Pieczarka winnoczerwona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pieczarka winnoczerwona
Agaricus G4 3).JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj pieczarka
Gatunek pieczarka winnoczerwona
Nazwa systematyczna
Agaricus semotus Fr.
Monogr. Hymenomyc. Suec. (Upsaliae) 2(2): 347 (1863)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Agaricus G4 (2).JPG
Początkowo blaszki są białe

Pieczarka winnoczerwona (Agaricus semotus Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też inne nazwy: pieczarka odmienna, pieczarka fioletowożółta[2]. Synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus semotus Fr. 1863 var. semotus
  • Fungus semotus (Fr.) Kuntze 1898
  • Pratella semota (Fr.) Gillet 1884
  • Psalliota semota (Fr.) Ricken 1915

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 2-5 cm, u młodych okazów półkulisty, później łukowaty, w końcu rozpostarty. Brzeg długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia początkowo gładka, później delikatnie łuskowato-włóknista. Barwa biała, u młodych owocników pokryta różowofioletowymi lub winnoczerwonymi łuseczkami, które później stają się jaśniejsze - ochrowożółte[4]. Kapelusz nigdy nie jest całkiem płaski, czasem ma kremową, lekko żółknącą barwę[5].

Blaszki

Wolne, początkowobiałe, ale szybko zmieniające barwę na różową, później siworóżową, na końcu purpurowobrązową[4]. Wolne, szerokie, o gładkich ostrzach, u młodych okazów jasnoróżowe, potem ciemnoróżowe, w końcu purpurowobrązowe[4].

Trzon

Wysokość 4-6 cm, grubość 0,5-0,8 cm, walcowaty, początkowo pełny, później pusty. Łatwo wyłamujący się. Posiada nietrwały pierścień, powyżej którego jest gładki. Powierzchnia barwy białej lub różowofioletowej. W starszych owocnikach od podstawy żółknie, również po ugnieceniu zmienia kolor na żółty[4].

Miąższ

Biały, po ugnieceniu żółknący. Smak i zapach słaby, anyzkowo-migdałowy.

Wysyp zarodników

Brązowy: Zarodniki eliptyczne, gładkie, nieamyloidalne, o rozmiarach 4,5-5,5 × 3-3,5 μm. podstawki 4-zarodnikowe, cystydy duże, cienkościenne[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w różnego typu lasach, na niżu i w niższych partiach gór, głównie na glebach gliniastych, o odczynie obojętnym lub zasadowym. Owocniki wytwarza od lipca do września[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof, grzyb jadalny, zazwyczaj jednak przez grzybiarzy nie jest zbierany ze względu na małe rozmiary, którymi różni się od standardowych pieczarek[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występuje kilka gatunków małych pieczarek. Wśród nich jest pieczarka malutka (Agaricus comtulus), która ma żółtawy lub ochrowobrązowy odcień i pieczarka liliowoczerwona (Agaricus porphyrizon), która ma kapelusz purpurowy[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  6. Jordan, Michael (2004). The encyclopedia of fungi of Britain and Europe. London: Frances Lincoln. p. 225. ISBN 0-7112-2379-3