sadowego Kolca i w ten sposób zapewniono dostęp do 7 z 9 moskiewskich stacji. Druga część linii Kolcewej została otwarta w 1952 (stacja Kurskaja — stacja Biełorusskaja), a w 1954 budowę linii zakończono.

Budowa głębokiej części linii Arbackiej przebiegała w czasach zimnej wojny i przewidywano jej wykorzystanie jako schronu przeciwatomowego na wypadek wojny. Po zakończeniu budowy linii w 1953, jej górna część została zamknięta (od stacji Płoszczad Riewolucii do Kijewskiej), ale w 1958 znów została оtwarta jako część linii Filowskiej.

Później już nie posługiwano się terminem "etap" jako część planu rozbudowy, jednak oddane w latach 1957–1958 określa się czasem jako piąty "etap".

W styczniu 1977 i w lutym 2004 miały miejsce zamachy, a w marcu 2010 zorganizowano dwa zamachy.

Linie metra

Schemat sieci metra

Nazwa polska	Numer i kolor	Nazwa rosyjska	Rok otwarcia	Ostatnia rozbudowa	Długość	Stacji
Sokolniczeska	1	Сокольническая	1935	1990	26,2 km	19
Zamoskworiecka	2	Замоскворецкая	1938	2012	39,9 km	21
Arbacko-Pokrowska	3	Арбатско-Покровская	1938	2012	45,5 km	22
Filowskaja	4	Филёвская	1958	2006	14,9 km	13
Kolcewaja (Okrężna)	5	Кольцевая	1950	1954	19,4 km	12
Kałużsko-Ryska	6	Калужско-Рижская	1958	1990	37,8 km	24
Tagańsko-Krasnopriesnieńska	7	Таганско-Краснопресненская	1966	1975	35,9 km	19
Kalinińska	8	Калининская	1979	2012	16,3 km	8
Sierpuchowsko-Timiriaziewskaja	9	Серпуховско-Тимирязевская	1983	2002	41,2 km	25
Lublinsko-Dmitrowskaja	10	Люблинско-Дмитровская	1995	2011	28,2 km	17
Kachowska	11	Каховская	1995	1999	3,3 km	4
Butowska	Л1	Бутовская	2003	2003	5,5 km	5
Razem:					313,7 km	188

Zajezdnie (Депо)

• ТCz-1 Północna (Северное)
• ТCz-2 Sokół (Сокол)
• ТCz-3 Izmajłowo (Измайлово)
• ТCz-4 Krasnaja Priesnia (Красная Пресня)
• ТCz-5 Kałużskoje (Калужское)
• ТCz-6 Planiernoje (Планерное)
• ТCz-7 Zamoskworiecka (Замоскворецкое)
• ТCz-8 Warszawska (Варшавское)
• ТCz-9 Filowska (Фили)
• ТCz-10 Swibłowo (Свиблово)
• ТCz-11 Wychino (Выхино)
• ТCz-12 Nowogiriejewo (Новогиреево)
• ТCz-13 Czierkizowo (Черкизово)
• ТCz-14 Władykino (Владыкино)
• ТCz-15 Pieczatniki (Печатники)
• ТCz-16 Bratiejewo (Братеево), w budowie
• TCz-17 Mitino (Митино), w budowie
• TCz-18 Sołncjewo (Солнцево), w budowie

Metro moskiewskie nieznane

W Moskwie oprócz powszechnie znanej i bardzo rozbudowanej sieci metra istnieje też drugie, określane kryptonimem system D-6 (Д-6) zaś od publikacji nt w 1992 w czasopiśmie "Ogoniok" bardziej znane jako Metro-2, eksploatujące wydzielone jedynie dla aparatu władzy 3 linie.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona metra moskiewskiego (ros.)
• Metro moskiewskie (ros.)
• Portal – Metro moskiewskie (ros.)
• Artykuł o metrze w Moskwie (ang.)
• Zdjęcia z metra
• Schemat linii metra moskiewskiego z układami torów na stronie www.mrl.ucsb.edu/~yopopov/rrt/trackmaps