Mosul

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mosul
موصل
Państwo  Irak
Muhafaza Niniwa
Populacja (2012)
• liczba ludności

3 036 268
Położenie na mapie Iraku
Mapa lokalizacyjna Iraku
Mosul
Mosul
Ziemia 36°20′N 43°07′E/36,333333 43,116667Na mapach: 36°20′N 43°07′E/36,333333 43,116667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa

Mosul (kurd. Mûsil, arab. موصل, al Mawsil) – miasto w północnym Iraku, położone nad Tygrysem ok. 350 km na północny zachód od Bagdadu. Jest stolicą muhafazy Niniwa.

  • 1,8 mln mieszkańców (2002)

Mosul to trzecie (po Bagdadzie i Basrze) miasto kraju pod względem powierzchni.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rzeka Tygrys w Mosulu

Na miejscu starożytnej osady w VII w. Arabowie zbudowali miasto, które w VIII w. stało się głównym miastem Mezopotamii. W następnych stuleciach Mosul należał do lokalnych dynastii (emirat Mosulu). W latach 1535–1918 należał do Imperium Osmańskiego. W latach 1918–26 trwał turecko-brytyjski konflikt (zwany mosulskim), po którym Mosul przyłączono do Iraku. 22 lipca 2003 roku, w czasie drugiej wojny irackiej, koalicja USA zdobyła Mosul. Obecnie często wybuchają tam powstania antyamerykańskie. Wielu ludzi ginie także w licznych zamachach, przeprowadzanych przez przeciwników inwazji.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym zabytkiem miasta są resztki średniowiecznego miasta z murami obronnymi (XIIXIII, XVII w.) z 7 bramami. Ponadto ruiny pałacu sułtańskiego (XIII w.), meczety (XIIXIII w.) i mauzolea grobowe (XIII w.). W XIIIXIV w. wykonywano tu tak zwane brązy mosulskie o bogatej inkrustowanej dekoracji figuralnej. Niedaleko miasta, na lewym brzegu Tygrysu leżą ruiny starożytnego miasta Niniwa.

W 1964 r. W.F. Macomber odkrył w Mosulu w kościele parafialnym Mar⁾Ešà⁽ya (św. Izajasza) najstarszy tekst anafory świętych Addaja i Mariego - uznawanej za jedno z najstarszych istniejących świadectw liturgii Eucharystii chrześcijańskiej. Najstarsze części anafory oceniane są na III wiek po Chrystusie[1].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Większość mieszkańców Mosulu stanowią obecnie muzułmanie, choć są tam także asyryjscy chrześcijanie, którzy mieszkają tam od założenia miasta, oraz chrześcijanie pochodzenia arabskiego, znajdujący się głównie w centrum miasta. Inne religie to jazydyzm, jarsanizm i mandaizm[2][3].

Przez wiele wieków, przed podbojem miasta przez muzułmanów w VII w., starożytne miasto Niniwa było chrześcijańskie. Chrystianizacja dokonała się w I i II wieku po Chrystusie, kiedy asyryjczycy nawrócili się na chrześcijaństwo.

Mimo instytucjonalnych prześladowań etnicznych ze strony różnych sił politycznych jak np. reżimu partii Baas, Mosul pozostał wielokulturową i wieloreligijną mozaiką. Dzieje się to nie bez tarć między poszczególnymi grupami.

Mosul miał też ludność żydowską, jednak, jak większość irakijskich Żydów, wyjechali oni w latach 1950-51[4]. Rabin, będący kapelanem 101ej dywizji powietrznej Armii Amerykańskiej znalazł w Mosulu opuszczoną, zrujnowaną synagogę, której historia sięga XIII wieku[5].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Mosul to ważny ośrodek przemysłowy i handlowy. Leży w regionie wydobycia ropy naftowej, zwanym zagłębiem mosulskim. W mieście znajduje się rafineria ropy naftowej. Ponadto rozwinął się przemysł włókienniczy (zwłaszcza wełniany oraz produkcja muślinu — nazwa od Mosulu), spożywczy (głównie cukrowniczy), cementowy, skórzany, chemiczny.

Jest to węzeł komunikacyjny. Ma połączenie kolejowe i drogowe z Bagdadem i Turcją, ponadto zbudowano tu port lotniczy.

Przypisy

  1. Giraudo C. SJ: "In Unum Corpus". Trattato mistagogico sull' eucaristia. s. 260-262 oraz 352-360.
  2. Por. ArabNet, hasło Mosul
  3. 1911 Encyclopedia Britannica, pierwotnie w tomie 18, strona 904
  4. Jewish Virtual Library
  5. Por. Carlos C. Huerta, Jewish heartbreak and hope in Nineveh.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Giraudo C. SJ: "In Unum Corpus". Trattato mistagogico sull' eucaristia. Mediolan: Edizioni San Paolo, 2001, s. 637. ISBN 88-215-4399-4.