Agnieszka Holland

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agnieszka Holland
Agnieszka Holland
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1948
Warszawa
Zawód reżyserka, scenarzystka
Lata aktywności od 1971
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Agnieszka Holland w Wikicytatach
Gwiazda Agnieszki Holland w łódzkiej Alei Gwiazd

Agnieszka Holland (ur. 28 listopada 1948 w Warszawie) – polska reżyserka filmowa i teatralna, także scenarzystka filmowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwentka Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie.

W 1971 ukończyła praską szkołę filmową (FAMU). Po powrocie do kraju współpracowała z Krzysztofem Zanussim i Andrzejem Wajdą. W latach 70. i 80. pojawiła się na ekranie w kilku rolach drugoplanowych (m.in. w Przesłuchaniu Ryszarda Bugajskiego). W połowie lat 70. zaczęła tworzyć własne filmy. Za debiut Aktorzy prowincjonalni na festiwalu w Cannes otrzymała nagrodę FIPRESCI. W Polsce nakręciła także Gorączkę i Kobietę samotną, po czym wyjechała za granicę. Od 1981 pracuje na Zachodzie, początkowo w Niemczech i we Francji, a od lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Obecnie (2008) mieszka we Francji, w Bretanii.

Jej filmy telewizyjne i kinowe były wielokrotnie nagradzane na festiwalach międzynarodowych. Trzykrotnie nominowana do Oscara – w 1985 w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Gorzkie żniwa, w 1991 w kategorii najlepszy scenariusz adaptowany za Europa, Europa, w 2011 ponownie w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za W ciemności[1]. W jej filmach występowała czołówka aktorów polskich i światowych. Współpracowała ze znanymi polskimi kompozytorami: Tomaszem Stańką, Janem Kantym Pawluśkiewiczem, Zbigniewem Preisnerem czy Janem A. P. Kaczmarkiem. Nakręciła też kilka filmów dokumentalnych i reklamowych. W 2009 r. wyreżyserowała wraz z młodą reżyserką Anną Smolar spektakl Aktorzy Prowincjonalni w Teatrze im. Kochanowskiego w Opolu. Reżyserka spektakli Teatru Telewizji[2].

Agnieszka Holland zazwyczaj sama pisze scenariusze do swoich filmów. Stworzyła scenariusze do kilku filmów Wajdy (m.in. Bez znieczulenia, 1978, Danton, 1982, Miłość w Niemczech, 1983 i Korczaka, 1990) oraz współpracowała (była konsultantem scenariusza) przy trylogii Krzysztofa Kieślowskiego Trzy kolory.

Kino Agnieszki Holland reprezentuje polską szkołę tzw. kina moralnego niepokoju. Bohaterowie jej filmów często stają przed trudnymi wyborami. Holland porusza kontrowersyjne wątki związków międzyludzkich, wyobcowania społecznego, nie waha się przedstawiać trudnych kwestii politycznych i religijnych.

Przetłumaczyła z czeskiego Nieznośną lekkość bytu, powieść Milana Kundery (1984).

W 2008 r. została europejską ambasadorką Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego. 31 maja 2008 r. otrzymała Superwiktora.

Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 7 listopada 2001 za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[3][4]. Uroczystość dekoracji miała miejsce dwa lata później, 1 września 2003, w kinie „Relax” i połączona była z premierą filmu Julia wraca do domu[5].

19 grudnia 2008 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"[6]. W 2011 została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2011)[7].

Została członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[8].

Od stycznia 2014 [9] jest przewodniczącą zarządu Europejskiej Akademii Filmowej w Berlinie[10].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Scenariusz i reżyseria[edytuj | edytuj kod]

Role aktorskie[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Grand Prix "Wielki Jantar'79" za film Aktorzy prowincjonalni na VII KSF "Młodzi i Film" w Koszalinie (1979)
  • Nagroda FIPRESCI na MFF w Cannes za film Aktorzy prowincjonalni (1980)
  • Grand Prix "Złote Lwy Gdańskie" za film Gorączka na VIII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku (1981)
  • Nagroda specjalna jury dla filmu Kobieta samotna na XIII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku (1988)
  • Nagroda Nowojorskich Krytyków Filmowych za najlepszy film obcojęzyczny "Europa, Europa (1991)
  • "Złoty Glob" za film Europa, Europa – nagroda dziennikarzy zagranicznych Hollywood Foreign Press dla najlepszego filmu zagranicznego wyświetlanego w USA w 1991 roku (1992)
  • Nagroda "Skrzydeł" na Festiwalu Filmu Polskiego w Ameryce, za szczególne osiągnięcia w dziedzinie sztuki filmowej poza Polską, za rozwinięcie skrzydeł w świecie (1997)
  • Nagroda za całokształt twórczości na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Las Vegas (1999)
  • "Orzeł" – Polska Nagroda Filmowa, za realizację twórczej drogi artystycznej najpierw w Polsce a potem za granicą kraju (2002)
  • Nagroda ATLASA za promowanie polskiej kultury za granicą na 11 Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Camerimage" w Łodzi (2003)
  • Nagroda za film Kopia Mistrza na 54. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián (2006)
  • Nagroda specjalnej na Festiwalu "Lato z Muzami" w Nowogardzie (2007)
  • Super Wiktor za całokształt osiągnięć (2007)
  • Honorowy Medal Europejski (2008)
  • Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2008)
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej (2001)
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej (2011)[7]
  • Medal św. Jerzego przyznawany przez redakcję „Tygodnika Powszechnego” (2013)[11].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Córka Henryka Hollanda oraz Ireny Rybczyńskiej, siostra Magdaleny Łazarkiewicz, była żona reżysera Laco Adamika i matka reżyserki Katarzyny Adamik.

Przypisy

  1. Foreign Language Film. Poland, "In Darkness". Agnieszka Holland, director (ang.). [dostęp 2012-01-23].
  2. Agnieszka Holland (Teatr Tv) w bazie filmpolski.pl
  3. M.P. z 2002 r. Nr 3, poz. 55 – pkt 6.
  4. Odznaczenia w Pałacu Prezydenckim. prezydent.pl, 11 listopada 2001.
  5. Odznaczenie dla Agnieszki Holland. prezydent.pl, 1 września 2003.
  6. Uroczystość wręczenia medali Gloria Artis. mkidn.gov.pl, 19 grudnia 2008.
  7. 7,0 7,1 Prezydent odznaczył ludzi kultury. prezydent.pl, 17 stycznia 2011. [dostęp 3 marca 2011].
  8. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 26 kwietnia 2014].
  9. Agnieszka Holland na czele zarządu EFA, Stopklatka.pl, 9.12.2013
  10. Agnieszka Holland pierwszą przewodniczącą Europejskiej Akademii Filmowej, TVN24, 7 grudnia 2013
  11. Medale Świętego Jerzego wręczone!. tygodnik.onet.pl. [dostęp 2014-08-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]