Mihal Grameno
| Mihal Grameno | |
 Mihal Grameno |
|
| Data i miejsce urodzenia | 13 stycznia 1871, Korcza |
| Data i miejsce śmierci | 5 lutego 1931, Korcza |
| Narodowość | Albańczyk |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Ważne dzieła | Dramaty: Śmierć Pyrrusa; Przekleństwo języka albańskiego. |
Mihal Grameno (ur. 13 stycznia 1871 w Korczy, zm. 5 lutego 1931 w Korczy) - albański pisarz i działacz niepodległościowy.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Pochodził z rodziny kupieckiej, wyznania prawosławnego. W młodości z powodów ekonomicznych wyemigrował do Rumunii. Tam też związał się z albańskim ruchem narodowym. W 1889 został wybrany sekretarzem towarzystwa patriotycznego Drita, działającego w Bukareszcie. W tym czasie publikował swoje pierwsze wiersze.
Po powrocie do Albanii w 1907 przyłączył się do oddziału dowodzonego przez Çerçiza Topullego, w którym walczył przeciwko Turkom. W 1908 wziął udział w bitwie pod Mashkullore, po której jego oddział uległ rozproszeniu. Sam Grameno zdołał uciec.
Oprócz działalności zbrojnej Grameno zajmował się działalnością edukacyjną we wsiach południowej Albanii. W 1908 wziął udział w kongresie monastyrskim, który przyjął standard alfabetu dla języka albańskiego. Od 1909 wydawał w Korczy pismo Lidhja orthodhokse (Liga prawosławna). W 1912 należał do grona sygnatariuszy deklaracji niepodległości.
Po rozbiorze ziem albańskich w czasie I wojny światowej, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. W tym czasie zaangażował się w działalność organizacji Vatra, skupiającej Albańczyków mieszkających w USA i kierował pismem Koha (Czas), wydawanym w Jamestown. W 1919 reprezentował albańską diasporę na konferencji pokojowej w Paryżu. W 1921 powrócił do Albanii, gdzie zajął się pisaniem artykułów, w których domagał się demokratyzacji państwa albańskiego. Po upadku rządu Fana Nolego z uwagi na chorobę w 1924 wycofał się z działalności publicznej.
W dorobku literackim Mihala Grameno znajdują się tomiki poezji, powieści, a także utwory sceniczne - komedia Przekleństwo języka albańskiego i dramat Śmierć Pyrrusa.
Przez władze Albanii wyróżniony tytułem Bohatera Narodu (Hero i Popullit).
Dzieła [edytuj]
- 1903: Vdekja (Śmierć)
- 1905: Mallkimi i gjuhës shqipe (Przekleństwo języka albańskiego, komedia)
- 1906: Vdekja e Piros (Śmierć Pyrrusa, tragedia)
- 1909: Oxhaku (Watra, powieść)
- 1909: Varri i pagezimit (Mogiła chrztu, opowiadanie)
- 1912: Plagët (Rany, poezja)
- 1925: Kryengritja shqiptare (Powstanie albańskie)
Zobacz także [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Ivan Dorovský: Slovník balkánských spisovatelů: albánská literatura, bosenskohercegovská literatura, bulharská literatura, chorvatská literatura, makedonská literatura, slovinská literatura, srbská a černohorská literatura. Praga: 2001. ISBN 80727-7-006-3. (cz.)
- Biogram Grameno na stronie Letersia Shqiptare
