Oblężenie Qingdao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oblężenie Qingdao
I wojna światowa
Tsingtao battle lithograph 1914.jpg
Litografia przedstawiająca bitwę
Czas 13 września – 7 listopada 1914
Miejsce Qingdao
Terytorium Chiny
Wynik zwycięstwo sił japońsko-brytyjskich
Strony konfliktu
 Imperium japońskie
 Wielka Brytania
 Cesarstwo Niemieckie
 Austro-Węgry
Dowódcy
Imperium japońskie Kamio Mitsuomi Cesarstwo Niemieckie Alfred Meyer-Waldeck
Siły
58 000 żołnierzy kilka tysięcy żołnierzy
Straty
nieznane nieznane

Oblężenie Qingdao miało miejsce w roku 1914, na początku I wojny światowej. Kontrolowany przez Cesarstwo Niemieckie port w chińskim Qingdao (znanym wówczas pod niemiecką nazwą Tsingtau), oblegany był w okresie od 13 września do 7 listopada przez połączone siły japońsko-brytyjskie. Oblężenie zakończyło się zwycięstwem sił japońsko-brytyjskich.

Z końcem XIX w. Cesarstwo Niemiec starało się rozszerzyć swoje wpływy w Azji, mieszając się m.in. w chińskie sprawy wewnętrzne. Po zamordowaniu dwóch niemieckich misjonarzy w roku 1897, Niemcy zmusili Chińczyków do wydzierżawienia im okręgu Jiaozhou w prowincji Szantung na okres 99 lat. Po zajęciu tego obszaru Niemcy rozpoczęły rozszerzanie swoich wpływów na pozostałe ziemie prowincji Szantung, budując m.in. port w Qingdao. Port stał się główną bazą Niemieckiej Eskadry Wschodnioazjatyckiej, pełniąc rolę parasola ochronnego dla niemieckich kolonii na Pacyfiku. Polityka niemiecka wywołała zaniepokojenie Brytyjczyków, którzy uznali ją za zagrożenie dla własnych interesów i wzmocnili kontakty z Japonią, zawierając dnia 30 stycznia 1902 roku sojusz wojskowy, który pogłębił się z wybuchem I wojny światowej. Rząd Japonii wspomagając Wielką Brytanię liczył ponadto na rozszerzenie swoich wpływów w regionie.

Po wybuchu wojny w Europie, 15 sierpnia 1914 roku rząd Japonii wystosował do Niemców ultimatum, nakazując im wycofanie wszystkich okrętów wojennych z akwenu oraz przekazanie portu Qingdao Japończykom. Dzień później generał Kamio Mitsuomi otrzymał rozkaz rozpoczęcia przygotowań do zajęcia portu. Po upływie ultimatum, w dniu 23 sierpnia, Japonia wypowiedziała Niemcom wojnę, rozpoczynając w dniu 27 sierpnia morską blokadę Qingdao. W porcie nie było już w tym czasie głównych sił eskadry niemieckiej, gdyż te nieco wcześniej opuściły port, kierując się w rejon niemieckiej kolonii Pagan w archipelagu Marianów. Stąd okręty niemieckie wyruszyły ku zachodnim wybrzeżom Ameryki Południowej, gdzie w bitwie pod Coronelem rozbiły eskadrę brytyjską. W rejonie Falklandów role się odwróciły i eskadra niemiecka została pokonana przez Brytyjczyków w decydującej bitwie.

Dnia 27 sierpnia eskadra okrętów japońskich (pancerniki "Kawachi", "Settsu", okręt-baza wodnosamolotów "Wakamiya" oraz krążownik liniowy "Kongō"), dowodzona przez wiceadmirała Katō Sadakichi, rozpoczęła blokadę znajdującego się pod kontrolą niemiecką Jiaozhou. W trakcie manewrów w rejonie Qingdao, do sił japońskich przyłączyły się: brytyjski pancernik HMS "Triumph" oraz niszczyciel HMS "Usk".

Do operacji lądowej Japończycy wyznaczyli siły liczące 23 000 ludzi, wspierane przez 142 działa. Brytyjczycy skierowali do akcji symboliczny kontyngent liczący ok. 2000 ludzi (w tym 500 Sikhów) pod dowództwem generała brygady Nathaniela Waltera Barnardistona.

Desant rozpoczął się dnia 2 września w rejonie Longkou, kolejną grupę wojsk wysadzono w dniu 18 września w rejonie Laoshan, 30 km na wschód od Qingdao. Łącznie pod koniec września siły alianckie biorące udział w oblężeniu Qingdao liczyły 58 000 żołnierzy i ponad 100 dział. Po stronie niemieckiej trwały gorączkowe przygotowania do obrony. Po rozbudowaniu umocnień miejskich, dowodzący obroną miasta Alfred Meyer-Waldeck nakazał swoim oddziałom utworzenie dwóch pierścieni obrony.

W dniach 26 i 27 września miały miejsce wielokrotne ataki alianckie na stanowiska obrony niemieckiej i sojuszniczych oddziałów austro-węgierskich. Dzień później miasto zostało całkowicie okrążone przez oblegających. Za każdym razem, gdy tylko Japończycy podchodzili pod umocnienia, tworząc nową linię okopów, spotykali się z gwałtowną reakcją wojsk niemieckich, które odpierały ataki.

W walkach wzięło udział lotnictwo. Po stronie obrońców do akcji włączono dwa samoloty, których zadaniem była ocena sił przeciwnika i wyśledzenie stanowisk dział japońskich oraz akcje dywersyjne. Pierwszy z obu samolotów pilotowany przez leutnanta Friedricha Müllerskowskiego rozbił się podczas akcji, a pilot został ciężko ranny. Druga maszyna pilotowana przez Gunthera Plüschowa wielokrotnie uprzykrzała życie Japończykom. Podchwyciła to niemiecka propaganda, która niemieckiego pilota określała mianem „bohaterskiego lotnika z Qingdao”. Plüschow miał zestrzelić m.in. japoński samolot Farman MF.7 oraz zrzucić na japońskie stanowiska niewielkie, przerobione z granatów artyleryjskich bomby. Przewaga w powietrzu należała jednak do Japończyków, których samoloty stopniowo niszczyły stanowiska niemieckie.

Obronę niemiecką z morza wspierały działa kanonierki "Jaguar" i stojącego w porcie austro-węgierskiego krążownika SMS "Kaiserin Elisabeth". W nocy 17 października torpedowiec S 90 skrycie wypłynął z portu, zatapiając japoński krążownik "Takachiho", który poszedł na dno z 271 członkami załogi. Niemieckiemu torpedowcowi nie udało się jednak przebić ponownie przez blokadę portu, wobec czego niemieccy marynarze po wpłynięciu na wody chińskie wysadzili go w powietrze.

Dnia 31 października, w dniu urodzin cesarza, Japończycy podjęli generalny szturm na miasto, zostali jednak odparci. W tej sytuacji rozpoczęli siedmiodniowy ostrzał Qingdao, umożliwiając własnej piechocie podejście i zajęcie nowych stanowisk. Niemcy stawiali zacięty opór, otwierając ogień z ciężkich dział. Dnia 2 listopada, po wyczerpaniu się amunicji, załoga zatopiła krążownik "Kaiserin Elisabeth". Nocą 6 listopada piechocie japońskiej udało się w końcu przełamać linie obrony niemieckiej i mimo gwałtownego oporu, obrońcy zmuszeni zostali do wycofania się do miasta. Japończycy zajęli wzgórza wokół Qingdao, niszcząc poszczególne punkty na pierwszej linii obrony. W tej sytuacji pozbawieni amunicji Niemcy zatopili kanonierkę "Jaguar", po czym zdecydowali się na kapitulację.

Dnia 7 listopada oddziały niemieckie oraz wspierające je siły austro-węgierskie złożyły broń. Miasto zostało zajęte przez Japończyków na honorowych warunkach. Obrońców internowano do Japonii, m.in. do obozu jenieckiego Bandō. Większości cywilów niemieckich pozwolono pozostać w Qingdao i prowadzić własne interesy. Większość jeńców zwolniono jednak dopiero po zakończeniu wojny na przełomie lat 1919–1920.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Charles B. Burdick: The Japanese Siege of Tsingtao (1976)
  • Cyril Fallsm: The Great War, (1960). S. 98-99.
  • Edwin P. Hoyt: The Fall of Tsingtao (1975)
  • John Keegan: The First World War, Alfred A. Knopf, New York 1998, S. 206
  • Gerhard Hirschfeld (Hrsg.): Enzyklopädie Erster Weltkrieg, Schöningh, 2004, S. 930