Pamięć USB

Pendrive z chowanym łączem USB firmy Geil

Schemat budowy pendrive'a:
1) Łącze USB
2) Kontroler pamięci
3) Styki serwisowe
4) Kość pamięci Flash
5) Rezonator kwarcowy
6) Dioda LED określająca tryb pracy
7) Blokada zapisu
8) Miejsce na dodatkową kość pamięci

Pamięć USB (znana także pod nazwami: pendrive, USB Flash Drive, Flash Disk, Flashdrive, Finger Disk, Massive Storage Device, Flash Memory Stick Pen Drive, USB-Stick) – urządzenie przenośne zawierające pamięć nieulotną typu Flash EEPROM, zaprojektowane do współpracy z komputerem poprzez port USB i używane do przenoszenia danych między komputerami oraz urządzeniami obsługującymi pamięci USB.

Spopularyzowana również w Polsce nazwa marki urządzenia pendrive (ang. pen, "pióro" + drive, "napęd") odnośnie wszystkich typów pamięci USB rozpowszechniła się najprawdopodobniej ze względu na skojarzenia - pochodzi od wyglądu przypominającego najczęściej krótki długopis ze skuwką (na wtyk USB).

Opis

Jest urządzeniem przenośnym typu Plug&Play - do komputera dołączany jest najczęściej bezpośrednio przez złącze USB, więc nie wymaga dodatkowych akcesoriów jak stacja dokująca czy dodatkowy napęd komputerowy. Szybkość uzależniona od wersji USB (1.1, 2.0 lub od 2010 roku 3.0) oraz od szybkości zastosowanej pamięci Flash. Obecne rozmiary nowoczesnych urządzeń zwanych seriami "mini" nie przekraczają podwojonej wielkości złącza USB. Starsze modele zwykle wyposażone były w charakterystyczny przełącznik blokady zapisu i kasowania podobnie jak w dyskietkach.

Typy i prędkości

Na opakowaniach produktów można znaleźć oznaczenia USB 2.0 i podobne, ważniejszą informacją jest jednak szybkość transmisji.

Urządzenia te powinny mieć naklejkę informującą o ich standardzie pracy.

Urządzenia USB możemy podzielić na trzy grupy ze względu na zgodność z przyjętymi specyfikacjami:

• USB 1.1 (Full Speed) – urządzenia spełniające warunki tej specyfikacji mogą pracować z prędkościami 1.5 Mb/s (0.1875 MB/s) lub 12 Mbit/s (1.5 MB/s)
• USB 2.0 (Hi-Speed) – urządzenia zgodne z warunkami nowej specyfikacji mogą pracować z prędkością 480 Mb/s (60 MB/s). Ale w praktyce uzyskują jedynie prędkość 320 Mb/s (40 MB/s). Urządzenia w standardzie USB 2.0 są w pełni kompatybilne ze starszymi urządzeniami.
• USB 3.0 (SuperSpeed) – urządzenia transferują dane (po podłączeniu do portu USB 3.0) z prędkością do 4,8 Gb/s (600 MB/s). Pierwsze urządzenia pojawiły się w roku 2009. Osiągają na razie niższe prędkości niż przewiduje standard ze względu na obsługiwane protokoły. Pamięć może przesyłać dane zarówno przez porty USB 3.0, jak i przez porty USB 2.0 (transferując oczywiście dane przez port USB 2.0 z odpowiednio mniejszą szybkością).

Historia

Przykład pamięci flash o kształcie sushi

Animacja przedstawiająca pamięć z założoną zatyczką (skuwką) oraz bez

Pendrive oferował początkowo pojemności porównywalne z pojemnościami dyskietek, jednak szybki rozwój technologiczny pamięci flash spowodował, iż pojemnościami szybko przewyższył napędy ZIP, a obecnie jest porównywalny z dyskami twardymi. W chwili obecnej (2011) spotyka się pendrive'y o pojemnościach do 256 GB i nawet 512 GB.

Zastosowanie

Coraz więcej pendrive'ów zawiera oprócz funkcji pamięci zewnętrznej dodatkowe funkcje w postaci odtwarzacza mp3, dyktafonu, radia UKF (FM), aparatu cyfrowego, itp.

Przenoszenie danych osobistych

Najpowszechniejszym zastosowaniem tych pamięci jest przenoszenie i przechowywanie plików osobistych takich jak dokumenty, aplikacje, zdjęcia, muzykę i filmy.

Naprawa komputerów

Odnoszą one sukcesy w odzyskiwaniu danych z komputerów przenośnych dzięki aplikacjom przenośnym do odzyskiwania danych, a także usuwaniu z zainfekowanego komputera wirusów lub programów szpiegujących.

Odtwarzacze plików audio

Pamięci Flash wyposażone w wyjście na słuchawki oraz już prawie we wszystkich modelach stosuje się mini wyświetlacze LCD lub OLED. Obsługują one formaty MP3, WMA, WAV, MIDI, MP4, AIFF, itp.

Bootowanie systemów operacyjnych

Ta funkcja jest podobna do LiveCD, która uruchamia z samego napędu CD/DVD np. system operacyjny lub określony program bez potrzeby jego instalowania, funkcja ta nosi nazwę LiveUSB.

Zwiększenie pamięci systemu

W najnowszych systemach operacyjnych firmy Microsoft (Windows Vista oraz Windows 7) wykorzystanie funkcji ReadyBoost pozwala na zwiększenie pamięci operacyjnej systemu poprzez wykorzystanie wolnej pamięci podłączonego pendrive'a lub jej części.

W systemie operacyjnym Linux montowanie pendrive'a, tworzy na nim plik o określonym rozmiarze (dd), oznaczamy jako swap (mkswap) i dodaje do puli swapów (swapon).

Produkowane wersje

Połączenie karty SD z wyjściem USB jako PSd o pojemności 512 MB

Pendrive'y wykorzystywane są przez większość osób korzystających z komputera. Dlatego muszą być wystarczająco małe, by włożyć je w kieszeń i zabrać ze sobą. Produkuje się je w najróżniejszych kształtach prostokątnych breloczków, kart kredytowych, jak i figurek różnych postaci czy przedmiotów, a nawet okrągłych.

Najczęściej występujące pojemności to: 512 MB, 1 GB, 2 GB, 4 GB, 8 GB, 16 GB, 32 GB, 64 GB, 128 GB. Opracowano również urządzenia o pojemności 256 GB i 512 GB.

Bezpieczeństwo danych

Najnowsze pendrive'y są coraz bardziej wytrzymałe, odporne na wstrząsy, a nawet na upadek z wysokości kilkudziesięciu metrów. Produkowane są też wersje wodoodporne i ognioodporne.

Można też zakupić pendrive'y wyposażone we wbudowane oprogramowanie, które wymaga wpisania hasła przed odczytaniem danych (często dane te są kodowane specjalnymi algorytmami), a dla bardziej wymagających pozostają wersje wyposażone w czytnik linii papilarnych, uniemożliwiające odczytanie plików zapisanych na pendrive'ie przez osoby nieupoważnione.

Medium dla wirusów oraz innego złośliwego oprogramowania

Obecnie pamięci USB (pendrive'y) stały się swoistym medium dla wirusów komputerowych, złośliwego oprogramowania i innego rodzaju programów szpiegowskich, takim jakim kiedyś były dyskietki czy poczta elektroniczna, które atakowały np. pierwsze systemy operacyjne Microsoft Windows.

Wirusy przenoszą się automatycznie z zainfekowanego systemu operacyjnego, po podłączeniu pamięci do portu USB, od razu tworząc swoją kopię i własny plik autostartu (Microsoft Windows) umożliwiający zarażenie innych systemów operacyjnych przez samo umieszczenie pamięci w porcie USB bez bezpośredniego uczestnictwa użytkownika w procesie rozpowszechniania wirusa (np. poprzez kliknięcie na zainfekowany plik).

Aby ochronić się przed tego typu zagrożeniami można zainstalować program antywirusowy lub wyłączyć opcję autostartu nośników danych w systemie. Wirusy komputerowe pisane są głównie z myślą o systemie operacyjnym Microsoft Windows, takie wirusy są całkowicie niegroźne dla innych systemów operacyjnych jak Linux, Solaris, Mac OS (choć i na nie tworzone są wirusy). Dlatego na tych systemach można bezpiecznie uruchomić zainfekowany pendrive i go sformatować nie narażając się na niebezpieczeństwo zainfekowania systemu.

Zobacz też

• Aplikacje przenośne
• Pamięć Flash
• ReadyBoost (lub eBoostr)
• U3 (oprogramowanie)
• USB
• Wireless USB (WUSB)

Linki zewnętrzne

• PortableApps - Aplikacje przystosowane do działania na pendrive'ach (ang.)
• System (Linux) uruchamiany z pendrive (ang.)