Order Westharda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Order Westharda
Viestura ordenis
Awers
Awers Komandorii Wielkiego Krzyża z Mieczami
i gwiazdy orderowej
Baretka
Baretka
Ustanowiono 12 lipca 1938
Kruszec Srebro próby 875[1]

Order Westharda (łot. Viestura ordenis) — odznaczenie łotewskie ustanowione 12 lipca 1938 r. na pamiątkę powstania niepodległego Państwa Łotewskiego. Dewizą orderu jest łacińska sentencja: Confortamini et pugnate („Bądź silny i walcz”).

Historia orderu[edytuj | edytuj kod]

Order Westharda został ustanowiony decyzją Rady Ministrów Łotwy z 12 lipca 1938 r. z okazji XX rocznicy odzyskania niepodległości. Prezydent Łotwy zatwierdził nowy order decyzją z 11 sierpnia 1938 r. Pierwsze rozdanie Orderu Westharda nastąpiło w dniu 17 listopada 1938 r.[2] w przeddzień XX rocznicy odzyskania niepodległości przez Łotwę. Ostatnie rozdanie miało miejsce w dniu 13 czerwca 1940, tuż przed okupacją kraju przez ZSRR. Order został zniesiony, a jego restytucja nastąpiła dopiero po odzyskaniu niepodległości przez Łotwę na podstawie Prawa o Odznaczeniach Państwowych z 25 marca 1994 r.

Order nadawany jest w uznaniu zasług w dziedzinie szkolenia, rozwoju i ulepszania łotewskich sił zbrojnych oraz wzmacniania i utrzymywania w gotowości systemu bezpieczeństwa narodowego i ochrony granic państwowych, a także wzbudzania świadomości patriotycznej i przygotowywania obywateli do służby w obronie narodu i ojczyzny. Order jest nadawany w pięciu klasach[3]:

  • Komandoria Wielkiego Krzyża
  • Wielki Krzyż Oficerski
  • Krzyż Komandorski
  • Krzyż Oficerski
  • Krzyż Kawalerski.

Decyzje dotyczące przyznawania orderu podejmowała Kapituła Orderu Westharda powołana w 1938 r. przez prezydenta Łotwy Kārlisa Ulmanisa. W krótkim okresie istnienia orderu przed aneksją Łotwy do ZSRR (1938-1940) odznaczenie otrzymało:[2]

  • I klasę - 6 osób (6 generałów łotewskich: Balodis, Berķis, Kurelis, Krustiṇš, Virsaitis i Rozenšteins)
  • II klasę - 28 osób
  • III klasę - 126 osób
  • IV klasę - 390 osób
  • V klasę - 401 osób.

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Autorami orderu byli łotewscy artyści Herberts Mangolds (1901-1978) i Gustavs Šķilters (1874-1954)[4], a wykonawcami ryscy grawerzy V. Millers i S. Bercs[1]. Odznaką orderu jest prosty krzyż z białej emalii i ze złotym obrzeżem zakończony potrójnymi kulkami z bordowej emalii, większą i dwoma mniejszymi po obu jej stronach. Pośrodku krzyża znajduje się medalion z białej emalii ze złotym obrzeżem i bordowymi literami pośrodku medalionu: VR (Vesthardus Rex/król Westhard)[5]. Pomiędzy ramionami krzyża znajduje się krzyż maltański z białej emalii i złotym obrzeżem przekrzywiony w stosunku do krzyża orderu o 45 stopni. W wersji orderu nadawanej w okresie wojny zamiast krzyża maltańskiego występują dwa złote miecze. Na rewersie orderu znajduje się pozłacany medalion z łacińską dewizą orderu wypisaną dookoła medalionu i datą 1219 w jego środku. Data odnosi się do powstania antykrzyżackiego wywołanego przez króla Semigalii Westharda. Nad odznaką orderu znajduje się wielki herb Łotwy w jego kolorach heraldycznych. Szerokość odznaki orderu I klasy wynosi 54 mm, II i III kl. 49 mm, IV i V kl. 40 mm[5]. Odznaczeni orderem I i II klasy otrzymują również promienistą czteroramienną srebrną gwiazdę orderową z wizerunkiem Orderu Westharda w jego naturalnych kolorach. Wielkość gwiazdy I klasy wynosi 44 mm, II klasy - 41 mm. Wstążka orderu, koloru bordowego, ma szerokość 32 mm, a dla klasy I - 110 mm[5]. Do orderu należą jeszcze medale honorowe w trzech klasach (złoty, srebrny i brązowy) w dwóch wersjach: bez mieczy i z mieczami. Medale mają identyczny wygląd. Są okrągłe z wizerunkiem Orderu Westharda (w wersji bez mieczy i z mieczami). Na rewersie znajduje się łacińska dewiza orderu otoczona od dołu wieńcem z liści dębowych. Medale honorowe mają bordową trójkątną wstążkę, kształtem przypominającą wzór jaki stosowano przy odznaczeniach austro-węgierskich.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Kristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918-1940, Ryga 1993, str. 28
  2. 2,0 2,1 Kristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918-1940, Ryga 1993, str. 26
  3. Kristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918-1940, Ryga 1993, str. 29
  4. Kristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918-1940, Ryga 1993, str. 30
  5. 5,0 5,1 5,2 Kristīne Ducmane: Decorations of the Republic of Latvia 1918-1940, Ryga 1993, str. 93

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kristīne Ducmane: Apbalvojumi Latvijas Republikā 1918-1940 -Decorations of the Republic of Latvia 1918-1940, Ryga 1993, ISBN 5-89960-040-3
  • The State Decorations of Latvia, katalog odznaczeń łotewskich wydany z okazji wystawy w Kopenhadze w 2007 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]