Doba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy jednostki czasu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Schematyczny rysunek wyjaśniający różnicę między dobą gwiazdową a słoneczną: 1-2-doba gwiazdowa; 1-3-doba słoneczna

Dobaastronomiczna jednostka miary upływu czasu, związana z obrotem Ziemi wokół własnej osi (ale nie jest równa jednemu pełnemu obrotowi, który trwa 23 h 56 min 4,091 s). Jako legalna, urzędowa jednostka czasu, zdefiniowana jest jako czas trwania 24 godzin = 1440 minut = 86 400 sekund. Początek doby astronomicznej może wypadać, w zależności od przyjętego założenia, w różnych porach ziemskiego dnia:

  • Doba słoneczna – okres pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami Słońca. Początek doby słonecznej wypada w tym samym momencie dla wszystkich miejsc leżących na tej samej długości geograficznej (średnia długość, przyjęta umownie za wartość stałą wynosi 24 godziny – w rzeczywistości średnia doba słoneczna jest coraz dłuższa i wydłuża się średnio o około 16 μs rocznie.
  • Doba gwiazdowa – okres pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami punktu Barana (23 h 56 min 4,091 s = 86 164,09 s).
  • Doba księżycowa – okres pomiędzy dwoma kolejnymi górowaniami Księżyca (24h 50min 28s = 89 428 s).
  • Doba cywilna – okres pomiędzy godziną 00:00 jednego dnia i godziną 00:00 dnia następnego w danej strefie czasowej. Początek doby cywilnej jest w danym miejscu na Ziemi przesunięty o ok. 10–14 godzin w stosunku do początku doby słonecznej. Wynika to z podziału kuli ziemskiej na strefy czasowe, podziału na czas letni i zimowy oraz momentu górowania Słońca na danej długości geograficznej.
  • Doba pokładowa – czas odmierzany na statku przemieszczającym się przez strefy czasowe (np. statek wodny, samolot, statek kosmiczny) liczony od momentu rozpoczęcia podróży.

Doba jest pozaukładową jednostką miary, czyli nienależącą do układu SI.

Inne znaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Doba hotelowa – czas przydziału apartamentu dla klienta, liczony od określonej pory doby cywilnej, wyznaczonej w sposób najwygodniejszy zarówno dla klienta, jak i obsługi hotelu, wynikający z najczęstszych pór wprowadzania się lub wyprowadzania gości z hotelu.