Prawo Kopernika-Greshama
 |
Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Prawo Kopernika-Greshama to zasada mówiąca, że jeśli jednocześnie istnieją dwa rodzaje pieniądza, pod względem prawnym równowartościowe, ale jeden z nich jest postrzegany jako lepszy, ten "lepszy" pieniądz będzie gromadzony, a w obiegu pozostanie głównie ten „gorszy”. Krótko mówiąc, gorszy pieniądz wypiera lepszy.
Odkrycie tego prawa przypisuje się Mikołajowi Kopernikowi, Thomasowi Greshamowi i kilku innym ekonomistom.
[edytuj] Mechanizm działania
Załóżmy, że w obiegu występują srebrne monety o wartości 100 jednostek każda, których łącznie jest 500 milionów sztuk. Bank centralny z braku srebra wypuszcza jednak kilka serii papierowych banknotów 100-jednostkowych, w ilości 500 milionów, a parlament uchwala odpowiednie prawo przyznające im równą wartość.
Można by oczekiwać, że po pewnym czasie w obiegu będzie 50% 100-jednostkowych monet oraz 50% banknotów. Ponieważ jednak ludzie uważają, że srebrne monety 100-jednostkowe są bardziej wartościowe od papierowych banknotów 100-jednostkowych, mając do dyspozycji zarówno banknoty jak i monety, będą preferowali wydanie banknotów, a oszczędzanie w srebrnych monetach.
Jeśli preferencje te będą wystarczająco silne, wkrótce być może 90% 100-jednostkowych w obiegu będą stanowiły papierowe banknoty (których wszyscy wolą się pozbyć, ale prawnie muszą je akceptować), czyli „gorszy pieniądz wyprze lepszy” z obiegu, a 90% 100-jednostkowych w oszczędnościach będą stanowiły srebrne monety (które wszyscy preferują), czyli „lepszy pieniądz wyprze gorszy” w oszczędnościach.
Mechanizm ten nie będzie miał miejsca jeśli nie będzie prawnego przymusu akceptacji pewnego rodzaju pieniądza, czyli w sytuacji braku banku centralnego.
