Leszno

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 51°51' N 16°34' E51.85 16.5666667 (Leszno)

Leszno

miasto na prawach powiatu

Założono

XIV wiek

Prawa miejskie

1547

Prezydent miasta

Tomasz Malepszy
(e-mail)

Powierzchnia

31,9 km²

Położenie

51° 51' N
16° 34' E

Liczba mieszkańców (2007)
- liczba ludności
- gęstość

63 955^[1]
2 007^[1] os./km²

Strefa numeracyjna
(do 2005)

0-65

Kod pocztowy

64-100 do 64-106, 64-110

Tablice rejestracyjne

Położenie na mapie Polski

Leszno

TERC10
(TERYT)

3063011

Miasta partnerskie

Suhl, Deurne, Montlucon, Batouri, St.Polten, Dachau

Urząd miejski³

ul. Karasia 15
64-100 Leszno
tel. (65)529 81 10; faks (65)529 81 31

Strona internetowa miasta

Ratusz w Lesznie

Leszno (niem. Lissa) – miasto w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 63 955 mieszkańców na powierzchni 31,9 km², co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.

[edytuj] Dane statystyczne

Ogółem 63787 w tym:

mężczyźni 30 416
kobiety 33 371.

Gęstość zaludnienia na km²: 2000, przyrost naturalny na 1000 mieszkańców 1,66 promila, wskaźnik dla kraju wynosi – 0,02 promila. Saldo migracji – 6 osób.

Ludność według wieku

wiek przedprodukcyjny (0-17 lat) 13 160
wiek produkcyjny (18- 59/64 lat) 42 047
wiek poprodukcyjny (60/65 lat i więcej) 8580

[edytuj] Władze miasta

Prezydent Miasta Leszna: Tomasz Malepszy (od 1998)
I Wiceprezydent Miasta Leszna: Jan Wojciechowski
Wiceprezydent Miasta Leszna: Zdzisław Adamczak
Sekretarz Miasta Leszna: Antoni Mazankiewicz (od 1990)
Skarbnik Miasta Leszna: Waldemar Wojtkowiak (od 1990)

[edytuj] Zatrudnienie

Dane dla jednostek zatrudniających powyżej 9 osób

liczba pracujących 18 281 w tym:
- przemysł 45%
- pozostałe 55%

[edytuj] Wynagrodzenie

przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw 1958 zł
przemysł 1817 zł ,
handel i naprawy 1633 zł
hotele i restauracje 1323 zł
transport, gospodarka magazynowa i łączność 2026 zł
pozostała działalność usługowa , komunalna, socjalna i indywidualna 1880 zł
przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw (w zł) – średnia krajowa 2202

[edytuj] Bezrobocie

liczba bezrobotnych w Lesznie i powiecie 7416
- w tym kobiety 53,5 %
stopa bezrobocia w powiecie leszczyńskim 14,4%
- wskaźnik dla kraju 20%

[edytuj] Podział administracyjny

W Lesznie nie występuje prawny podział administracyjny na dzielnice miejskie i osiedla mieszkaniowe. Miasto jest jednolitą gminą o statusie miasta, a dzielnice i osiedla nie są jednostkami pomocniczymi gminy (art. 5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 roku). Nazewnictwo dzielnic i osiedli jest nazewnictwem zwyczajowym, powszechnie używanym przez mieszkańców, wynikającym z pewnych uwarunkowań urbanistycznych i historycznych tych terenów.

Dzielnice miasta

Osiedla mieszkalne

[edytuj] Historia

[edytuj] Początki Leszna

Pierwsza wzmianka historyczna o Lesznie pochodzi z 1393 roku. Wówczas osada Leszczno stanowiła własność Stefana z Karnina który posiadał pieczęć herbu Wieniawa. Ród Wieniawitów przybrał od swej osady nazwisko Leszczyńscy. W XV w. istniały tu dwie osady Leszczno i Leszczynko. W początkach XVI w. Leszno stało się znaczącym centrum reformacji. W 1547 roku na gruntach wsi Rafał Leszczyński lokował miasto, które posiadało już wtedy gimnazjum, w którym wykładał między innymi Jan Ámos Komenský oraz Jan Jonston.

[edytuj] Wiek XVI do XVII - Leszno jako ważny ośrodek reformacji

Osiedlenie braci czeskich (1516) oraz sprowadzenie tkaczy śląskich do miasta spowodowało szybki rozwój Leszna. W 1626 bracia czescy utworzyli tu szkołę wyższą, z tego też roku pochodzi zachowana synagoga, a ok. 1633 powstała tu również parafia ewangelicka (luterańska). W latach 1638-1647 mieszkał tu mistyk i poeta Johann Heermann i tu został pochowany. XVII-wieczne Leszno było największym w Wielkopolsce ośrodkiem drukarstwa, związanym z działalnością miejscowych ewangelików (wśród których przeważali uchodźcy z pobliskiego Śląska). W latach 1636-1639 nastąpiło znaczne powiększenie obszaru miasta,otoczono je nowymi fortyfikacjami ziemno-bastionowymi. Cztery Bramy (północna Kościańska, wschodnia Osiecka, zachodnia Święciechowska i południowa Rydzyńska) łączyły miasto z przedmieściami. W mieście odbywały się liczne jarmarki, mieszczanie korzystali z wielu zwolnień i udogodnień podatkowych. Towary produkowane w Lesznie eksportowane były do Saksonii, Moskwy i na Litwę. Złoty okres dla Leszna zakończył się w 1655 roku, miasto zostało spalone i zniszczone, ponownie w 1707 roku, a w roku 1709 zaraza zdziesiątkowała Leszno.

[edytuj] Okres rozbiorów i odzyskania niepodległości

W drugim rozbiorze Polski Leszno zostało wcielone do Prus a mieszkańcy aktywnie przeciwstawiali się pruskiej polityce germanizacyjnej. Również wielkie pożary w 1767 i 1790 nie oszczędziły miasta. Miasto chlubnie zapisało się w powstaniu wielkopolskim. Do Polski powróciło na mocy traktatu wersalskiego 17 stycznia 1920 r.

[edytuj] Okres międzywojenny

W okresie międzywojennym miasto było ważnym węzłem komunikacyjnym (biegły tu linie kolejowe Rawicz-Poznań, Zbąszyń-Leszno, Leszno-Ostrów Wielkopolski, Kalisz-Leszno, Jarocin-Leszno, krzyżowały się też linie tranzytowe do Wrocławia i Głogowa). Rozwinięty był handel i przemysł: młyny, browary, tartaki, garbarnie, fabryka produktów chemicznych, produkowano wyroby włókiennicze, maszyny, wagi i fortepiany, cukier i eksploatowano pokłady kredy. Leszno odgrywało ważną rolę w życiu gospodarczym Polski.

[edytuj] II wojna światowa

Po wybuchu II wojny światowej Niemcy, w ramach operacji Tannenberg 21 października 1939 rozstrzelali 20 Polaków, a następnie hitlerowscy okupanci dokonali masowej deportacji ludności do Generalnego Gubernatorstwa (ok. 80% mieszkańców), a Leszno zostało włączone do III Rzeszy^[2]. Na terenie miasta funkcjonowały dwa obozy pracy przymusowej dla Polaków i Żydów. 31 stycznia 1945 wkroczyła do Leszna Armia Czerwona.

[edytuj] Okres powojenny i historia najnowsza

Po zakończeniu wojny nastąpiła rozbudowa i przebudowa miasta. Powstało lotnisko szybowcowe w Strzyżewicach, wybudowano dworzec kolejowy i autobusowy, powstało wiele osiedli mieszkaniowych (Osiedla: Grunwald, Sułkowskiego, Przyjaźni, Wieniawa), miasto zyskało szeroką arterię al. Konstytucji 3 Maja która wyprowadziła ruch poza centrum miasta, wybudowano Halę widowiskową Trapez na 800 miejsc, krytą pływalnię Akwawit, ścieżki rowerowe. W latach 1975-1998 Leszno było stolicą województwa leszczyńskiego. W 1977 roku przyłączono do Leszna Zaborowo, Gronowo i część Strzyżewic wraz z lotniskiem szybowcowym. Obecnie jest miastem na prawach powiatu grodzkiego.

[edytuj] Kalendarium

1393 – Pierwsza wzmianka źródłowa o Lesznie
1516 – Do Leszna przybywa pierwsza nieduża grupa Braci Czeskich
1547 – Przywilej lokacyjny dla miasta nadany przez króla Zygmunta Starego
1573 – Działa szkoła przeznaczona dla Braci Czeskich
1606 – Żydzi otrzymują zgodę właściciela miasta na osiedlenie się w Lesznie
1618 – Od 1648, do miasta napływa duża grupa luterańskich rzemieślników, uchodźców ze Śląska
1628 – Miasto przyjmuje kolejnych braci czeskich z J.A. Komeńskim, wybitnym teologiem i pedagogiem na czele
1631 – Przywilej Zygmunta III Wazy zrównujący w prawach Leszno z największymi miastami Polski
1656 – Spalenie miasta w odwet za przyjęcie załogi szwedzkiej podczas Potopu
1738 – Stanisław Leszczyński sprzedaje Leszno Aleksandrowi Józefowi Sułkowskiemu
1790 – Wielki pożar miasta, trzeci w tym stuleciu
1793 – W wyniku drugiego zaboru Leszno wcielone do Prus i zdegradowane do roli miasta prowincjonalnego
1815 – Na mocy kongresu wiedeńskiego Leszno znajduje się w Wielkim Księstwie Poznańskim
1856 – Wybudowanie linii kolejowej łączącej Leszno z Poznaniem i Wrocławiem
1886 – Miasto staje się centrum administracyjnym powiatu leszczyńskiego
1920 – Powrót do Polski na mocy traktatu wersalskiego
1939-1945 – II wojna światowa
1975 – Leszno staje się miastem wojewódzkim
1977 – Organizacja centralnych dożynek
1990 – Pierwsze demokratyczne wybory do Rady Miejskiej Leszna
1999 – Polska reforma administracyjna – Leszno miastem powiatowym

Zabytkowa kamieniczka Wieniawa

ul.Słowiańska nocą

[edytuj] Gospodarka

Leszno od lat jest miastem gdzie powstaje wiele nowych przedsiębiorstw i gdzie stopa bezrobocia jest dużo niższa niż w Polsce. Przyczynia się do tego zarówno dobra kondycja największych leszczyńskich zakładów pracy jak i nowe wciąż powstające inwestycje w mieście. Do największych zakładów należą:

Leszczyńska Fabryka Pomp
Zakłady Okuć Budowlanych Metalplast-LOB
Zakłady Przemysłu Odzieżowego "Andante"
Akwawit-Brasco S.A.

Oprócz tych zakładów które na stałe wpisały się już w krajobraz miasta w ostatnich latach powstało wiele nowych m.in.: Spinko, Winkhaus, Wilka SCHLIESSTECHNIK (branża metalowa), Euro Comfort (produkcja kołder i poduszek),SEWS Polska (branża elektroniczna), Euroline, MobelTeam – producenci mebli m.in.dla Ikei.W mieście istnieje kilka marketów wielkopowierzchiowych (Kaufland, Netto, Biedronka, Intermarche), wiele hurtowni, składów, kilka centrów handlowych (Mannhattan, Nasze Leszno). Działają 2 stacje radiowe, 7 redakcji gazet,telewizja miejska. W mieście zlokalizowane są punkty dealerskie wszystkich znanych marek (VW, Renault, Skoda, Citroen, Peugeot, Fiat, Ford, Opel, Toyota).

[edytuj] Podmioty gospodarcze

Liczba podmiotów gospodarczych objętych rejestrem gospodarki narodowej REGON 8 483
w tym z kapitałem zagranicznym 102
w tym udział podmiotów zatrudniających do 9 osób 94%

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Szkoły wyższe

[edytuj] Licea ogólnokształcące

I Liceum Ogólnokształcące
II Liceum Ogólnokształcące
III Liceum Ogólnokształcące
IV Liceum Ogólnokształcące w Lesznie
V Liceum Ogólnokształcące (nieistniejące)
VI Liceum Ogólnokształcące im. Somalijczyków z Actonu (nieistniejące)

[edytuj] Technika (Zespoły Szkół)

Zespół Szkół Rolniczo-Budowlanych im. Synów Pułku
Zespół Szkół Ekonomicznych im.Jana Amosa Komeńskiego
Zespół Szkół Technicznych
Zespół Szkół Elektroniczno-Telekomunikacyjnych

[edytuj] Sport

Żużel Unia Leszno. Zawodnicy Unii Leszno odnoszą sukcesy w całej Polsce. Osiągnięcia Klubu Unia Leszno:
- 24 medale DMP (12 złotych, 5 srebrne, 7 brązowe)
- 19 medale IMP (9 złotych, 5 srebrnych, 5 brązowych)
- 15 medali MIMP (6 złotych, 4 srebrne, 5 brązowe)
- 12 medali MPPK (6 złotych, 6 srebrnych)
- 7 medali MDMP (3 złote, 2 srebrne, 2 brązowe)
- 4 medale MMPPK (3 złote i 1 brązowy)
- 1 medal MEP (złoty)
- 2 medale IMŚJ (złoty i srebrny)
- 1 medal DMŚJ (złoty)
- 2 medale DMŚ (złoty)

W Lesznie organizowane są przez Aeroklub Leszczyński międzynarodowe zawody szybowcowe na lotnisku Centralnej Szkoły Szybowcowej w Strzyżewicach.

Klub piłki ręcznej (II liga) i koszykówki Arot-Tęcza zrzeszający ponad 200 zawodników i zawodniczek.

Klub Polonia 1912 Leszno prowadzi sekcję piłki nożnej (należący do IV ligi), koszykówki (II Liga).
Zawodnicy sekcji kręgli odnieśli wiele sukcesów (tytuły Mistrza Polski) w kategoriach:

Drużynowo:
- seniorki – 10
- juniorki – 3
- juniorki młodsze – 3
- seniorzy – 5
- juniorzy – 5

Indywidualnie:
- seniorki – 9
- juniorki – 6
- juniorki młodsze – 2
- juniorzy – 2
- juniorzy młodsi – 9

Pary:
- seniorki – 9
- juniorki – 3
- juniorki młodsze – 2
- seniorzy – 2
- juniorzy – 1
- juniorzy młodsi – 4

Kolejną sekcją Klubu Polonia 1912 jest szermierka.
Ogółem od roku 1990 zawodnicy sekcji szermierczej zdobyli 97 medali, w tym 76 medali Mistrzostw Polski w różnych kategoriach wiekowych oraz 21 medali w Mistrzostwach Świata i Europy w kategoriach: kadetów, juniorów i seniorów.

[edytuj] Honorowi Obywatele

Leszno ma siedmiu Honorowych Obywateli w tym czworo z zagranicy, m.in.:

Wojciech Maciejewski (ur. 30 marca 1923) - reżyser w Teatrze Polskiego Radia
Janusz Centka (ur. 1950) – dwukrotny szybowcowy mistrz świata
Martin Kummer - nadburmistrza Suhl
30 listopada 2007 Leigh Adams (ur. 1971) – Australijski żużlowiec od 1996 związany z Unią Leszno