Noc św. Bartłomieja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Noc świętego Bartłomieja
Noc św. Bartłomieja.gif
Noc św. Bartłomieja w 1572 roku.
Dzień noc z 23 na 24 sierpnia
Typ święta protestanckie
Znaczenie upamiętnia pogrom hugenotów w Paryżu
Symbole

krzyż hugenocki

Wikimedia Commons
Obraz Giorgio Vasari namalowany na życzenie papieża Grzegorza XIII (Watykan).

Noc św. Bartłomieja, zwana również krwawym weselem paryskim, a przez analogię do Nieszporów sycylijskich jutrznią paryską[1] – potoczne określenie rzezi hugenotów (francuskich ewangelików reformowanych) w Paryżu, która miała miejsce w nocy 23 na 24 sierpnia 1572 roku. Nazwa wywodzi się od jednego z apostołów, św. Bartłomieja, którego święto liturgiczne obchodzone jest 24 sierpnia.

Tło historyczne i przebieg[edytuj | edytuj kod]

W roku 1572, gdy zdawało się, że ugoda między hugenotami a katolikami dojdzie do skutku, miał miejsce symboliczny akt braterstwa między tymi dwoma wyznaniami: Małgorzata de Valois, katolicka księżniczka, wyszła 18 sierpnia za mąż, za Henryka Burbona, króla Nawarry, jednego z przywódców hugenotów. Na ten uroczysty ślub i wesele zjechała do Paryża szlachta hugenocka z całego kraju. Wtedy młody król Francji Karol IX de Valois, pod naciskiem swej matki Katarzyny Medycejskiej i księcia Henryka Gwizjusza (przywódca Ligi Katolickiej), przyzwolił na krwawą rozprawę z nimi. Na rozkaz Katarzyny żołnierze królewskiej gwardii szwajcarskiej znienacka napadli i pospołu z podburzonym i dozbrojonym na tę okazję tłumem paryżan zabili w ciągu dwóch dni ok. 3 tys. hugenotów. Sam Henryk przeżył tylko dzięki pomocy Małgorzaty. Mordy nie ograniczyły się do Paryża – do końca września w pogromach we Francji zginęło łącznie ok. 20 tys. ludzi.

Medal wybity na polecenie papieża Grzegorza XIII upamiętniający rzeź hugenotów z 1572 roku.

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

Wydarzenia nocy św. Bartłomieja odbiły się szerokim echem w całej Europie – wielu katolików (np. Filip II, król Hiszpanii) cieszyło się. Papież odprawił mszę dziękczynną i wybił medal z tej okazji[2]. Po nocy św. Bartłomieja środowiska protestanckie wyrażały niepokój i oburzenie. We Francji wojny religijne rozgorzały wtedy z nową mocą – teraz francuscy kalwini skierowali się nie tylko przeciw katolikom, a także przeciw królowi, wobec którego przedtem starali się być lojalni.

Święto[edytuj | edytuj kod]

Na pamiątkę wydarzeń Nocy św. Bartłomieja w wielu Kościołach protestanckich (głównie tradycji reformowanej) obchodzone jest święto (23 sierpnia) o tej samej nazwie. Rocznicy towarzyszy zwykle uroczyste nabożeństwo. W Polsce święto obchodzone jest m.in. przez Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP[3].

Nawiązania w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Do najbardziej znanych nawiązań w kulturze opartych na tych wydarzeniach należą: opera Giacomo Meyerbeera Hugenoci (1836) oraz wielokrotnie ekranizowana powieść Aleksandra Dumasa (ojca)Królowa Margot. Wśród ekranizacji powieści Dumasa należy wymienić choćby film z 1994 roku pod tym samym tytułem, który wyreżyserował Patrice Chéreau.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Noc świętego Bartłomieja. Serwis Polskie Radio Program II . [dostęp 2012-09-09].
  2. Carter Lindberg: The European Reformations (Blackwell, 1996) p. 295
  3. Święta kościelne Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP