Roman Maciejewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Roman Maciejewski (ur. 28 lutego 1910 w Berlinie, zm. 30 kwietnia 1998 w Göteborgu) – polski kompozytor.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kształcił się w konserwatorium Juliusa Sterna w Berlinie, u Stanisława Wiechowicza i Kazimierza Sikorskiego w konserwatorium poznańskim, następnie kontynuował studia u Kazimierza Sikorskiego w konserwatorium warszawskim. W młodości wysoko ceniony przez Karola Szymanowskiego, otrzymał stypendium na studia u Nadii Boulanger w Paryżu, dokąd wyjechał w 1934 roku. W Paryżu zawarł znajomości z twórcami takimi, jak Darius Milhaud, Igor Strawinski, Francis Poulenc, Arthur Honegger, zaprzyjaźnił się także z Arturem Rubinsteinem, który zaprosił Maciejewskiego do Kalifornii w roku 1951[1]. Od czasu wyjazdu na paryskie stypendium przebywał za granicą: we Francji do 1938 roku, w Wielkiej Brytanii 1938–1939, w Szwecji 1939–1951, w Stanach Zjednoczonych 1951–1977 i ponownie w Szwecji 1977–1998.

Początkowo tworzył w nawiązaniu do późnego stylu Karola Szymanowskiego (m.in. mazurki na fortepian, Pieśni kurpiowskie na chór). Tragedia II wojny światowej (w latach wojny co tydzień grał Chopina w szwedzkim radiu z intencją pokrzepiania rodaków w Polsce[1]), a także silne przeżycia osobiste podczas pierwszego pobytu w Szwecji spowodowały głęboką zmianę osobowości kompozytora, co miało niebagatelny wpływ na jego twórczość. Od tej pory całe życie poświęcił idei stworzenia swego opus magnum – wielkiej mszy żałobnej dedykowanej ofiarom wojen i zbrodni wszech czasów. W ten właśnie sposób w latach 1945–1959 powstała Missa pro defunctis. Requiem, którego partytura ważyła 25 kg. Premiera dzieła miała miejsce w 1960 w Warszawie na IV edycji festiwalu Warszawska Jesień. Utwór spotkał się w kraju z chłodnym przyjęciem, gdyż swoją estetyką muzyczną rozmijał się z ówczesnymi awangardowymi trendami, a jego przesłanie zostało zignorowane, przychylniej zareagowali na niego Amerykanie – w roku 1975 odbyło się jego triumfalne wykonanie w sali Los Angeles Music Center[1]; odkryty na nowo w latach 90. XX w. zyskał uznanie i należne mu miejsce pośród największych dzieł oratoryjno-kantatowych w muzyce polskiej.

Upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

  • W maju 2012 powstał film dokumentalny Bracia w reżyserii Moniki Adamczewskiej o trzech braciach Maciejewskich- Romanie, Zygmuncie i Wojciechu[2].
  • 25 kwietnia 2013 ukazała się w serii Biografie Sławnych Ludzi powieść Marka Sołtysika pt. Roman Maciejewski. Dwa życia jednego artysty (s. 256), Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 2013. ISBN 978-83-06-03347-2.

Ważniejsze utwory[edytuj | edytuj kod]

  • ok. 60 mazurków na fort.
  • Pieśni kurpiowskie na chór a cappella (1929)
  • Pieśni Bilitis d.sł. Pierre Louÿsa w przekł. Leopolda Staffa, na sopran i ork. (1932)
  • Koncert na 2 fort. (1936)
  • Kołysanka i Allegro concertante na fort. i ork. (1944)
  • Missa pro defunctis. Requiem na 4 głosy solowe, chór i ork. (1945-59)
  • Nokturn na flet, czelestę i gitarę (1952)
  • Missa brevis na chór i org. (1964)
  • Msza Zmartwychwstania na chór i org. (1966)
  • ponadto utwory kameralne, fortepianowe i in., muzyka teatralna do sztuk w reż. Ingmara Bergmana

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Łobodziński Filip: "W cieniu Chopina". Newsweek Polska 2010, 7, 90-91, ISSN 1642-5685
  2. film "Bracia" w bazie imdb.com

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]