Pamięć tylko do odczytu

ROM (ang. Read-Only Memory - pamięć tylko do odczytu) - rodzaj pamięci urządzenia elektronicznego, w szczególności komputera. Zawiera ona stałe dane potrzebne w pracy urządzenia - na przykład procedury startowe komputera, czy próbki przebiegu w cyfrowym generatorze funkcyjnym.

Z pamięci tej dane można tylko odczytywać. Są w niej przechowywane podstawowe dane, które muszą zostać zachowane, nawet jeśli urządzenie nie jest zasilane.

Rodzaje pamięci ROM

W normalnym cyklu pracy urządzenia pamięć ta może być tylko odczytywana. Przygotowanie, poprzez zapis informacji do pamięci, wykonywane jest w zależności od rodzaju pamięci. Najpopularniejsze rodzaje to:

• ROM - pamięci tylko do odczytu. Ten typ pamięci programowany jest przez producenta w trakcie procesu produkcyjnego. Czasami ROM określana jako MROM (Mask-programmable ROM).
• PROM (ang. Programmable ROM) - programowalna pamięć tylko do odczytu. Jest to pamięć jednokrotnego zapisu. Pierwsze pamięci tego typu były programowane przez przepalenie cieniutkich drucików wbudowanych w strukturę (tzw. „przepalanie połączeń”).
• EPROM (ang. Erasable Programmable ROM) - kasowalna pamięć tylko do odczytu. Pamięć, do której zaprogramowania potrzebne jest specjalne urządzenie, zwane programatorem PROM (PROM Programmer albo PROM Burner). Pamięci tego typu montowane są zazwyczaj w obudowie ceramicznej ze szklanym „okienkiem” umożliwiającym skasowanie poprzez naświetlanie ultrafioletem.
• EEPROM (ang. Electrically Erasable Programmable ROM) - pamięć kasowalna i programowalna elektrycznie. Wykonywana w różnych postaciach (np. jako FLASH), różniących się sposobem organizacji kasowania i zapisu.
  • Flash EEPROM - kasowanie, a co za tym idzie także zapisywanie, odbywa się tylko dla określonej dla danego typu liczby komórek pamięci jednocześnie podczas jednej operacji programowania.

Przykład sterowania

Schemat obok przedstawia jeden ze sposobów realizacji cyfrowego układu sekwencyjnego, poprzez odpowiednie zaprogramowanie komórek pamięci. Rozwiązanie to jest alternatywą dla realizacji bramkowej.

Rys. 1

Komórki pamięci ROM (Rys. 1) adresowane są ciągiem czterech bitów (A3 A2 A1 A0). Wybór odpowiedniego adresu następuje dwiema drogami: przez pętlę sprzężenia zwrotnego, realizowaną na przerzutnikach typu D, oraz wyjście multipleksera, którego stan jest jednym z sygnałów sterujących (W1, W2 lub 0) multiplekser.

To, który sygnał sterujący zostanie przekazany do adresu A0 pamięci, zależy z kolei od zaadresowania multipleksera tą samą pętlą sprzężenia.

Pozostałe bity wyjściowe (X, Y, W, Z) służą do sterowania działaniem zewnętrznych układów.

Zobacz też

• Digital Versatile Disc-ROM
• Firmware