Pomnik Adama Mickiewicza w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pomnika w Krakowie. Zobacz też: pomnik Adama Mickiewicza.
Pomnik Adama Mickiewicza
Pomnik Adama Mickiewicza
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Miejsce Rynek Główny
Typ pomnika posąg
Projektant Teodor Rygier
Całkowita wysokość 10 m
Odsłonięto 1898-06-1616 czerwca 1898
Ważniejsze przebudowy 1955-11-2626 listopada 1955
Zniszczono 1940-08-1717 sierpnia 1940
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Pomnik Adama Mickiewicza
Pomnik Adama Mickiewicza
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Pomnik Adama Mickiewicza
Pomnik Adama Mickiewicza
Ziemia 50°03′41,3″N 19°56′16,9″E/50,061472 19,938028
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pomnik Adama Mickiewicza (przez krakowian zwany potocznie "Adasiem") – pomnik znajdujący się w Krakowie po wschodniej stronie Rynku Głównego, pomiędzy Sukiennicami a wylotem ulicy Siennej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zniszczenie pomnika 17 sierpnia 1940 przez Niemców.

Pomnik powstał według projektu Teodora Rygiera, uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło 16 czerwca 1898 r, czyli w setnym roku urodzin Adama Mickiewicza.

Projekt pomnika został przedstawiony przez Rygiera podczas konkursu na monument Wieszcza, zorganizowanego w Krakowie w latach 1880-1890. Swoje wizje pomnika zaprezentowali wówczas m.in. następujący artyści: Tomasz Dykas, Walery Gadomski, Antoni Kurzawa, Jan Matejko i Pius Weloński. Wybór do realizacji projektu Rygiera spotkał się z krytyką, czego wyrazem były liczne polemiki prasowe oraz osobne publikacje poświęcone temu zagadnieniu. Surowemu osądowi poddawano zwłaszcza wartość artystyczną dzieła. Koszt budowy monumentu wyniósł 164 tys. złr. Większość tej kwoty pochodziła ze składek publicznych. Pomnik został odlany w firmie "Nelli" w Rzymie[1].

Pomnik, o wysokości 10 m, przedstawia poetę stojącego na postumencie u stóp którego, na wielostopniowym cokole znajdują się cztery alegorie: Ojczyzna, Męstwo, Nauka i Poezja. Na cokole umieszczona została dedykacja: "Adamowi Mickiewiczowi Naród".

17 sierpnia 1940 r. pomnik został zniszczony przez hitlerowców okupujących miasto. Po wojnie został zrekonstruowany z elementów odnalezionych w 1946 r. na złomowisku w Hamburgu. Elementy kamienne wykonano z Sjenitu Kośmin wydobywanego w Piławie Górnej na Dolnym Śląsku. Odsłonięcie zrekonstruowanego pomnika nastąpiło 26 listopada 1955, w 100 rocznicę śmierci wieszcza.

Obecnie pomnik jest ulubionym miejscem spotkań krakowian i turystów. To najczęściej fotografowany i najbardziej rozpoznawany pomnik Krakowa. Podczas trwania Euro 2012, pomnik był przystrajany kotylionem w barwach narodowych Polski oraz Holandii, Anglii lub Włoch, w dniach kiedy grały one swoje mecze na mistrzostwach. Drużyny narodowe Holandii i Anglii miały bazy w Krakowie, drużyna Włoch w Wieliczce.

Tradycje związane z pomnikiem[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Adama Mickiewicza stanowi centrum wielu uroczystości, manifestacji, happeningów.

  • W dniu imienin wieszcza 24 grudnia krakowskie kwiaciarki składają kwiaty u stóp poety.
  • Co roku pod pomnikiem rozpoczyna się konkurs szopki krakowskiej.
  • Kibice krakowskich drużyn świętują sukcesy sportowe.
  • Krakowscy maturzyści, w czasie studniówek, obskakują na jednej nodze postument, wierząc, że liczba okrążeń równa będzie ocenom z ich matury.
  • Żołnierze przechodzący do rezerwy, spotykali się pod pomnikiem i robili pompki, głośno skandując przy tym nazwy miesięcy, które spędzili w wojsku.
Adaś a Euro 2012
Kotylion w barwach narodowych w dniach gier reprezentacji Polski.

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Dawne pomniki Krakowa. Pomnik Adama Mickiewicza, "Echo Krakowa", 13 III 1991 r., nr 51 (13363).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Adamczewski, Mickiewicz w Rzymie aresztowany... [w:] tenże, Ech, mój Krakowie, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1980, s. 243-259.
  • Pomnik Adama Mickiewicza [w:] Kronika Krakowa, opr. zespół pod kier. Mariana B. Michalika, Warszawa 1996, s.265.
  • Pomnik Adama Mickiewicza [w:] Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo PWN, Warszawa-Kraków 2000, s.787.
  • Jerzy Piekarczyk, Miejsce dla wieszcza [w:] tenże, Zemsta Stańczyka czyli krakowskie spory, KAW, Kraków 1990, s.102-124.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]