Narragansett

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bandera Narragansett.PNG

Narragansett (nazwa oznaczająca "ludzie z małego półwyspu") – plemię Indian Ameryki Północnej z rodziny języków algonkińskich. Jedno z najpotężniejszych plemion indiańskich na obszarze południowej Nowej Anglii zamieszkujące dzisiejszy stan Rhode Island nad brzegami Zatoki Narragansett.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ziemie Narragansettów i ich sąsiadów ok. 1600 r.

Na początku XVII wieku byli przyjaźnie usposobieni do angielskich kolonistów i nawet wspierali ich w wojnie z Pekotami. W roku 1636 osiadł między nimi Roger Williams, który położył podwaliny pod kolonię (a następnie stan) Rhode Island. Później Narragansettowie rozpoczęli działania przeciwko sprzymierzonym z Anglikami Moheganom i ponieśli porażkę. Ich wódz, Miantonomo, został zamordowany za rzekome intrygowanie przeciwko białym.

Zachowujące neutralność w pierwszej fazie wojny króla Filipa plemię było jednak podejrzewane o sprzyjanie powstańcom, w tym o udzielanie schronienia i opiekę nad rannymi i chorymi z plemienia Wampanoagów. Dlatego pod koniec 1675 przeciwko Narragansettom wyruszyła licząca ponad 1000 żołnierzy ekspedycja zjednoczonych kolonii Nowej Anglii, która 19 grudnia 1675 zaatakowała główny zimowy ośrodek plemienia na zamarzniętch bagnach w pobliżu dzisiejszego South Kingstown w stanie Rhode Island.

Wspierani przez grupę Indian z plemion Moheganów i Pekotów Anglicy po zaciętej bitwie – nazywanej odtąd bitwą (lub masakrą) na Wiekich Bagnach – zdobyli fort Narragansettów, a w wywołanym przez zwycięzców pożarze zginęło – wg różnych źródeł – od 300 do 600 Indian, w większości zaskoczonych ogniem starców, kobiet i dzieci (informacje o ponad 1000 ofiar współcześni historycy uważają za przesadzone)[1].

Straty Anglików w bitwie na Wiekich Bagnach wyniosły 25 zabitych i 150 rannych, zaś kolejnych 30-40 żołnierzy zmarło w ciężkich zimowych warunkach w drodze powrotnej. W wyniku tej dotkliwej porażki ucierpiały znacznie siła miltarna i zasoby Narragansettów i to – jedno z najsilniejszych dotąd – plemion Nowej Anglii nie odegrało już znaczącej roli w dalszych wydarzeniach wojny króla Filipa[2].

Sachem Narragansettów, Canonchet, uważany przez część historyków za równego rangą królowi Filipowi (Metacomowi), został schwytany i zamordowany przez Anglików wiosną 1676, a jego głowę dostarczono władzom miasta Hartford.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Od 1906 roku miejsce bitwy na Wiekich Bagnach upamiętnia granitowy obelisk. Pomimo oporu członków plemienia władze stanu Rhode Island w latach 1880-1884 dokonały formalnej "likwidacji" plemienia. Rozproszeni w znacznym stopniu w wyniku postępów kolonizacji i akulturacji członkowie plemienia Narragansettów zachowali jednak kulturową tożsamość i z początkiem XX w. pojęli starania o odrodzenie. Utrzymywali tradycyjne władze plemienne i kontakty między rozproszonymi członkami, organizowali comiesięczne spotkania, kupowali ziemie w rejonie dawnego rezerwatu, a w 1940 wybudowali długi dom służący plemiennym zgromadzeniom i ceremoniom. W 1978 Narragansettowie odzyskali część dawnych ziem plemiennych w Rhode Island, zaś w 1983 ich plemię odzyskało status federalny i liczy obecnie ok. 2400 członków[3].

Podobnie jak niektóre inne plemiona w USA, Narragansettowie dbają o tradycje, porządkują listy członków plemienia, zaostrzają krytera członkowskie, zabiegają o możliwość czerpania zysków z otwarcia kasyna i powiększenie plemiennej bazy terytorialnej. Spór w tej ostatniej sprawie z władzami stanu Rhode Island o 31 akrów ziemi kupionej przez plemię koło Charleston w 2008 r. dotarł do Sądu Najwyższego USA[4].

Nazwę plemienia nosi m.in. wspomniana zatoka, miasto i miejscowość wypoczynkowa Narragansett Pier – wszystkie w stanie Rhode Island. Ponadto w wielu miastach USA znajdują się dzielnice i ulice o tej nazwie. W Polsce nazwę "Narraganset" nosi gejowski klub w Łodzi.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barry M. Pritzkert: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.
Wikimedia Commons