Agnieszka Holland

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agnieszka Holland
Agnieszka Holland
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1948
Warszawa
Zawód reżyserka, scenarzystka
Lata aktywności od 1971
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Gwiazda Agnieszki Holland w łódzkiej Alei Gwiazd

Agnieszka Holland (ur. 28 listopada 1948 w Warszawie) – polska reżyserka filmowa i teatralna, także scenarzystka filmowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Agnieszka Holland urodziła się 28 listopada 1948 w Warszawie, jako córka Henryka Hollanda, dziennikarza i socjologa żydowskiego pochodzenia, oraz Ireny z domu Rybczyńskiej, polskiej publicystki. Młodsza siostra Agnieszki Holland, Magdalena Łazarkiewicz, jest reżyserem i scenarzystą.

Holland ukończyła Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, a w 1971 skończyła studia na Wydziale Filmowym i Telewizyjnym Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze. Po powrocie do Polski współpracowała z Krzysztofem Zanussim i Andrzejem Wajdą. W latach 70. i 80. pojawiła się na ekranie w kilku rolach drugoplanowych (m.in. w Przesłuchaniu Ryszarda Bugajskiego). W połowie lat 70. zaczęła tworzyć własne filmy. Za debiut Aktorzy prowincjonalni na festiwalu w Cannes otrzymała nagrodę FIPRESCI. W Polsce nakręciła także Gorączkę i Kobietę samotną, po czym wyjechała za granicę. Od 1981 pracuje na Zachodzie, początkowo w Niemczech i we Francji, a od lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Obecnie (2008) mieszka we Francji, w Bretanii.

Jej filmy telewizyjne i kinowe były wielokrotnie nagradzane na festiwalach międzynarodowych. Trzykrotnie nominowana do Oscara – w 1985 w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Gorzkie żniwa, w 1991 w kategorii najlepszy scenariusz adaptowany za Europa, Europa, w 2011 ponownie w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za W ciemności[1]. W jej filmach występowała czołówka aktorów polskich i światowych. Współpracowała ze znanymi polskimi kompozytorami: Tomaszem Stańką, Janem Kantym Pawluśkiewiczem, Zbigniewem Preisnerem czy Janem A. P. Kaczmarkiem. Nakręciła też kilka filmów dokumentalnych i reklamowych. W 2009 r. wyreżyserowała wraz z młodą reżyserką Anną Smolar spektakl Aktorzy Prowincjonalni w Teatrze im. Kochanowskiego w Opolu. Reżyserka spektakli Teatru Telewizji[2].

Agnieszka Holland pisze również scenariusze do filmów swoich oraz innych reżyserów. Była autorką scenariuszy do kilku filmów Andrzeja Wajdy (m.in. Bez znieczulenia, 1978, Danton, 1982, Miłość w Niemczech, 1983 i Korczaka, 1990) oraz współpracowała w charakterze konsultanta scenariusza przy trylogii Krzysztofa Kieślowskiego Trzy kolory.

Przetłumaczyła z języka czeskiego Nieznośną lekkość bytu, powieść Milana Kundery (1984).

Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 7 listopada 2001 za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[3][4]. Uroczystość dekoracji miała miejsce dwa lata później, 1 września 2003, w kinie „Relax” i połączona była z premierą filmu Julia wraca do domu[5].

W 2008 została europejską ambasadorką Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego. 31 maja 2008 otrzymała Superwiktora. 19 grudnia 2008 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"[6]. W 2011 została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2011)[7].

Została członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[8] oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku[9].

Od stycznia 2014[10] jest przewodniczącą zarządu Europejskiej Akademii Filmowej w Berlinie[11].

Agnieszka Holland była żoną reżysera Laco Adamika, z którym ma córkę Katarzynę.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Scenariusz i reżyseria[edytuj | edytuj kod]

Role aktorskie[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Grand Prix „Wielki Jantar'79” za film Aktorzy prowincjonalni na VII KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie (1979)
  • Nagroda FIPRESCI na MFF w Cannes za film Aktorzy prowincjonalni (1980)
  • Grand Prix „Złote Lwy Gdańskie” za film Gorączka na VIII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku (1981)
  • Nagroda specjalna jury dla filmu Kobieta samotna na XIII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku (1988)
  • Nagroda Nowojorskich Krytyków Filmowych za najlepszy film obcojęzyczny – Europa, Europa (1991)
  • „Złoty Glob” za film Europa, Europa – nagroda dziennikarzy zagranicznych Hollywood Foreign Press dla najlepszego filmu zagranicznego wyświetlanego w USA w 1991 roku (1992)
  • Nagroda „Skrzydeł” na Festiwalu Filmu Polskiego w Ameryce, za szczególne osiągnięcia w dziedzinie sztuki filmowej poza Polską, za rozwinięcie skrzydeł w świecie (1997)
  • Nagroda za całokształt twórczości na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Las Vegas (1999)
  • Orzeł” – Polska Nagroda Filmowa, za realizację twórczej drogi artystycznej najpierw w Polsce a potem za granicą kraju (2002)
  • Nagroda ATLASA za promowanie polskiej kultury za granicą na 11 Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych „Camerimage” w Łodzi (2003)
  • Nagroda za film Kopia Mistrza na 54. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián (2006)
  • Nagroda specjalnej na Festiwalu „Lato z Muzami” w Nowogardzie (2007)
  • Super Wiktor za całokształt osiągnięć (2007)
  • Honorowy Medal Europejski (2008)
  • Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008)
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej (2001)
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej (2011)[7]
  • Medal św. Jerzego przyznawany przez redakcję „Tygodnika Powszechnego” (2013)[12].

Przypisy

  1. Foreign Language Film. Poland, "In Darkness". Agnieszka Holland, director (ang.). [dostęp 2012-01-23].
  2. Agnieszka Holland (Teatr Tv) w bazie filmpolski.pl
  3. M.P. z 2002 r. Nr 3, poz. 55 – pkt 6.
  4. Odznaczenia w Pałacu Prezydenckim. prezydent.pl, 11 listopada 2001.
  5. Odznaczenie dla Agnieszki Holland. prezydent.pl, 1 września 2003.
  6. Uroczystość wręczenia medali Gloria Artis. mkidn.gov.pl, 19 grudnia 2008.
  7. 7,0 7,1 Prezydent odznaczył ludzi kultury. prezydent.pl, 17 stycznia 2011. [dostęp 3 marca 2011].
  8. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 26 kwietnia 2014].
  9. Barbara Sowa: Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała Lista. dziennik.pl, 2015-03-16. [dostęp 2015-03-21].
  10. Agnieszka Holland na czele zarządu EFA, Stopklatka.pl, 9.12.2013
  11. Agnieszka Holland pierwszą przewodniczącą Europejskiej Akademii Filmowej, TVN24, 7 grudnia 2013
  12. Medale Świętego Jerzego wręczone!. tygodnik.onet.pl. [dostęp 2014-08-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]