Równonoc wiosenna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oświetlenie Ziemi przez Słońce w dniu równonocy

Równonoc wiosenna – na danej półkuli ziemskiej – północnej lub południowej – jest to równonoc, po nastąpieniu której Słońce przez pół roku będzie oświetlać mocniej tę półkulę a słabiej półkulę drugą. Moment równonocy wiosennej wyznacza na danej półkuli początek astronomicznej wiosny. Na półkuli północnej równonoc wiosenna następuje w okolicach 20/21 marca, kiedy Słońce przechodzi przez punkt Barana. Na półkuli południowej, gdzie pory roku przesunięte są o sześć miesięcy, równonoc wiosenna ma miejsce 22/23 września. W chwili gdy na jednej półkuli zachodzi zjawisko równonocy wiosennej, na drugiej jest to moment równonocy jesiennej.

Na półkuli północnej więc równonoc wiosenna to moment, w którym Ziemia przekracza punkt na swojej orbicie, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i są równocześnie styczne do jej powierzchni przy biegunach, i od tej chwili przez pół roku biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy (Słońce bardziej oświetla północną półkulę Ziemi). Inaczej mówiąc równonoc wiosenna na półkuli północnej jest momentem przecięcia przez Słońce równika niebieskiego w trakcie jego pozornej wędrówki po ekliptyce z półkuli południowej na półkulę północną.

W starym kalendarzu rzymskim równonoc wiosenna była początkiem roku (miesiąca Martius). W 155 p.n.e. przesunięto w Rzymie początek roku urzędowego na 1 stycznia.

W 325 n.e. równonoc wiosenna wypadała 21 marca i ten termin został przyjęty przez sobór nicejski do obliczania daty święcenia Wielkanocy. Niedokładność kalendarza juliańskiego spowodowała, że w XVI w. równonoc przesunęła się na 11 marca. W wyniku wprowadzenia kalendarza gregoriańskiego w 1582 i pominięcia wówczas 10 dni, termin równonocy wypada stale w okolicach 21 marca.

Daty i godziny równonocy w latach 2005-2020[1]
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Równonoc
marcowa,
CET
(UTC+1)
20 III,
13:33
20 III,
19:26
21 III,
01:07
20 III,
06:48
20 III,
12:44
20 III,
18:32
21 III,
00:21
20 III,
06:14
20 III,
12:02
20 III,
17:57
20 III,
23:45
20 III,
05:30
20 III,
11:29
20 III,
17:15
20 III,
22:58
20 III,
04:50
Równonoc
wrześniowa,
CEST
(UTC+2)
23 IX,
00:23
23 IX,
06:03
23 IX,
11:51
22 IX,
17:44
22 IX,
23:19
23 IX,
05:09
23 IX,
11:05
22 IX,
16:49
22 IX,
22:44
23 IX,
04:29
23 IX,
10:21
22 IX,
16:21
22 IX,
22:02
23 IX,
03:54
23 IX,
09:50
22 IX,
15:31

Obyczaje ludowe[edytuj | edytuj kod]

Równonoc wiosenna związana jest w Polsce z obyczajem topienia Marzanny, będącym częścią obchodów Jarego Święta. Jest to symboliczne pożegnanie Zimy, zła i śmierci (kojarzonych z tą porą roku). Zwyczaj ten dawniej kultywowany głównie po wsiach obecnie chętnie jest świętowany także przez młodzież szkolną w miastach. Zwłaszcza, że związane to jest zwykle z masowymi wagarami i radosnym obchodzeniem Pierwszego Dnia Wiosny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. United States Naval Observatory: Earth's Seasons: Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000-2020. [dostęp 2010-12-28].