Pracodawca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pracodawca – podmiot reprezentujący stronę podaży na rynku pracy. Stronę popytu w tym rynku reprezentuje pracobiorca. W ujęciu formalnoprawnym, ekonomicznego pracodawcę określa się mianem pracownika.

Pracownik w ujęciu ekonomicznym to osoba świadcząca bezpośrednio pracę na rzecz innej osoby, fizycznej lub prawnej, pobierająca za to określone wynagrodzenie.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Pracodawca (zatrudniciel)[1] w ujęciu formalnoprawnym a także potocznym to osoba fizyczna lub osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która spełniając pewne wymogi prawne i społeczne, zatrudnia pracowników. Za pracodawcę, który jest jednostką organizacyjną czynności z zakresu prawa pracy działania w sferze prawa pracy podejmuje wyznaczona osoba bądź jej organ.

Istotą stosunku pracy jest zobowiązanie się pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, w zamian za umówione wynagrodzenie. Ponadto zasadniczą cechą stosunku pracy jest ponoszenie ryzyka gospodarczego przez pracodawcę (ryzyko to nie może być przerzucane na pracownika w żaden sposób) oraz zasada trwałości stosunku pracy.

Stosunek pracy może powstać na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Pewne cechy stosunku pracy mogą wprowadzać pragmatyki zawodowe w odniesieniu do niektórych służb mundurowych.

Obowiązki pracodawcy:

  • zapoznać nowych pracowników z ich pracą, zakresem obowiązków oraz podstawowymi uprawnieniami
  • sprawnie organizować pracę, by w pełni wykorzystać czas pracy i kwalifikacje pracownika
  • przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu
  • zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy
  • wypłacać wynagrodzenie za pracę w ustalonych terminach
  • umożliwiać podnoszenie kwalifikacji zawodowych
  • prowadzić wymaganą dokumentację

Prawa pracodawcy:

  • swoboda w doborze pracownika
  • wprowadzenie sankcji wobec pracownika

Według przeprowadzonych w roku 2011 badań dotyczących stażu pracy okazało się, że statystyczny Polak przepracował u jednego pracodawcy średnio 12 lat.[2]

Historyczna ewolucja terminu[edytuj | edytuj kod]

Pracodawca należy do pojęć, których sens znaczeniowy uległ tak dużej ewolucji, że zmienił się na przeciwny pierwotnemu.

Pracodawca to logicznie ktoś, kto daje pracę, więc pracownik - w przeciwieństwie do pracobiorcy, który potrzebuje czyjejś pracy i taką osobę zatrudnia. Taki więc, właściwy sens słowa pracodawca (jak również słowa pracobiorca) zachowują wciąż nauki ekonomiczne. Użycie potoczne utożsamia błędnie pracodawcę z zatrudnicielem zamiast z pracownikiem, pracownika zaś błędnie z pracobiorcą zamiast z pracodawcą. Obowiązujące obecnie w Polsce prawo wydaje się czerpać źródła znaczenia obu pojęć z błędnej ewolucji potocznego znaczenia zamiast sięgać po znaczenia właściwe.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy