Port Mrzeżyno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Port Mrzeżyno
East Mrzezyno bird's-eye view 2007-10.jpg
Położenie  Polska, Mrzeżyno
Typ portu morski, rybacki
Data powstania 1457, 1964
Adres bosmanatu ul. Portowa 6,
72-330 Mrzeżyno
Powierzchnia portu 18,3 ha
Liczba nabrzeży 9
Długość nabrzeży 557 m
Maksymalne głębokość / zanurzenie 3,8 / 2,5 m
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Port Mrzeżyno
Port Mrzeżyno
Ziemia 54°08′48″N 15°17′12″E/54,146667 15,286667Na mapach: 54°08′48″N 15°17′12″E/54,146667 15,286667
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona portu

Port Mrzeżynoport morski nad Morzem Bałtyckim, u ujścia rzeki Regi, w woj. zachodniopomorskim. Stanowi bazę rybołówstwa morskiego oraz małą marinę dla jachtów.

Po opuszczeniu Mrzeżyna przez marynarkę wojenną port pozostał do wyłącznej dyspozycji kilkunastu rybaków, którzy wykorzystują jedynie niewielki fragment nabrzeży.

Port w Mrzeżynie pełni funkcję morskiego przejścia granicznego, które obejmuje ruch towarowy statkami rybackimi o polskiej przynależności. Odprawę graniczną i celną przeprowadza placówka Straży Granicznej w Świnoujściu[1]. Kutry miejscowych rybaków pływają z sygnaturą MRZ na burcie.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Port Mrzeżyno jest położony południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, u ujścia rzeki Regi. Znajduje się na Wybrzeżu Trzebiatowskim – mezoregionie Pobrzeża Szczecińskiego. Usytuowany jest 18 km (10 mil morskich) od Kołobrzegu, ≈39 km (21 NM) od Dziwnowa, ≈7 km (3,7 NM) od Dźwirzyna. Mrzeżyno znajduje się pomiędzy latarnią morską w Niechorzu, a latarnią w Kołobrzegu – port posiada stawy nawigacyjne na główkach wejściowych falochronów.

Granice portu określa rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2001 roku[2]. Granica na rzece Rega między śródlądowymi wodami powierzchniowymi a wodami morskimi wyznacza linia biegnąca wzdłuż północnej krawędzi mostu drogowego w Mrzeżynie[3].

Powierzchnia obszaru lądowego portu wynosi 11,7533 ha, które należą do gminy Trzebiatów i Skarbu Państwa[4]. Akwatorium znajdujące się w granicach administracyjnych portu ma powierzchnię 6,55 ha[5][6].

W promieniu 500 m w kierunku morza z głowicy wschodniego falochronu wejścia portowego został ustanowiony stały obwód ochronny dla rybołówstwa morskiego[7][8].

Warunki nawigacyjne[edytuj | edytuj kod]

Kanał wejściowy, ujście Regi
Mielizna powstająca ze względu na S-kształtny układ falochronów

Prądy przybrzeżne płyną na północny wschód lub północny zachód, co jest uzależnione od od kierunku wiatru. Od jego siły i czasu utrzymywania się z jednego kierunku zależy także prędkość prądu, który może dochodzić do 3 węzłów. W porcie występuje prąd spływający o zmiennej prędkości od 0,5 do 1 węzła (ekstremalnie do 3 węzłów po długotrwałych deszczach i silnych wiatrach odlądowych)[9].

Za średni poziom wody dla portu przyjęto 507 cm (wg zera w Amsterdamie). Silne wiatry z kierunków zachodnich powodują podwyższenie poziomu wody o ok. 70–80 cm w stosunku do średniego. Obniżenie poziomu wody do 60 cm poniżej średniego, powodują wiatry wiejące od lądu[5][9].

Zasady ruchu statków[10]:

  1. maksymalna długość statków mogących zawijać do portu wynosi 12 m, a maksymalna szerokość – 4 m;
  2. aktualne dopuszczalne zanurzenie statków określa bosman portu Mrzeżyno;
  3. wejście i wyjście statków dozwolone jest przy widzialności powyżej 2 NM oraz dla siły wiatru do 3°B i stanu morza do 2°B.

Tor podejściowy ma długość ok. 230 m, szerokość 88 m i głębokość 3,4 m[9]. Przejście jest dostępne dla jednostek o zanurzeniu odpowiednim do minimalnej głębokości 1,5 m, przy stanie morza do 2°B. Jak przedstawia urząd morski, przy silnych wiatrach wiejących wzdłuż wybrzeża, wejście do portu jest bardzo ryzykowne. Przy występowaniu długotrwałych silnych wiatrów warunki wejścia do portu mogą ulec zmianie. Urząd morski informuje, że jednostki żaglowe nie powinny korzystać z wejścia do portu w porze nocnej. Trudne podejście do portu jest odwrócone w kierunku wschodnim i przy wiatrach już od 3–3,5°B port jest praktycznie niedostępny dla żeglarzy[5].

Głębokości przy nabrzeżach i w basenie mogą ulegać zmianom. Dopuszczalne zanurzenie w porcie wynosi ok. 2,5 m, a w basenie rybackim ok. 1,8 m[11]. Do portu mogą wchodzić jednostki o zanurzeniu do 2 metrów[12]. Przystań jachtowa w Mrzeżynie może pomieścić do 40 jachtów[13].

Przy wewnętrznej stronie falochronu wschodniego znajduje się przemieszczająca się piaszczysta łacha. Jej istnienie może skutkować niebezpieczeństwem stanięcia statku na mieliźnie[9].

Z powodu silnego prądu rzeki, kanał portowy zamarza tylko ostrą zimą. W przypadku zim, gdy na Bałtyku znajduje się duża ilość lodu wejście do portu może być krótkookresowo zablokowane przez lody spiętrzone w strefie przybrzeżnej, w wyniku dłużej wiejącego wiatru z północnego zachodu przez północny do północno-wschodniego[5][9].

Załogi łodzi rybackich wchodzących i wychodzących z portu mają obowiązek noszenia kamizelek ratunkowych[14].

Falochrony portu Mrzeżyno
Falochrony portu Mrzeżyno

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Dane techniczne nabrzeży[15]
Nabrzeże Rzędna
dna
Rzędna
korony
Dopuszczalne
obciążenie
Przeładunkowe -3,8 m 1,5 m 20 kN/m²
Przeładunkowe Ryb (1) -2,7 m 1,2 m 9 kN/m²
Przeładunkowe Ryb (2) -2,7 m 0,8 m 9 kN/m²
Przeładunkowe Ryb (3) -2,7 m 1,2 m 9 kN/m²
Wschodnie -2,8 m 1,2 m 9 kN/m²
Południowe -2,8 m 1,2 m 9 kN/m²
Przyczółek Mostku -1,0 m 1,2 m 9 kN/m²
Pirs Przeładunkowy (wewn. str.) -2,7 m 1,2 m 9 kN/m²
Pirs Przeładunkowy (zewn. str.) -1,5 m 1,2 m 9 kN/m²
Bosmanat portu
Port od strony nabrzeża Południowego

Administratorem portu jest Urząd Morski w Szczecinie, który utrzymuje infrastrukturę zapewniającą dostęp do portu. Zgodnie z zarządzeniem dyrektora urzędu morskiego w Mrzeżynie powinny być utrzymywane[16]:

  • tor podejściowy z morza o długości 320 m, szerokości w dnie 30 m i głębokości 3,5 m,
  • tor wodny w porcie do nabrzeża odpraw granicznych szerokości 30 m i głębokości 3,5 m,
  • falochrony: wschodni długości 206 m i zachodni długości 327,5 m,
  • budynek bosmanatu portu,
  • stałe znaki nawigacyjne: główki wejściowe (2 zestawy ze światłami), światło sektorowe, sygnał mgłowy, nabieżnik wejściowy;
  • urządzenia i instalacje: oświetlenie i system zasilania energetycznego obiektów portowych.

Przy nabrzeżu Przeładunkowym jest umieszczona łata wodowskazowa[5][9].

Orientacyjne dane nabrzeży[11]
Nazwa nabrzeża Długość Głębokość
nabrzeże Pasażerskie 104 m 3,00 m
nabrzeże Przeładunkowe 256 m 3,50 m
Basen Postojowo-Rybacki 197 m 2,7 m
Siedziba zarządu portu i magazyny rybackie

Deklarowane warunki dostępności portu nie są jednak w praktyce utrzymywane ze względu na bardzo dynamiczne zmiany dna. Port w Mrzeżynie ma niepoprawny układ falochronów i mimo szerokiego wejścia do portu (82 metry), po przeprowadzonej pod koniec lat 60. generalnej przebudowie i modernizacji portu, wpłynięcie do portu zwykle możliwe jest jedynie przy falochronie zachodnim, co jest spowodowane tworzeniem się mielizny. Dno portu narażone jest przez to na bardzo dynamiczne zmiany[13].

Podmiotem zarządzającym portem jest jednostka organizacyjna gminy Trzebiatów – Zarząd Portu Morskiego "Mrzeżyno". Zajmuje się on modernizacją, utrzymywaniem infrastruktury okołoportowej oraz promocją portu.

W porcie prowadzony jest monitoring przy pomocy 16 kamer[17].

Modernizacja[edytuj | edytuj kod]

W 2007 roku władze gminy Trzebiatów i Urząd Morski w Szczecinie planowały przebudowę wejścia do portu, a także rozbudowę mariny jachtowej[18][19].

W 2009 roku odbyło się spotkanie miejscowych rybaków z Kazimierzem Plocke, wiceministrem rolnictwa na temat sytuacji w porcie. Dyrektor urzędu morskiego Andrzej Borowiec przedstawił, że na przebudowę portu w Mrzeżynie potrzebne będzie ok. 30, a nawet 40 mln zł[20].

W Programie rozwoju infrastruktury portów i przystani żeglarskich woj. zachodniopomorskiego z 2008 roku nie ma zapisu o przebudowie wejścia do portu, lecz o zmianie zagospodarowania portu morskiego, która ma obejmować m.in.[21]:

  • pogłębienie całego basenu do głębokości technicznej 2,5 m
  • przegląd i remont istniejących nabrzeży wraz z urządzeniami hydrotechnicznymi w Basenie Żeglarskim
  • wygrodzenie przystani na odcinku 20 mb
  • ustawienie pomostu pływającego o długości 30 m
  • wykonanie stacji paliw dla jednostek pływających o powierzchni zabudowy 95 m².

Źródłem finansowania modernizacji mają być środki gminy Trzebiatów oraz Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013[21].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przedwojenna pocztówka przedstawiająca ujście portu w Mrzeżynie
Promenada portowa w 1963

W 1457 r. trzebiatowianie przy współpracy klasztoru z Białoboków przekopali nowe, skrócone koryto rzeki Regi (z pominięciem jeziora Resko Przymorskie) w okolicy dzisiejszego Mrzeżyna i założyli tam nowy port. Konflikt z Kołobrzegiem przybrał na sile. W roku 1497 kupiectwo Trzebiatowa poniosło dotkliwą stratę, gdy w czasie silnego sztormu znaczna liczba ich statków zakotwiczonych na redzie Mrzeżyna została zatopiona.

W 1499 r. zawarte zostało między Trzebiatowem a opactwem klasztoru porozumienie, w myśl którego miasto otrzymało zezwolenie na przeprowadzenie przez ziemie należące do klasztoru grobli portowej do ujścia Regi. Klasztor obiecał miastu także pomoc przy budowie portu, wynoszącą 60 fur kamienia rocznie. Wiadomo, że wybudowany port miał bardzo silne umocnienia.

Port stał się znaczący dzięki kupcom z Trzebiatowa, którzy prowadzili handel morski. Wysyłali oni drewno, płótno i zboże, a sprowadzali konopie, len, siemię lniane, skórę, śledzie i wino.

W 1712 r. dziewięciu trzebiatowskich kupców posiadało własne statki.

Od 1770 r. port stał się z powodu zapiaszczenia niedrożny dla większości statków, które były zmuszone stawiać kotwice na redzie.

W 1775 r. kupiec Wesenberg wybudował tu statek. U ujścia rzeki w zachodniej części portu znajdowały się warsztaty szkutnicze. Między innymi w 1781 r. zbudowano tam żaglowiec Marie Charlotte wartości trzynastu tysięcy talarów, a w 1802 r. galeon Atalanta o wartości dziesięciu tysięcy talarów. Fale morskie i piasek atakowały coraz silniej infrastrukturę portową w Mrzeżynie, a kupiectwo trzebiatowskie zubożało i nie było już w stanie finansować kosztownej odbudowy portu. O wielkości portu mrzeżyńskiego świadczą resztki zniszczonych falochronów, które w 1861 r. były widoczne, gdy morze, prawdopodobnie na skutek niskiego stanu wody, odsłoniło około 200 metrów dna. Okazało się, że falochrony te były o dwie stopy dłuższe od ówczesnych budowli w Kołobrzegu.

W 2. połowie XIX w. rząd pruski rozważał poważniejszą rozbudowę portu w Mrzeżynie. Plan ten jednak nie wyszedł poza strefę zamierzeń. W latach 1873–1884 potężne sztormy z północnego zachodu, połączone ze spiętrzeniem wód Bałtyku spowodowały zalanie całej wioski i przyległych nizin.

W 1964 roku Minister Żeglugi formalnie ustanowił port morski w Mrzeżynie[22]. Port podlegał pod Urząd Morski w Szczecinie.

Pod koniec lat 60. przeprowadzono generalną przebudowę i modernizację portu. 1 lipca 2007 r. rozpoczął działalność Zarząd Portu Morskiego "Mrzeżyno" będący jednostką organizacyjną Urzędu Miejskiego w Trzebiatowie[23].

Na początku 2010 roku zarząd portu wprowadził monitoring portowy, który kosztował łącznie 34 tys. zł[17].

Information icon.svg Zobacz też: historia Mrzeżyna.

Przypisy

  1. Placówka SG w Świnoujściu. Morski Oddział Straży Granicznej. [dostęp 2010-07-15].
  2. Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 20 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 84, poz. 923)
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 239, poz. 2035)
  4. Zarząd Portu Morskiego "Mrzeżyno": Struktura własnościowa terenów w granicach portu morskiego w Mrzeżynie. 2007-09-06.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 2. Infrastruktura żeglarska w regionie ujścia Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Bałtyku. W: Stowarzyszenie "Pomost" – Instytut Gospodarki Morskiej w Szczecinie: Program rozwoju infrastruktury portów i przystani żeglarskich województwa zachodniopomorskiego w Regionie Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Morza Bałtyckiego. Szczecin: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, 2008, s. 60-61, 66. [dostęp 2009-10-28].
  6. (§ 6.) Zarządzenie Nr 2 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 38, poz. 798)
  7. Zarządzenie Nr 3 Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie z dnia 20 października 2004 r. ws. obwodów ochronnych oraz szczegółowych warunków prowadzenia w nich połowów (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2004 r., Nr 82, Poz. 1436)
  8. (uchylone) Zarządzenie Nr 2 Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie z dnia 26 września 2002 r. ws. ustanowienia obwodów ochronnych. OIRM w Szczecinie. [dostęp 2009-12-16]. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r., Nr 68, poz. 1443)
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Urząd Morski w Szczecinie: Podejście Portu Mrzeżyno. [dostęp 20 września 2008].
  10. (§ 61., Przepisy portowe) Zarządzenie Nr 4 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 17 września 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 67, poz. 1429, s. 6733)
  11. 11,0 11,1 Urząd Morski w Szczecinie: Port Mrzeżyno. [dostęp 19 września 2008].
  12. Plan rozwoju lokalnego miasta i gminy Trzebiatów na lata 2005-2010 z dnia 30 grudnia 2004 roku
  13. 13,0 13,1 Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Trzebiatów – 9.2 Komunikacja morska (str. 118)
  14. Zarządzenie Porządkowe Nr 17/94 z 20 grudnia 1994 r. ws. obowiązku noszenia kamizelek ratunkowych przez załogi łodzi rybackich wchodzących i wychodzących z portu w Mrzeżynie (Dz. Urz. Woj. Szczecińskiego z 1994 r. Nr 17, poz. 180)
  15. Dane Urzędu Morskiego w Szczecinie zebrane z tablic informacyjnych przy nabrzeżach portu Mrzeżyno dnia 2009-10-20
  16. (§ 5.) Zarządzenie nr 3 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 7 października 2004 roku (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2004 r. Nr 81, poz. 1405, s. 8884)
  17. 17,0 17,1 Mrzeżyński port monitorowany. gryficki24.pl, 2010-02-23. [dostęp 2010-07-15].
  18. Kurier Szczeciński: Przebudowa coraz bliżej. Niebezpieczne wejście. Portal Morski, 2007-07-03. [dostęp 2008-02-03].
  19. Głos Szczeciński: Przebudują wejście do portu. 2007-12-18. [dostęp 3 lutego 2008].
  20. Potrzebna przebudowa portu. Serwis Głosu Szczecińskiego, 2009-02-10.
  21. 21,0 21,1 Tab.65 Karta projektu „Zmiana zagospodarowania portu morskiego w Mrzeżynie”. W: Stowarzyszenie "Pomost" – Instytut Gospodarki Morskiej w Szczecinie: Program rozwoju infrastruktury portów i przystani żeglarskich województwa zachodniopomorskiego w Regionie Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Morza Bałtyckiego. Szczecin: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, 2008, s. 135. [dostęp 2009-10-28].
  22. Rozporządzenie Ministra Żeglugi z dnia 30 grudnia 1963 r. (Dz. U. z 1964 r. Nr 5, poz. 38)
  23. ZPM Mrzeżyno powstał na podstawie Uchwały Nr IX/76/07 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 18 czerwca 2007 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons