Nieznośna lekkość bytu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy powieści. Zobacz też: film o takim tytule.

Nieznośna lekkość bytu (oryg. Nesnesitelná lehkost bytí) – jedna z najgłośniejszych powieści czeskiego pisarza Milana Kundery, wydana w 1984 roku we Francji i w 1985 roku w Kanadzie. Po wielu latach, w roku 2006, książka została wydana w Czechach. Pierwsze polskie wydanie w przekładzie Agnieszki Holland ukazało się w 1985 roku.

Kundera uważa, że egzystencja pozbawiona głębszych emocji jest pozbawiona sensu, życie codzienne, codzienne sprawy są lekkie, mimo to nie przynoszą satysfakcji. Przyjemności życia, powtarzalność, przewidywalność powodują w człowieku dyskomfort. Każdy z nas ma tylko jedno życie do przeżycia, a to życie właściwie niezauważenie przelatuje przez palce: "Einmal ist Keinmal" ("raz to tyle, co nic"). Jednocześnie, każde życie jest nieznaczące; pojedyncze decyzje nie mają znaczenia. Są lekkie, ponieważ nie są w stanie, w pojedynkę, pociągnąć nas w dół. Ten brak znaczenia, ta lekkość staje się przez to nie do zniesienia. Książka porusza problemy: lekkości i ciężaru, ciała i duszy, miłości i seksu.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Książka ta opowiada o zmaganiach czeskich intelektualistów z trudnościami dnia codziennego w Pradze po Praskiej wiośnie w 1968 roku. Głównym bohaterem jest Tomasz, chirurg, prowadzący niezwykle bogate życie erotyczne. Pewnego dnia los stawia na jego drodze Teresę – miłość jego życia. Tomasz nie rezygnuje jednak z licznego grona kochanek, gdyż według niego miłość i seks to dwie odrębne sprawy. Wkrótce po inwazji Sowietów na Czechosłowację w 1968 r. Tomasz wraz z Teresą wyjeżdżają do Szwajcarii. Nie zabawili tutaj długo, bo Teresa nie wytrzymuje ciągłego romansu Tomasza z przebywającą na emigracji malarką Sabiną. W kilka dni później do Pragi powraca Tomasz.

Komunistyczne represje sprawiają, że Tomasz zostaje zdegradowany do roli lekarza w przychodni. Ponieważ nie zgodził się odwołać swojego artykułu krytykującego komunistów musi porzucić praktykę i zaczyna pracę przy myciu okien. Dzięki temu zajęciu może "mieć jeden, a czasem nawet dwa stosunki dziennie". Pracująca w barze Teresa początkowo znosi to bez słowa, ale na pytanie Tomasza co ją tak gnębi, odpowiada, że zapach kobiecego krocza w jego włosach. Tomasz i Teresa przeprowadzają się na wieś, gdzie pracują w miejscowej spółdzielni. Oboje giną w wypadku samochodowym.

Równocześnie toczy się historia Sabiny, która swe życie opiera na ciągłej zdradzie i jej kochanka Franza. Franz, intelektualista, decyduje się pewnego dnia ujawnić żonie swój romans i wyprowadzić się do Sabiny. Tego samego dnia Sabina porzuca go. Franz wiąże się ze studentką. Umiera na skutek pobicia. Sabina przeprowadza się do Stanów Zjednoczonych. W obawie przed pochówkiem w amerykańskiej ziemi, pragnie być po śmierci skremowana, a jej prochy mają być rozrzucone.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Nieznośnej lekkości bytu

Film[edytuj | edytuj kod]

Książka ta została zekranizowana w 1988 roku przez Philipa Kaufmana. Główne role zagrali Daniel Day-Lewis i Juliette Binoche. Film ten odniósł sukces nie tylko w Ameryce, ale także w Europie.