Nektarzyk długosterny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nektarzyk długosterny
Hedydipna metallica[1]
(Lichtenstein, 1823)
Nektarzyk długosterny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina nektarniki
Rodzaj Hedydipna
Gatunek nektarzyk długosterny
Synonimy
  • Anthodiaeta metallica
  • Nectarinia metallica[2]
  • Cynniris metallicus[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nektarzyk długosterny (Hedydipna metallica) – gatunek małego ptaka z rodziny nektarników. Zasiedla północno-wschodnią Afrykę od Egiptu po Somalię oraz południowy Półwysep Arabski. Monotypowy. Niezagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisał Martin Lichtenstein w roku 1823. Holotyp pochodził z miasta Dongola w Sudanie. Nadał mu nazwę Nectarinia metallica, następnie nektarzyka długosternego przeniesiono do rodzaju Anthreptes[4], a obecnie IOC umieszcza go w Hedydipna[5]. Nazwy Hedydipna metallica użyto już jednak w 1850 roku[6]. Zarówno IOC jak i autorzy HBW uznają gatunek za monotypowy[5][4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Dziób mierzy około 1-1,2 cm, skrzydło 5,3-5,5 cm, ogon u samców 9,6-10,1 cm (u samic 3,5-3,8 cm), natomiast skok 1,5 cm. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy. U samca głowa, szyja, grzbiet i pokrywy skrzydłowe małe metalicznozielone z opalizacją. Kuper, pokrywy nadogonowe i obrzeżenie zielonego obszaru na szyi metalicznofioletowe. Lotki ciemnobrązowe. Reszta pokryw skrzydłowych ciemna. Brzeg skrzydła i pokrywy podskrzydłowe czarne. Spód ciała ma intensywnie żółtą barwę. Pokrywy podogonowe czystobiałe. Sterówki z wydłużoną środkową parą czarne z niebieskim połyskiem. Dziób i nogi czarne. Tęczówka ciemnobrązowa. U samicy wierzch ciała jednolicie ziemistobrązowy, sterówki czarnobrązowe, na zewnętrznej parze występuje białe obrzeżenie i plama na końcu. Brzeg skrzydła i pokrywy podogonowe matowobiałe. Pozostała część spod ciała jasnożółta[6].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Całkowity zasięg został oszacowany przez BirdLife International na 1 210 000 km²[7]. Rozciąga się od Egiptu (centralno-wschodni i okolice Nilu) po Sudan, Erytreę, zachodnią, wschodnią i północną Etiopię, Dżibuti i południowy Półwysep Arabski. W wymienionych obszarach osiadły. Zimowiska mieszczą się we wschodniej Etiopii oraz północnej Somalii[4]. Środowisko życia stanowią obszary trawiaste, sawanny, zakrzewienia i wiejskie ogrody do wysokości 1600 m n.p.m., okazjonalnie 220 m n.p.m.[7] W Arabii Saudyjskiej w Janbu odnotowano pojawienie się w obszarze industrialnym[8].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Tablica barwna z 1872 roku przedstawiająca samca i samicę

W Egipcie okres lęgowy trwa w czerwcu i lipcu[9]. Gniazdo zawieszone jest na wysokości 3-5 m nad ziemią[2]. Stanowi je owalna konstrukcja z bocznym wejściem, utworzona z traw oraz korzeni. Znajduje się blisko wody[9]. Zniesienie liczy 2-4 jaja o wymiarach około 20,5-11 mm[2], mają cienkie skorupki. Są białe z różowawym odcieniem, pokryte drobnymi rudym plamkami i większymi fioletowobrązowymi lub szarymi. W ciągu roku wyprowadza dwa lęgi[9].

Przypisy

  1. Hedydipna metallica w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Anton Reichenow: Die Vögel Afrikas. T. 3. 1900, s. 493-494.
  3. Hedydipna metallica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 4,0 4,1 4,2 del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie, D.A.: Handbook of the Birds of the World. T. 13. Penduline-tits to Shrikes. Lynx Edicions, 2008, s. 254. ISBN 9788496553453.
  5. 5,0 5,1 F. Gill & D. Donsker: Dippers, Sunbirds, Old World Sparrows. IOC World Bird List (v4.1). [dostęp 15 stycznia 2014].
  6. 6,0 6,1 Hans Friedrich Gadow: Catalogue of Birds in the British Museum. T. 9. Cinnyrimorphae. 1884, s. 8-9.
  7. 7,0 7,1 Nile Valley Sunbird Anthreptes metallicus. BirdLife International. [dostęp 15 stycznia 2014].
  8. Clive F. Mann, Robert A. Cheke: Sunbirds: A Guide to the Sunbirds, Flowerpeckers, Spiderhunters and Sugarbirds of the World. A&C Black, 2010. ISBN 9781408135686.
  9. 9,0 9,1 9,2 George Ernest Shelley: A monograph of the Nectariniidae, or, Family of sun-birds. Londyn: wydane przez autora, 1876-1880.