Parafia św. Witalisa Męczennika w Tuszynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Parafia
pw. św.Witalisa Męczennika
w Tuszynie
Kościół parafialny
Kościół parafialny
Państwo  Polska
Siedziba Tuszyn
Adres ul. Łowicka 1
95-080 Tuszyn
Data powołania 1345
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja łódzka
Dekanat tuszyński
kościół parafialny św. Witalisa
Proboszcz ks. kan. Henryk Leśniewski
Wezwanie święty Witalis Męczennik
Wspomnienie liturgiczne obchodzone w niedzielę po 28 kwietnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafiapw. św.Witalisa Męczennikaw Tuszynie
Parafia
pw. św.Witalisa Męczennika
w Tuszynie
Ziemia 51°36′10″N 19°32′43″E/51,602778 19,545278Na mapach: 51°36′10″N 19°32′43″E/51,602778 19,545278

Parafia pw. św. Witalisa Męczennika w Tuszynie - parafia rzymskokatolicka znajdująca się w archidiecezji łódzkiej w dekanacie tuszyńskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzmianki historyczne o Tuszynie sięgają XIII wieku. W roku 1223 książę Konrad I mazowiecki przekazał wieś Tuszyn biskupowi pruskiemu Christianowi. 16 sierpnia 1416 roku król Władysław Jagiełło polecił na gruntach wsi Tuszyn osadzić miasto, lokowane na prawie magdeburskim. Powstałe miasto Tuszyn miało charakter handlowy, z uprawnieniami do organizacji jarmarków i targów.

Parafię w Tuszynie erygował arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki w 1345 r. Według dokumentów diecezji gnieźnieńskiej parafia Tuszyn była od samego początku obszarem rozległym. Brak jest szczegółowych danych na temat początków tuszyńskiej parafii. Niebudząca żadnych wątpliwości wzmianka o istnieniu parafii i małego drewnianego kościoła parafialnego pochodzi z roku 1397. Również w "Liber beneficjorum" z roku 1523, znajduje się zapis, że kościół był pod wezwaniem św. Witalisa, proboszczem został ks. Maciej Górecki, a prawo patronatu należało do króla.

26 maja 1762 roku pożar strawił zabudowania kościoła i plebanii. Wznoszenie kolejnej świątyni rozpoczęto w roku 1765. Według zapisów z wizytacji generalnej z 1779 roku odbudowany kościół był drewniany, podmurowany kamieniami, obity całkowicie deskami, na środku miał wieżyczkę; w wielkim ołtarzu znajdował się obraz Matki Bożej Różańcowej, a nad nim obraz św. Witalisa. Niestety kościoły ówcześnie budowano z nietrwałych materiałów i przez niewykwalifikowanych robotników. Z tego powodu po 35 latach użytkowania świątyni jej stan techniczny był katastrofalny: filary wspierające dach nawy pochyliły się, grożąc zawaleniem, przeciekał dach, zgniła podłoga. Obiekt rozebrano, i - w jego miejsce - w roku 1808 pod kierownictwem ks. Wojciecha Jasińskiego wybudowano nowy kościół, niestety również drewniany. Z analogicznych przyczyn w 1845 roku budynek kościoła nadawał się do rozbiórki.

Saints Vitalis church in Tuszyn-008.JPG

Wobec takich uwarunkowań parafianie uchwalili konieczność nowego, murowanego kościoła. Dzięki inicjatywie biskupa Jana Marszewskiego i wsparciu fundatora A. Płodowskiego, w 1860 roku przystąpiono do budowy kolejnej świątyni, tym razem z cegły, prawdopodobnie według projektu architekta Józefa Orłowskiego z Warszawy. Kościół, w uproszczonym stylu romańskim, został wybudowany, gdy proboszczem parafii był ksiądz Józefa Rzewuski. Oddano go do użytku w roku 1865. 19 września 1882 roku jego konsekracji dokonał biskup kujawsko-kaliski Wincenty Teofil Chościak - Popiel. Dodatkowo świątynię rozudowano w roku 1927 według projektu Oskara Sosnowskiego.

W czasie II wojny światowej kościół został zamknięty i przeznaczony przez okupanta na magazyn zboża, co przyczyniło się do powstania dużych zniszczeń. W roku 1948 ówczesny proboszcz ks. Leon Dębicki przystąpił do odnowienia i ponownego urządzenia kościoła.

Saints Vitalis church in Tuszyn.JPG
Saints Vitalis church in Tuszyn-003.JPG

Struktura parafii[edytuj | edytuj kod]

Liczba mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

~8000

Miejscowości należące do parafii[edytuj | edytuj kod]

Aleksandrówek, Bądzyń, Czyżemin, Dylew, Garbów, Garbówek, Głuchów, Górki Duże, Górki Małe, Jutroszew, Kępica, Kruszów, Modlica, Niedas, Szczukwin, Wola Kazubowa, Żeromin.

Duszpasterstwo[edytuj | edytuj kod]

Grupy parafialne[edytuj | edytuj kod]

Oaza Rodzin, Oaza Młodzieżowa, ministranci, schola, Żywa Róża, Zespół Charytatywny, Zespół rozprowadzający prasę i książki katolickie, Koło Przyjaciół Radia Maryja.

Kolejni proboszczowie parafii[edytuj | edytuj kod]

  • 1440 - ks. Piotr
  • 1489-1501 - ks. Jan ze Szremu
  • 1501 - ks. Jan z Kruszewa
  • 1516-1523 - ks. Maciej Górecki
  • 1551-1564 - ks. Stanisław Lutomirski
  • 1564-1566 - ks. Jan Radogoski
  • 1586-1603 - ks. Stanisław Sulikowski
  • 1629-1634 - ks. Stanisław Raciborowski
  • 1634-1650 - ks. Jan Bużeński
  • 1670-1678 - ks. Maciej Jan Kuczkowski
  • 1678-1697 - ks. Jerzy Antoni Kunigk
  • 1697-1707 - ks. Józef Paprocki
  • 1707-1739 - ks. Jan Łyszkiewicz
  • 1740-1767 - ks. Józef Strzelecki
  • 1767-1799 - ks. Józef Sandyni
  • 1800-1825 - ks. Wojciech Jasiński
  • 1825-1844 - ks. Ignacy Borzęcki
  • 1844-1850 - ks. Klemens Skupieński
  • 1850-1852 - ks. Franciszek Skupieński
  • 1854-1866 - ks. Józef Rzewuski
  • 1867-1878 - ks. Szymon Kupczyński
  • 1878-1889 - ks. Jan Motylewski
  • 1889-1893 - ks. Antoni Trzeciak
  • 1893-1894 - ks. Antoni Grochowski
  • 1895-1910 - ks. Wojciech Charuba
  • 1910-1925 - ks. Stanisław Muznerowski
  • 1925-1930 - ks. Józef Pełczyński
  • 1930-1942 - ks. Romuald Brzeziński
  • 1945-1947 - ks. Kazimierz Maluga
  • 1947-1971 - ks. Leon Dębicki
  • 1971-2002 - ks. prałat Stanisław Wieteska
  • 2002 - ks. kan. Henryk Leśniewski


Księża pochodzący z parafii[edytuj | edytuj kod]

  • † ks. Mieczysław Lipiński, wyśw. 1951
  • † ks. Józef Ambrozi, wyśw. 1951
  • † ks. Edward Nastałek, wyśw. 1958
  • † ks. Grzegorz Kudrzycki, wyśw. 1959
  • ks. Stefan Moczkowski, wyśw. 1962
  • o. Mirosław Dmochowski SDB, wyśw. 1985
  • ks. Kamil Leśniewski, wyśw. 1987
  • o. Roman Majewski OSPPE, wyśw. 1989

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

,