Richard Anuszkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Richard Anuszkiewicz
Self Portrait, 1954.jpg
Autoportret, 1954
Imiona i nazwisko Richard Anuszkiewicz
Data i miejsce urodzenia 23 maja 1930
Erie
Narodowość amerykańska
Dziedzina sztuki malarstwo, grafika
Styl op-art, hard-edge painting

Ryszard Anuszkiewicz (ur. 23 maja 1930 w Erie, Pensylwania) – amerykański malarz i grafik, przedstawiciel op-artu i Hard-edge painting.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w Cleveland Institute of Art, w stanie Ohio w latach 1948-1953. Razem z Josefem Albersem ukończył wydział Sztuki i Architektury na Yale University, gdzie zostali uhonorowani tytułem Mistrza Sztuk Pięknych. Linia była wyróżnikiem sztuki Richarda Anuszkiewicza od początku jego twórczości – świadczy o tym napisana u Josefa Albersa praca studencka, zatytułowana "Kreacja przestrzeni poprzez rysunek linii". Był jednym z założycieli Op-artu, kierunku panującego w sztuce w latach 60. XX wieku.

Działalność artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu serii grafik i obrazów, tytułowanych podobnie jak serigrafie – "Świątynia Ognistej Czerwieni" czy "Świątynia Wieczornej Żółcieni" – Anuszkiewicz zrealizował serię dużych, malowanych obiektów z drewna, o różnych kształtach, bezpośrednio wchodzących w przestrzeń. Dzięki niewielu zabiegom – poprzez zróżnicowanie grubości pionowych linii jednej barwy, położonych na skontrastowanym, prawie monochromatycznym tle – artysta doprowadzał do przestrzennego promieniowania koloru. Prace te, których źródłem była między innymi "Świątynia Złotej Czerwieni", zostały skonstruowane inaczej niż wcześniejsze op-artowskie obrazy – bez wykorzystywania typowej dla tego kierunku iluzji optycznej i jej percepcji.

W nowym cyklu Anuszkiewicza dostrzeżono nie tylko umiejętność manipulowania układami form i kolorów, zasadniczych dla op-artu, ale także obecność głębszych, kreujących całe dzieło "demiurgicznych" idei, odnoszących się do całości rzeczywistości. Wiedzę o iluzyjnym sposobie budowania form i możliwościach wywoływania przez nie poczucia ruchu, artysta od dawna miał już za sobą: z początkiem lat sześćdziesiątych zrealizował wiele prac, w których zajmowało go pozorne poruszanie się zgeometryzowanych figur w przestrzeni. W tym samym czasie w innych obrazach sugerował istnienie ruchu i pulsowanie płaszczyzn, posługując się głównie diagonalnie ustawionym kolorem.

Najchętniej wykorzystywał jednak regularne figury i linie proste. To właśnie one najczęściej konstruowały zgeometryzowane, podstawowe formy. Ich poetyczność i rzeczowość podkreślały oszczędnie stosowane barwy – zindywidualizowane w tonacjach, obecne w postaci wytrawnych, długich linii, wywoływały wrażenie promieniowania światła lub pulsowania płaszczyzn.

W połowie lat osiemdziesiątych krytycy amerykańscy uznali Anuszkiewicza za jednego z najważniejszych twórców op-artu, kontynuującego tradycje wielkiej klasyki malarskiej. Wymieniali przy tym nie tylko nazwiska Mondriana, Malewicza i Albersa, ale także Moneta, Seurata czy Matisse'a, uważając że kreowana przez Anuszkiewicza przestrzeń, jest uzyskiwana poprzez specyficzny sposób stosowania linii i koloru.

Wystawy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • David Madden i Nicholas Spike. Richard Anuszkiewicz: Catalogue Raisonné, Florencja: Centro Di Edizioni, 2010, www.centrodi.it.
  • Thomas Buchsteiner i Ingrid Mossinger (ed.). Anuszkiewicz Op Art, Ostfildern: Hatje Cantz Verlag / Hatje Cantz Publishers, 1997, ISBN 978-3-7757-0671-1, www.hatjecantz.de.
  • Getulio Alviani, Margaret A. Miller, Giancarlo Pauletto. Richard Anuszkiewicz: Opere 1961-1987, Pordenone: Centro Culturale Casa A. Zanussi, 1988.
  • Karl Lunde and Richard Anuszkiewicz. Anuszkiewicz. Nowy Jork: Harry N. Abrams Inc., 1977, ISBN 0-8109-0363-6.
  • Neil K. Rector, Floyd Ratliff, Sanford Wurmfeld. Color Function Painting: The Art of Josef Albers, Julian Stanczak and Richard Anuszkiewicz. Winston-Salem: Wake Forest University Fine Arts Gallery, 1996.
  • Marshall N. Price. "Anuszkiewicz, Richard", in: The Abstract Impulse: fifty years of abstraction at the National Academy, 1956-2006, Nowy Jork: National Academy Museum, 2007, str. 34.
  • Jeanne Kolva. "Anuszkiewicz, Richard", in: Encyclopedia of New Jersey, Maxine N. Lurie and Marc Mappen (ed.), Rutgers University Press, 2004, str. 30.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]