Roh Tae-woo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest biografia osoby noszącej koreańskie nazwisko Roh.
Roh Tae-woo
Roh Tae-woo - cropped, 1989-Mar-13.jpg
Roh Tae-woo w 1989
Data i miejsce urodzenia 4 grudnia 1932
Taegu
6. Prezydent Republiki Korei
Przynależność polityczna Demokratyczna Sprawiedliwość
Okres urzędowania od 25 lutego 1988
do 24 lutego 1993
Poprzednik Chun Doo Hwan
Następca Kim Young Sam
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Roh Tae-Woo (ur. 4 grudnia 1932 w Taegu) – generał, szósty prezydent Korei Południowej, urzędujący w latach 1988-1993, przewodniczący Partii Sprawiedliwości Demokratycznej.

Płaszczyzna historyczna[edytuj | edytuj kod]

Wojna koreańska, tocząca się w latach 1950-1953 między komunistycznymi siłami KRLD wspieranymi przez ChRL a Republiką Korei, wspomaganą przez siły ONZ, wywołała następujące skutki:

  • utrwaliła podział półwyspu koreańskiego na dwie części
  • wojska amerykańskie w jej wyniku stacjonowały na terenie Korei Południowej
  • państwa koreańskie znalazły się w stanie wzajemnej wrogości

Na początku lat 60 na terenie Korei Południowej miał miejsce pucz wojskowy - władzę przejął generał Pak Chung hee. Rozpoczął się wtedy wzrost gospodarczy jednak wiązało się to z ograniczeniem swobód obywatelskich - liczne protesty społeczne okazywały się bezskuteczne. W październiku roku 1979 prezydent Park Chung hee został zastrzelony a na fotelu prezydenckim zasiadł Choi Kyu Hah. Nowy prezydent próbował w pewien sposób zdemokratyzować rządy - był jednakże hamowany przez Czon Du Hwana. 12 grudnia 1979[1] generał Czon Du Hwan przeprowadził zamach wojskowy i objął władzę w kraju.

Masakra w Kwangju, 18 maja 1980 brutalnie stłumiona przez wojsko (oficjalnie 198, nieoficjalne źródła podają nawet 2 tysiące ofiar). Korea Południowa na początku lat 80 była już znaczącym uczestnikiem gospodarki światowej.

Wczesna działalność Roh Tae-Woo[edytuj | edytuj kod]

  • brał udział w zamachu stanu w 1979 roku (wraz z Czon Du Hwanem)
  • był współodpowiedzialny za stłumienie rewolty w Kwangju (później oskarżony za swą działalność)
  • od początku lat 80. pełnił wiele znaczących funkcji - był ministrem ds. bezpieczeństwa i polityki, ministrem sportu i spraw wewnętrznych, a od 1983 przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego Igrzysk Olimpijskich

Dojście do władzy[edytuj | edytuj kod]

W roku 1986 nasiliły się fale demonstracji (jedna z przyczyn - obalenie reżimu F. Marcosa na Filipinach) - opozycja domagała się odwołania Czon Du Hwana. Czon Du Hwan, w momencie gdy jego kadencja chyliła się ku końcowi, wyznaczył Roh Tae-Woo jak reprezentanta swej partii w wyborach (sprowokowało to kolejne zamieszki). Przeprowadzone wybory okazały się zwycięskie dla Roh Tae-Woo - uzyskał 37% poparcia (przy 89,2% frekwencji). Do jego sukcesu na pewno przyczyniły się igrzyska olimpijskie - Koreańczycy chcieli uniknąć rozruchów podczas imprezy oraz wiążącej się z tym ewentualnej kompromitacji w oczach całego świata. Woleli poprzeć istniejący reżim, mający być gwarancją spokoju, aniżeli ryzykować jakąkolwiek radykalną zmianę. W kampanii wyborczej zresztą Roh Tae-Woo przyjął ugodowy ton, próbując zjednać sobie sympatię społeczeństwa w dużym stopniu sympatyzującego z ruchami rewolucyjnymi. Przedstawił 8 punktowy program wyborczy, który zakładał:

  • wprowadzenie powszechnych wyborów
  • rozpoczęcie procesu demokratyzacji
  • przywrócenie praw obywatelskich Kim Dae Jungowi (zwolnił go z aresztu domowego bardzo szybko bo już w lipcu 1987 roku) i innym więźniom politycznym
  • zapewnienie ochrony praw człowieka
  • zniesienie cenzury
  • rozszerzenie autonomii lokalnej
  • zezwolenie na szersze działanie partii politycznych
  • przeprowadzenie reform społecznych

Opozycja również przyczyniła się do zwycięstwa Roh Tae-Woo - wystawiła 2 kandydatów (Kim Yeong sam i Kim Dae Jung), z których każdy zdobył odpowiednio 28% i 27% (jeden kandydat prawdopodobnie miałby szansę pokonania Roh Tae-Woo). W lutym 1988 Roh Tae-Woo rozpoczął swą prezydenturę, opartą na konstytucji, skonstruowanej według następujących zasad: oddzielenie wojska od polityki, 5 letnia kadencja prezydenta, brak możliwości reelekcji, większa kontrola parlamentu nad prezydentem, ochrona praw człowieka, parlament zyskał możliwość dochodzeń w sprawach państwowych.

Rządy[edytuj | edytuj kod]

Za rządów Roh Tae-Woo utrzymywał się stały wzrost gospodarczy, oscylujący w granicach 8-10%. Jako prezydent Roh Tae-Woo zręcznie kontrolował opozycję, jego rządy miały wręcz manipulatorską formę aczkolwiek w sych działaniach nie uciekał się do terroru. Próbował zjednać opozycję, ustabilizował sytuację wewnętrzną.

Igrzyska olimpijskie w Seulu (1988) stanowiły niepodważalny sukces narodu koreańskiego, przyczyniając się do ugruntowania pozycji międzynarodowej Korei i ukazania światu rozwoju gospodarczego tegoż państwa.

W polityce zagranicznej odniósł wiele znaczących sukcesów:

  • nawiązał stosunki dyplomatyczne z Chińską Republiką Ludową w celu normalizacji i stabilizacji sytuacji w regionie
  • unormował stosunki z Rosją (sam prezydent Jelcyn przeprosił za zestrzelenie samolotu koreańskich linii lotniczych przez siły radzieckie[2])
  • opowiedział się za członkostwem obu państw koreańskich w ONZ
  • opowiadał się za utworzeniem z Płw. Koreańskiego strefy beznuklearnej
  • próbował unormować stosunki z Koreą Północną (powołanie dwustronnych komisji ds. polityki wojskowej, gospodarczej, biur łącznikowych, tryb łączenia rodzin koreańskich)

Formę jego rządów można określić mianem prawicowego wojskowego autorytaryzmu zmierzającego ku demokracji.

Jego następcą został Kim Yung Sam, który stał się pierwszym od 30 lat cywilnym prezydentem.

Losy Roh Tae-Woo po zakończeniu prezydentury[edytuj | edytuj kod]

Współuczestnictwo Roh Tae-Woo w tłumieniu rewolty w Kwangju kładło cień na cały okres jego rządów. Nasilona kampania społeczna doprowadziła do aresztowania w 1995 roku Roh Tae-Woo i Chun Doo Hwana - wytoczono im proces o łapówkarstwo, korupcję, później dodano zarzuty zdrady, buntu przeciw legalnej władzy, uznano ich winnymi zamachu stanu. Początkowo skazano Czon Du Hwana na karę śmierci, a Roh Tae-Woo na 22,5 lat pozbawienia wolności, po apelacji kary zmniejszono odpowiednio do dożywotniego pozbawienia wolności i 17 lat, a ostatecznie w 1997 roku ustępujący prezydent Kim Yung Sam i prezydent elekt Kim Dae Jung osiągnęli porozumienie, w wyniku którego w drodze łaski obydwu generałom darowano kary. Chun Doo Hwan wraz żoną resztę swego życia spędza w buddyjskim klasztorze, pokutując za swe grzechy.

Przypisy

  1. "Chun Doo Hwan." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online. 04 Oct. 2009 <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/116919/Chun-Doo-Hwan>.
  2. W 1983 roku zestrzelony został koreański samolot rejsu KAL 007 - rzecz jasna wywołało to stanowczą reakcję Zachodu, P. Kenez, Odkłamana historia Związku Radzieckiego, Wyd. Bellona, Warszawa 2008, s. 289.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Calvocoressi Peter,Polityka międzynarodowa 1945-2000, s. 595-599.
  • Rurarz Joanna, Historia Korei.