Nadnercze
| Nadnercze | |
|---|---|
 |
|
| Topografia narządów (trzew) i dużych naczyń w jamie brzusznej. Widok od tyłu – usunięty kręgosłup (widoczny podniesiony kręg piersiowy) ze ściana tylną, nadnercza zakolorowane na żółto. | |
 |
|
| Schemat nadnerczy, widok od przodu | |
| Łacina | glandula suprarenalis |
| Angielski | adrenal gland |
| Narządy | Układ hormonalny |
| Tętnice | t. nadnerczowa górna, t. nadnerczowa środkowa, t. nadnerczowa dolna |
| Nerwy | splot nadnerczowy (plexus suprarenalis) |
Nadnercze, gruczoł nadnerczowy (łac. glandula suprarenalis seu adrenalis) – parzysty, niewielki (waga około 10-18 gramów) gruczoł wydzielania wewnętrznego położony zaotrzewnowo na górnym biegunie nerki.
Nadnercza składają się z części korowej i rdzeniowej różnych pod względem budowy i czynności. Kora stanowi główną masę gruczołu - około 80-90% całego nadnercza. Składa się z trzech warstw o różnej budowie histologicznej: kłębkowatej (zona glomerulosa), pasmowatej (zona fasciculata) i siatkowatej (zona reticularis).
Kora wytwarza:
- kortykosteroidy (syntetyzowane w komórkach warstwy siatkowatej i pasmowatej), z których najważniejszy jest kortyzol,
- mineralokortykoidy (w warstwie kłębkowatej), z których najsilniejsze działanie wykazuje aldosteron,
- niewielkie ilości hormonów płciowych - androgenów (w warstwach pasmowatej i siatkowatej).
Rdzeń nadnerczy wytwarza katecholaminy. Stale wydziela do krwi niewielkie ilości adrenaliny. Natomiast wszelkie stany emocjonalne, takie jak gniew czy strach, powodują nagłe wydzielanie do krwi dużej jej ilości. W rdzeniu nadnerczy produkowane są też niewielkie ilości noradrenaliny.
Hormony wydzielane przez korę nadnerczy utrzymują równowagę wodno-mineralną organizmu (aldosteron), pomagają również w sytuacji długotrwałego stresu, podnoszą stężenie glukozy we krwi.
Spis treści |
Unaczynienie u człowieka [edytuj]
Unerwienie u człowieka [edytuj]
Nerwy docierające do nadnerczy wytwarzają splot nadnerczowy. Do gruczołu wnikają dwa rodzaje włókien. Jedne pochodzą z nerwu błędnego i nerwu przeponowego, drugie - włókna współczulne - częściowo ze zwoju trzewnego, częściowo bezpośrednio z nerwu trzewnego większego i mniejszego.
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Adam Bochenek, Michał Reicher : "Anatomia człowieka" . Warszawa , Wydawnictwo Lekarskie PZWL , 2008 , ISBN 978-83-200-3847-7 - tom II
