Peryskop odwracalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Peryskop odwracalny

Peryskop odwracalny – opracowany przez polskiego inżyniera Rudolfa Gundlacha peryskop, umożliwiający obserwację w zakresie 360° bez odwracania głowy czy zmiany pozycji obserwatora. Używany w czołgach, okrętach podwodnych oraz wozach bojowych. W odróżnieniu od ówczesnych peryskopów czołgowych, dzięki dodatkowej przystawce pryzmatycznej umożliwiał on obserwację dookólną (360°) bez odwracania głowy obserwatora.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Peryskop został opatentowany 3 stycznia 1936 roku. Od roku 1936 produkowano go we Lwowie, a po raz pierwszy został zastosowany w polskich czołgach 7TP i 10TP oraz w tankietkach TKS, a następnie, po sprzedaży patentu firmie Vickers-Armstrong, produkowany jako Tank periscope Mk IV był stosowany w większości czołgów angielskich Crusader, Churchill, Valentine, Cromwell. Dał też początek podobnym rozwiązaniom amerykańskim (peryskop M6 w czołgach M3/M5 Stuart, M4 Sherman i innych). Po skopiowaniu w ZSRR masowo stosowany w radzieckich czołgach włączając T-34 oraz T-70, a także w pojazdach niemieckich używanych przez Wehrmacht[1].

Po zakończeniu wojny znalazł się w wyposażeniu ludowego Wojska Polskiego jako peryskop obserwacyjny MK-4 i jest do dnia dzisiejszego używany w czołgach oraz wozach bojowych[2].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Grzegorz Łukomski, Rafał E. Stolarski, Nie tylko Enigma... Mjr Rudolf Gundlach (1892-1957) i jego wynalazek (Not Only Enigma... Major Rudolf Gundlach (1892-1957) and His Invention), Warsaw-London, 1999.
  2. Praca zbiorowa, seria "Wielki leksykon uzbrojenia. Wrzesień 1939". tom 1. "Czołg lekki 7TP", Edipresse Polska S.A., ISBN 9788377695494, str.58.