Równonoc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oświetlenie Ziemi przez Słońce w dniu równonocy

Równonoc, ekwinokcjum – moment, w którym Słońce przechodzi przez jeden z dwóch punktów, w których ekliptyka przecina równik niebieski, zdarza się dwa razy w roku: 20/21 marca (równonoc marcowa, Słońce przechodzi przez punkt Barana, na półkuli północnej jest to równonoc wiosenna) i 22/23 września (równonoc wrześniowa, Słońce przechodzi przez punkt Wagi, na półkuli północnej jest to równonoc jesienna). Następuje wtedy zrównanie dnia z nocą. Na skutek występowania precesji osi Ziemi, punkty równonocy przesuwają się po ekliptyce (pokonanie pełnego obiegu zajmuje 25 770 lat, zob. rok platoński).

W szerszym znaczeniu równonoc odnosi się do całej doby (ziemskiej), w której to zjawisko występuje. Przez całą taką dobę centrum tarczy słonecznej obecne jest tyle samo czasu pod i nad horyzontem, a promienie słoneczne padają na równik pod kątem 90º. W tych dniach Słońce wschodzi dokładnie na wschodzie, a zachodzi na zachodzie. W związku z występowaniem zjawiska refrakcji dzień trwa wówczas nieco dłużej niż 12 godzin (np. w Warszawie o około 9 minut i 30 sekund).

Daty i godziny równonocy w latach 2005-2020[1]
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Równonoc
marcowa,
CET
(UTC+1)
20 III,
13:33
20 III,
19:26
21 III,
01:07
20 III,
06:48
20 III,
12:44
20 III,
18:32
21 III,
00:21
20 III,
06:14
20 III,
12:02
20 III,
17:57
20 III,
23:45
20 III,
05:30
20 III,
11:29
20 III,
17:15
20 III,
22:58
20 III,
04:50
Równonoc
wrześniowa,
CEST
(UTC+2)
23 IX,
00:23
23 IX,
06:03
23 IX,
11:51
22 IX,
17:44
22 IX,
23:19
23 IX,
05:09
23 IX,
11:05
22 IX,
16:49
22 IX,
22:44
23 IX,
04:29
23 IX,
10:21
22 IX,
16:21
22 IX,
22:02
23 IX,
03:54
23 IX,
09:50
22 IX,
15:31

Wzór na szerokość geograficzną w dniach równonocy[edytuj | edytuj kod]

W dniach równonocy można łatwo obliczyć szerokość geograficzną miejsca obserwacji. Wystarczy zmierzyć wysokość górującego Słońca (w stopniach) i odjąć ją od 90º.

φ = 90º-h

gdzie h to wysokość górującego Słońca, φ szerokość geograficzna. Jeżeli Słońce górowało po południowej stronie nieba, mamy szerokość geograficzną północną (N), jeżeli zaś po północnej – południową (S).

Przekształcając ten wzór otrzymujemy równanie, z którego możemy obliczyć wysokość górowania Słońca (h):
h = 90º-φ

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło równonoc w Wikisłowniku

Przypisy

  1. United States Naval Observatory: Earth's Seasons: Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000-2020. [dostęp 2010-12-28].