Monaster Morača

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Morača
Manastir Morača
Główna cerkiew monasterska
Główna cerkiew monasterska
Państwo  Czarnogóra
Miejscowość
Kościół Serbski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru męski
Eparchia Metropolia Czarnogóry i Przymorza
Archimandryta Rafael (Kalik)
Klauzura nie
Liczba mnichów (2010) 3
Obiekty sakralne
Cerkiew Matki Bożej
Cerkiew św. Mikołaja
Cerkiew św. Szczepana
Fundator Stefan Vukanović Nemanicz
Styl raszkański
Materiał budowlany kamień
Data budowy lata 50. XIII w.
Data zburzenia 1504
Data reaktywacji 1572
Położenie na mapie Czarnogóry
Mapa lokalizacyjna Czarnogóry
Morača
Morača
Ziemia 42°45′58″N 19°23′26″E/42,766111 19,390653Na mapach: 42°45′58″N 19°23′26″E/42,766111 19,390653
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Monaster Moračaprawosławny męski klasztor w Czarnogórze, w jurysdykcji Metropolii Czarnogóry i Przymorza Serbskiego Kościoła Prawosławnego. Położony w górach, w dolinie rzeki Moračy, w gminie Kolašin.

Wejście na teren monasteru
Położenie monasteru wśród gór

Fundatorem klasztoru był Stefan Wukanowicz Nemanicz[1], który wybudowano w latach 1251-1252. W tym okresie powstała główna świątynia monasterska – cerkiew Matki Bożej: budowla jednonawowa z wyraźnie wyodrębnionym przedsionkiem, kryta namiotowym dachem z bębnem. Do północnej ściany przedsionka dostawiona jest osobna kaplica św. Eliasza, zaś prezbiterium ma formę półkolistej absydy[1]. Cerkiew należy do tzw. szkoły raszkańskiej, która nawiązuje swym stylem do architektury wczesnobizantyńskiej (V-VII w.) jak i bizantyńskiej z wieków XI-XII. Powoduje to, że w cerkwi przeplatają się motywy zarówno bizantyńskie jak i romańskie[2].

Freski dekorujące wnętrze cerkwi wykonano w XV i XVI wieku[3]. Jedynie malowidła w kaplicy św. Eliasza są starsze i pochodzą z okresu budowy świątyni[3]. Najsłynniejszy fragment ukazuje proroka Eliasza karmionego przez gawrony. Kopia tego fresku znajduje się przy wejściu do nawy, po lewej stronie.

W 1504 w czasie najazdu tureckiego monaster został splądrowany i spalony, odbudowano go w 1574[4]. W 1. poł. XVII wieku powstały przechowywane obecnie w cerkwi ikony oraz ikonostas; autorami większości z nich są pop Strahinj z Budimlja, Georgije Mitrofanović oraz mistrz Kosma. Ten ostatni, mnich ze świętej Góry Athos, jest także autorem monumentalnej ikony „Żywot św. Sawy i św. Nemanji”[5]. W 1635 wzniesiono również drugą świątynię monasterską, której patronem jest św. Mikołaj (wnętrze dekorowane freskami w XVIII w.)[3]. W monasterze działa jeszcze świątynia pod wezwaniem św. Szczepana[6]. Cerkwie otacza kompleks ogrodów z budynkami mieszkalnymi dla mnichów. W centralnej części zespołu zabudowań znajduje się grobowiec fundatora klasztoru[3]. W budynku konaku mieści się zaś skarbiec, w którym przechowuje się cenne ikony, ornaty i inne przedmioty obrzędowe. Znajduje się w nim także egzemplarz najstarszej drukowanej cyrylicą księgi Słowian południowychOktoih (Октоих) z 1493. Inny jej egzemplarz przechowywany jest w drugim ważnym monasterze czarnogórskim – w Monasterze Cetyńskim[7]. W monasterze przechowywane są relikwie ręki św. Charłampa[6]. Jest to znaczący ośrodek pielgrzymkowy oraz turystyczny[1].

Według danych z 2010, w klasztorze przebywa trzech mnichów[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 A. Szymańska, Czarnogóra, ss.273–274
  2. Zwiedzanie Czarnogóry. W: Draginja Nadaždin, Maciej Niedźwiecki: Czarnogóra - Fiord na Adriatyku. Wyd. 5. Kraków: Bezdroża, 2011-07-05, s. 174, seria: Przewodniki Bezdroży. ISBN 978-83-7661-152-5.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 A. Szymańska, Czarnogóra, s.274
  4. Zwiedzanie Czarnogóry. W: Draginja Nadaždin, Maciej Niedźwiecki: Czarnogóra - Fiord na Adriatyku. Wyd. 5. Kraków: Bezdroża, 2011-07-05, s. 174, seria: Przewodniki Bezdroży. ISBN 978-83-7661-152-5.
  5. Zwiedzanie Czarnogóry. W: Draginja Nadaždin, Maciej Niedźwiecki: Czarnogóra - Fiord na Adriatyku. Wyd. 5. Kraków: Bezdroża, 2011-07-05, s. 175, seria: Przewodniki Bezdroży. ISBN 978-83-7661-152-5.
  6. 6,0 6,1 6,2 Манастир Морача
  7. Zwiedzanie Czarnogóry. W: Draginja Nadaždin, Maciej Niedźwiecki: Czarnogóra - Fiord na Adriatyku. Wyd. 5. Kraków: Bezdroża, 2011-07-05, s. 175, seria: Przewodniki Bezdroży. ISBN 978-83-7661-152-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Szymańska, Czarnogóra, Rewasz, Pruszków 2007, ISBN 978-83-89188-60-1
  • Zwiedzanie Czarnogóry. W: Draginja Nadaždin, Maciej Niedźwiecki: Czarnogóra - Fiord na Adriatyku. Wyd. 5. Kraków: Bezdroża, 2011-07-05, s. 174-175, seria: Przewodniki Bezdroży. ISBN 978-83-7661-152-5.