Karol IX Walezjusz

Karol IX Walezjusz Z bożej łaski arcychrześcijański król Francji
Król Francji
Okres panowania	od 5 grudnia 1560 do 30 maja 1574
Poprzednik	Franciszek II Walezjusz
Następca	Henryk III Walezjusz
Dane biograficzne
Dynastia	Walezjusze
Urodzony	27 czerwca 1550 Saint-Germain-en-Laye
Zmarł	30 maja 1574 Vincennes
Ojciec	Henryk II Walezjusz
Matka	Katarzyna Medycejska
Żona	Elżbieta Austriacka
Dzieci	Maria Elżbieta de Valois Karol de Valois

Karol IX (ur. 27 czerwca 1550 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 30 maja 1574 w Vincennes), książę Orleanu jako Karol Maksymilian, później król Francji 1560–1574 z dynastii Walezjuszów. Był synem króla Henryka II i Katarzyny Medycejskiej, młodszym bratem Franciszka II (1559-1560), po którego śmierci objął tron francuski, i starszym bratem Henryka III (1574-1589).

26 listopada 1570 Karol ożenił się z Elżbietą Habsburg (1554-1592), arcyksiężniczką austriacką. Para miała jedynie córkę:

• Marię Elżbietę de Valois (27 października 1572 – 9 kwietnia 1578).

Karol do śmierci był wierny swej długoletniej kochance, Marii Touchet (1549–1638), hugenotce, córce radcy parlamentu w Lyonie, którą poznał w 1566 podczas podróży po Francji. Miał z nią nieślubnego syna:

• Karola de Valois (28 kwietnia 1573 - 24 września 1650), księcia d'Angoulême.

W 1572 pod wpływem matki i Gwizjuszów przyzwolił na krwawą rozprawę z hugenotami w Paryżu. Doszło do niej w nocy z 23 na 24 sierpnia, (tzw. Noc św. Bartłomieja), gdy żołnierze królewskiej gwardii szwajcarskiej znienacka napadli i, razem z podburzonym tłumem Paryżan, zabili w ciągu dwu dni ok. 3 tys. protestantów (w tym wielu szlachciców) przybyłych na ślub przywódcy hugenotów - Henryka Burbona, króla Nawarry z siostrą Karola, Małgorzatą de Valois (nazywaną przez rodzinę Margot).

Karol IX zmarł na gruźlicę. Przed śmiercią wezwał swojego szwagra - Henryka Burbona, objął go i pożegnał jak najlepszego przyjaciela, a następnie prosił aby zaopiekował się Marią Touchet i synem Karolem. Umierając nie miał jeszcze 24 lat, tron po nim objął jego brat Henryk III Walezy.

Wywód Przodków

4. Franciszek I Walezjusz
			2. Henryk II Walezjusz
5. Klaudia Francuska
						1. Karol IX Walezjusz
6. Lorenzo II Medyceusz
			3. Katarzyna Medycejska
7. Madeleine de la Tour d'Auvergne

W literaturze

Karol IX jest jednym z głównym bohaterów w powieści pt. Królowa Margot Aleksandra Dumasa. W powieści jest on przyjacielem swojego szwagra Henryka Burbona i wielokrotnie ratuje mu życie. Jego matka, Katarzyna Medycejska, próbuje zabić Henryka Burbona i w ten sposób zapobiec jego intronizacji na tron Francji. Karol IX umiera, po tym jak przypadkowo otruł się arszenikiem ze stron książki o myślistwie, którą Katarzyna podrzuciła do pokoi Henryka, a nieświadomy tego Karol pożyczył od szwagra.

Zobacz też

• władcy Francji
• Walezjusze

Przypisy

Poprzednik Ludwik

Książę Orleanu 1550-1560

Następca Henryk

Poprzednik Franciszek II

król Francji 1560-1574

Następca Henryk III