Rodzina Ferrara (f13)
Rodzina Ferrara, znana też jako Rodzina 13 – grupa greckich rękopisów minuskułowych przekazujących tekst Ewangelii, których daty przypadają na wieki XI-XV. Jej cechą charakterystyczną jest to, że Pericope adulterae umieszczana jest w Ewangelii Łukasza, a nie w Ewangelii Jana, brak tekstu Mt 17,2b-3 (znaki czasu), tekst Łk 22,43-44 (krwawy pot Jezusa) umieszczony został w Ewangelii Mateusza, za Mt 26,39[1]. Ustalono, że wszystkie one pochodzą z jednego przekazującego Ewangelie kodeksu majuskułowego, datowanego na VII wiek. Na czele grupy stoi kodeks minuskułowy 13, przechowywany teraz w Paryżu.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Rodzina została odkryta w 1877 roku przez T.K. Abbott i Williama Ferrara[2].
J. Rendel Harris sądził, że wiele wariantów grupy ma syryjskie pochodzenie ze względu na podobieństwo tekstualne do staro-syryjskiego przekładu[3].
Dalsze badania nad grupą prowadził Hermann von Soden w 1913. Kirsopp i Silva Lake (1941). Dzisiaj do grupy tej zaliczane są następujące minuskuły: Minuskuł 13, 69, 124, 346, 543, 788, 826, 828, 983, 1689 i 1709.
W 1924 B. H. Streeter zaproponował, że f13 przekazuje tekst cezarejski, różny od bizantyjskiego, zachodniego i aleksandryjskiego[4]. Pogląd ten podzielany jest przez wielu uczonych, ale nie wszystkich.
Warianty tekstowe charakterystyczne dla grupy [edytuj]
Mateusz 1,16
- ω μνηστευθεισα παρθενος Μαριαμ εγεννησεν Ιησουν τον λεγομενον χριστον — Θ f13
Marek 9,41
- επι τω ονοματι μου — f13 1344 ℓ 44mg syrpal
- εν ονοματι — אc A B C* K L Π Ψ f1 892 Peszitta
- εν τω ονοματι μου — D Δ Θ 28 565 700 1009 1216 1242 2174 ℓ 10 ℓ 32 ℓ 185 ℓ 313 ℓ 950 ℓ 1231 ℓ 1579mg ℓ 1599mg
- εν ονοματι μου — א* C3 W X Π2 1010 1195 1230 1253 1365 1646 2148 Byz Lect
Łukasz 22,40
- εισελθειν ] εμπεσειν
Jan 12,5
- τριακοσιων ] διακοσιων; wariant wspiera kodeks 1424[5];
Jan 15,16
- δω υμιν ] τουτο ποιησω, ινα δοξασθη ο πατηρ εν τω υιω
Jan 19,19
- γεγραμμενον ] γεγραμμενον εβραιστι ελληνιστι ρωμαιστι
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Léon Vaganay, Christian-Bernard Amphoux: An Introduction to New Testament Textual Criticism. Cambridge University Press, 2004, s. 22. ISBN 0 521 42493 3.
- ↑ W. H. Ferrar, A Collation of Four Important Manuscripts of the Gospels, ed T. K. Abbott, (Dublin:Macmillan, 1877).
- ↑ F. G. Kenyon, Handbook to the textual criticism of the New Testament, Macmillan: London 1912, s. 132.
- ↑ B. H. Streeter, The Four Gospels, a Study of Origins treating of the Manuscript Tradition, Sources, Authourship, & Dates, (1924).
- ↑ UBS3, p. 290.
Bibliografia [edytuj]
- J. Rendel Harris, On the Origin of the Ferrar Group, (Cambridge, 1893).
- W. H. Ferrar, A Collation of Four Important Manuscripts of the Gospels, ed T. K. Abbott, (Dublin:Macmillan, 1877).
- Hermann von Soden, Die Schriften des Neuen Testaments in ihrer ältesten erreichbaren Textgestalt hergestellt auf Grund ihrer Textgeschichte. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1913.
- Lake, Kirsopp & Silva. Family 13 (The Ferrar Group) The Text According to Mark, Studies and Documents 11, 1941.
- Geerlings, Jacob. Family 13 – The Ferrar Group: The Text According to Matthew, Studies and Documents 19, 1961.
- Ibid for Luke, Studies and Documents 20, 1961.
- Ibid for John, Studies and Documents 21, 1962.
- Barbara Aland and Klaus Wachtel. Text und Textwert der Griechischen Handschriften des Neuen Testaments, Volume V., Das Johannesevangelium, Testellenkollation der Kapital 1-10 Band 1.1, and 1.2. New York: De Gruyter, 2005.
- Bruce M. Metzger, The Caesarean Text of the Gospels, Journal of Biblical Literature, Vol. 64, No. 4 (Dec., 1945), pp. 457-489.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- R. Waltz, Family 13 Encyclopedia of Textual Criticism (2007)
