Partia Narodowo-Liberalna (Rumunia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Partia Narodowo-Liberalna
PNL logo.svg
Skrót PNL
Lider Alina Gorghiu i Vasile Blaga
Data założenia 1990/2014
Adres siedziby Bd. Aviatorilor 86
Bukareszt
Deklarowana
ideologia polityczna
konserwatywny liberalizm
Członkostwo
międzynarodowe
Europejska Partia Ludowa
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejska Partia Ludowa (Chrześcijańscy Demokraci)
Barwy żółta, niebieska

Partia Narodowo-Liberalna (rum. Partidul Naţional Liberal, PNL) – rumuńska partia polityczna o profilu konserwatywno liberalnym[1]. PNL należała do Partii Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, w 2014 przeszła do Europejskiej Partii Ludowej[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia Narodowo-Liberalna powstała 15 stycznia 1990 w okresie przemian politycznych w Rumunii. Nawiązywała do PNL działającej od 1875 i zlikwidowanej przez komunistów w 1947[3]. Pierwszym przewodniczącym został Radu Câmpeanu, który wystartował w wyborach prezydenckich jako jeden z dwóch konkurentów Iona Iliescu, otrzymując poparcie na poziomie 10,6% głosów[4]. W tym samym roku ugrupowanie uzyskało reprezentację w obu izbach parlamentu[5].

W listopadzie 1991 PNL dołączyła do koalicyjnej Rumuńskiej Konwencji Demokratycznej, opuściła ją jednak już w kwietniu 1992. Doprowadziło to do rozłamów w partii i powstania dwóch nowych ugrupowań: PNL-Aripa Tânără oraz PNL-Konwencji Demokratycznej, które pozostały w CDR[3][5]. Startująca samodzielnie w 1992 do parlamentu Partia Narodowo-Liberalna nie przekroczyła wyborczego progu[5]. W 1993 na czele stronnictwa stanął Mircea Ionescu-Quintus, odsunięty od władzy Radu Câmpeanu utworzył wówczas nową partię pod nazwą PNL-Câmpeanu[4].

W grudniu 1995 liberałowie powrócili do Rumuńskiej Konwencji Demokratycznej. Koalicja ta wygrała wybory prezydenckie i parlamentarne w 1996[3][5], a przedstawiciele PNL weszli w skład rządu. W 2000 partia wystawiła własne listy wyborcze, a jej kandydat na prezydenta, Theodor Stolojan, zajął 3. miejsce z wynikiem 11,8% głosów[6].

Przez kolejne cztery lata PNL pozostawała w opozycji wobec rządów socjaldemokratów. W 2002 przyłączył się do niej Sojusz na rzecz Rumunii, w 2003 PNL-Câmpeanu i Związek Sił Prawicy. Wcześniej, w 1998, liberałowie wchłonęli część dawnych środowisk rozłamowych i Partię Sojuszu Obywatelskiego. W 2004 kierownictwo w PNL objął Călin Popescu-Tăriceanu[3]. Został jednym z liderów centroprawicowej koalicji Sojusz Prawdy i Sprawiedliwości. Po zwycięstwie Traiana Băsescu z sojuszniczej Partii Demokratycznej w wyborach prezydenckich lider PNL w grudniu 2004 objął urząd premiera, który sprawował do grudnia 2008[3]. W międzyczasie narastał konflikt z prezydentem, co doprowadziło do rozpadu koalicji rządowej i opuszczenia jej przez demokratów. Zwolennicy współpracy z PD (m.in. byli przewodniczący Valeriu Stoica i Theodor Stolojan) opuścili PNL, tworząc Partię Liberalno-Demokratyczną[7].

W 2008 PNL przeszli do opozycji. W 2009 dotychczasowego lidera pokonał Crin Antonescu[8]. Wystartował następnie jako reprezentant PNL w wyborach prezydenckich, otrzymując 20,0% głosów (3. miejsce)[9].

W 2011 PNL wraz z opozycyjnymi Partią Socjaldemokratyczną i Partią Konserwatywną zawiązała sojusz pod nazwą Unia Socjalno-Liberalna[10]. W 2012 po upadku kolejnych rządów centroprawicowych USL przejął władzę, a uzupełniony o Narodowy Związek na rzecz Rozwoju Rumunii sojusz zdecydowanie zwyciężył w wyborach parlamentarnych w tym samym roku.

W lutym 2014 liberałowie zerwali koalicję, opuszczając rząd Victora Ponty[11]. W czerwcu nowym przewodniczącym PNL z poparciem Crina Antonescu został Klaus Iohannis[12]. W lipcu zwolennicy współpracy z lewicą skupieni wokół Călina Popescu-Tăriceanu dokonali rozłamu, tworząc Partię Liberalno-Reformatorską[13]. W sierpnia 2014 Klaus Iohannis został przedstawiony jako oficjalny kandydat na prezydenta z ramienia Sojuszu Liberalno-Chrześcijańskiego, który utworzyły PNL i Partia Demokratyczno-Liberalna[14]. Wybory prezydenckie z listopada zakończyły się jego zwycięstwem[15].

17 listopada 2014 PDL podjęła formalną decyzje o zjednoczeniu się ze swoim koalicjantem pod odnowionym szyldem Partii Narodowo-Liberalnej[16].

Przewodniczący[edytuj | edytuj kod]

Wyniki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Wybory parlamentarne
  • Izba Deputowanych: 6,4% głosów i 29 mandatów
  • Senat: 7,1% głosów i 10 mandatów
  • Izba Deputowanych: 2,6% głosów i 0 mandatów
  • Senat: 2,1% głosów i 0 mandatów
  • Izba Deputowanych: 30,2% głosów i 122 mandaty dla koalicji CDR (25 dla PNL)
  • Senat: 30,7% głosów i 53 mandaty dla koalicji CDR (17 dla PNL)
  • Izba Deputowanych: 6,9% głosów i 30 mandatów
  • Senat: 7,5% głosów i 13 mandatów
  • Izba Deputowanych: 31,5% głosów i 112 mandatów dla koalicji AD (48 dla PD)
  • Senat: 31,8% głosów i 49 mandatów dla koalicji AD
  • Izba Deputowanych: 18,6% głosów i 65 mandatów
  • Senat: 18,7% głosów i 28 mandatów
  • Izba Deputowanych: 58,6% głosów i 273 mandaty dla koalicji USL (100 dla PNL)
  • Senat: 61,1% głosów i 122 mandaty dla koalicji USL (50 dla PNL)
Wybory do Parlamentu Europejskiego
  • 2007: 13,4% głosów i 6 mandatów
  • 2009: 14,5% głosów i 5 mandatów[20]
  • 2014: 15,0% głosów i 6 mandatów[21]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Parties and Elections in Europe: Romania (ang.). parties-and-elections.eu. [dostęp 2015-01-06].
  2. Member parties (ang.). epp.eu. [dostęp 2015-01-05].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Leaders of Romania (ang.). zarate.eu. [dostęp 2015-01-04].
  4. 4,0 4,1 Radu Câmpeanu a împlinit 91 de ani (rum.). realitatea.net, 28 lutego 2013. [dostęp 2015-01-04].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Romania (ang.). essex.ac.uk. [dostęp 2015-01-06].
  6. Statistica electorală (rum.). insse.ro. [dostęp 2015-01-05].
  7. Stolojan este, oficial, presedintele PLD (rum.). ziare.com, 31 marca 2007. [dostęp 2015-01-04].
  8. Crin Antonescu, ales preşedinte al PNL (rum.). rfi.ro, 20 marca 2009. [dostęp 2015-01-06].
  9. REZULTATE FINALE la alegerile pentru Preşedintele Românieidin anul 2009 (Turul I – 22 noiembrie 2009) (rum.). bec2009p.ro. [dostęp 2014-01-06].
  10. Romanian Oppositions Form Alliance (ang.). english.cri.cn, 6 lutego 2011. [dostęp 2014-01-06].
  11. Romania's Liberals to leave ruling coalition (ang.). sofiaglobe.com, 25 lutego 2014. [dostęp 2014-01-06].
  12. Congresul PNL. Quintus: Declar ALES CA PRESEDINTE al PNL pe domnul Klaus Iohannis. Iohannis: Vom reusi sa schimbam Romania in bine (rum.). revista22.ro, 28 czerwca 2014. [dostęp 2015-01-06].
  13. Tariceanu: The Liberal Reforming Party is advancing Liberalism (ang.). actmedia.eu, 4 lipca 2014. [dostęp 2015-01-06].
  14. Romania's Christian Liberal Alliance chooses its presidential candidate (ang.). romania-insider.com, 11 sierpnia 2014. [dostęp 2014-11-17].
  15. Rezultate – Turul II (rum.). bec2014.ro. [dostęp 2015-01-04].
  16. Alianţa Creştin-Liberală desființată oficial. PDL-iștii sunt de astăzi PNL-iști! (rum.). ziarulunirea.ro, 17 listopada 2014. [dostęp 2015-01-05].
  17. Rezultate (rum.). bec2004.ro. [dostęp 2015-01-06].
  18. Rezultate Finale (rum.). becparlamentare2008.ro. [dostęp 2015-01-06].
  19. Rezultate (rum.). becparlamentare2012.ro. [dostęp 2015-01-06].
  20. Rezultate finale (rum.). bec2009pe.ro. [dostęp 2015-01-06].
  21. Situația voturilor valabil exprimate (rum.). bec2014.ro. [dostęp 2015-01-06].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]