Leszno
Z Wikipedii
Współrzędne: 51°51' N 16°34' E![]()
| Leszno | |||
|
|||
| Województwo | wielkopolskie | ||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||
| Założono | XIV wiek | ||
| Prawa miejskie | 1547 | ||
| Prezydent miasta | Tomasz Malepszy (e-mail) |
||
| Powierzchnia | 31,9 km² | ||
| Położenie | 51° 51' N 16° 34' E |
||
| Liczba mieszkańców (2007) - liczba ludności - gęstość |
63 955[1] 2 007[1] os./km² |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
0-65 | ||
| Kod pocztowy | 64-100 do 64-106, 64-110 | ||
| Tablice rejestracyjne | PL | ||
|
Położenie na mapie Polski
|
|||
| TERC10 (TERYT) |
3063011 | ||
| Miasta partnerskie | Suhl, Deurne, Montlucon, Batouri, St.Polten, Dachau | ||
|
Urząd miejski3
ul. Karasia 1564-100 Leszno tel. (65)529 81 10; faks (65)529 81 31 |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Leszno (niem. Lissa) – miasto w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 63 955 mieszkańców na powierzchni 31,9 km², co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.
Spis treści |
[edytuj] Dane statystyczne
Ogółem 63787 w tym:
- mężczyźni 30 416
- kobiety 33 371.
Gęstość zaludnienia na km²: 2000, przyrost naturalny na 1000 mieszkańców 1,66 promila, wskaźnik dla kraju wynosi – 0,02 promila. Saldo migracji – 6 osób.
Ludność według wieku
- wiek przedprodukcyjny (0-17 lat) 13 160
- wiek produkcyjny (18- 59/64 lat) 42 047
- wiek poprodukcyjny (60/65 lat i więcej) 8580
[edytuj] Władze miasta
- Prezydent Miasta Leszna: Tomasz Malepszy (od 1998)
- I Wiceprezydent Miasta Leszna: Jan Wojciechowski
- Wiceprezydent Miasta Leszna: Zdzisław Adamczak
- Sekretarz Miasta Leszna: Antoni Mazankiewicz (od 1990)
- Skarbnik Miasta Leszna: Waldemar Wojtkowiak (od 1990)
[edytuj] Zatrudnienie
Dane dla jednostek zatrudniających powyżej 9 osób
- liczba pracujących 18 281 w tym:
- przemysł 45%
- pozostałe 55%
[edytuj] Wynagrodzenie
- przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw 1958 zł
- przemysł 1817 zł ,
- handel i naprawy 1633 zł
- hotele i restauracje 1323 zł
- transport, gospodarka magazynowa i łączność 2026 zł
- pozostała działalność usługowa , komunalna, socjalna i indywidualna 1880 zł
- przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw (w zł) – średnia krajowa 2202
[edytuj] Bezrobocie
- liczba bezrobotnych w Lesznie i powiecie 7416
- w tym kobiety 53,5 %
- stopa bezrobocia w powiecie leszczyńskim 14,4%
- wskaźnik dla kraju 20%
[edytuj] Podział administracyjny
W Lesznie nie występuje prawny podział administracyjny na dzielnice miejskie i osiedla mieszkaniowe. Miasto jest jednolitą gminą o statusie miasta, a dzielnice i osiedla nie są jednostkami pomocniczymi gminy (art. 5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 roku). Nazewnictwo dzielnic i osiedli jest nazewnictwem zwyczajowym, powszechnie używanym przez mieszkańców, wynikającym z pewnych uwarunkowań urbanistycznych i historycznych tych terenów.
|
Dzielnice miasta |
Osiedla mieszkalne |
[edytuj] Historia
[edytuj] Początki Leszna
Pierwsza wzmianka historyczna o Lesznie pochodzi z 1393 roku. Wówczas osada Leszczno stanowiła własność Stefana z Karnina który posiadał pieczęć herbu Wieniawa. Ród Wieniawitów przybrał od swej osady nazwisko Leszczyńscy. W XV w. istniały tu dwie osady Leszczno i Leszczynko. W początkach XVI w. Leszno stało się znaczącym centrum reformacji. W 1547 roku na gruntach wsi Rafał Leszczyński lokował miasto, które posiadało już wtedy gimnazjum, w którym wykładał między innymi Jan Ámos Komenský oraz Jan Jonston.
[edytuj] Wiek XVI do XVII - Leszno jako ważny ośrodek reformacji
Osiedlenie braci czeskich (1516) oraz sprowadzenie tkaczy śląskich do miasta spowodowało szybki rozwój Leszna. W 1626 bracia czescy utworzyli tu szkołę wyższą, z tego też roku pochodzi zachowana synagoga, a ok. 1633 powstała tu również parafia ewangelicka (luterańska). W latach 1638-1647 mieszkał tu mistyk i poeta Johann Heermann i tu został pochowany. XVII-wieczne Leszno było największym w Wielkopolsce ośrodkiem drukarstwa, związanym z działalnością miejscowych ewangelików (wśród których przeważali uchodźcy z pobliskiego Śląska). W latach 1636-1639 nastąpiło znaczne powiększenie obszaru miasta,otoczono je nowymi fortyfikacjami ziemno-bastionowymi. Cztery Bramy (północna Kościańska, wschodnia Osiecka, zachodnia Święciechowska i południowa Rydzyńska) łączyły miasto z przedmieściami. W mieście odbywały się liczne jarmarki, mieszczanie korzystali z wielu zwolnień i udogodnień podatkowych. Towary produkowane w Lesznie eksportowane były do Saksonii, Moskwy i na Litwę. Złoty okres dla Leszna zakończył się w 1655 roku, miasto zostało spalone i zniszczone, ponownie w 1707 roku, a w roku 1709 zaraza zdziesiątkowała Leszno.
[edytuj] Okres rozbiorów i odzyskania niepodległości
W drugim rozbiorze Polski Leszno zostało wcielone do Prus a mieszkańcy aktywnie przeciwstawiali się pruskiej polityce germanizacyjnej. Również wielkie pożary w 1767 i 1790 nie oszczędziły miasta. Miasto chlubnie zapisało się w powstaniu wielkopolskim. Do Polski powróciło na mocy traktatu wersalskiego 17 stycznia 1920 r.
[edytuj] Okres międzywojenny
W okresie międzywojennym miasto było ważnym węzłem komunikacyjnym (biegły tu linie kolejowe Rawicz-Poznań, Zbąszyń-Leszno, Leszno-Ostrów Wielkopolski, Kalisz-Leszno, Jarocin-Leszno, krzyżowały się też linie tranzytowe do Wrocławia i Głogowa). Rozwinięty był handel i przemysł: młyny, browary, tartaki, garbarnie, fabryka produktów chemicznych, produkowano wyroby włókiennicze, maszyny, wagi i fortepiany, cukier i eksploatowano pokłady kredy. Leszno odgrywało ważną rolę w życiu gospodarczym Polski.
[edytuj] II wojna światowa
Po wybuchu II wojny światowej Niemcy, w ramach operacji Tannenberg 21 października 1939 rozstrzelali 20 Polaków, a następnie hitlerowscy okupanci dokonali masowej deportacji ludności do Generalnego Gubernatorstwa (ok. 80% mieszkańców), a Leszno zostało włączone do III Rzeszy[2]. Na terenie miasta funkcjonowały dwa obozy pracy przymusowej dla Polaków i Żydów. 31 stycznia 1945 wkroczyła do Leszna Armia Czerwona.
[edytuj] Okres powojenny i historia najnowsza
Po zakończeniu wojny nastąpiła rozbudowa i przebudowa miasta. Powstało lotnisko szybowcowe w Strzyżewicach, wybudowano dworzec kolejowy i autobusowy, powstało wiele osiedli mieszkaniowych (Osiedla: Grunwald, Sułkowskiego, Przyjaźni, Wieniawa), miasto zyskało szeroką arterię al. Konstytucji 3 Maja która wyprowadziła ruch poza centrum miasta, wybudowano Halę widowiskową Trapez na 800 miejsc, krytą pływalnię Akwawit, ścieżki rowerowe. W latach 1975-1998 Leszno było stolicą województwa leszczyńskiego. W 1977 roku przyłączono do Leszna Zaborowo, Gronowo i część Strzyżewic wraz z lotniskiem szybowcowym. Obecnie jest miastem na prawach powiatu grodzkiego.
[edytuj] Kalendarium
- 1393 – Pierwsza wzmianka źródłowa o Lesznie
- 1516 – Do Leszna przybywa pierwsza nieduża grupa Braci Czeskich
- 1547 – Przywilej lokacyjny dla miasta nadany przez króla Zygmunta Starego
- 1573 – Działa szkoła przeznaczona dla Braci Czeskich
- 1606 – Żydzi otrzymują zgodę właściciela miasta na osiedlenie się w Lesznie
- 1618 – Od 1648, do miasta napływa duża grupa luterańskich rzemieślników, uchodźców ze Śląska
- 1628 – Miasto przyjmuje kolejnych braci czeskich z J.A. Komeńskim, wybitnym teologiem i pedagogiem na czele
- 1631 – Przywilej Zygmunta III Wazy zrównujący w prawach Leszno z największymi miastami Polski
- 1656 – Spalenie miasta w odwet za przyjęcie załogi szwedzkiej podczas Potopu
- 1738 – Stanisław Leszczyński sprzedaje Leszno Aleksandrowi Józefowi Sułkowskiemu
- 1790 – Wielki pożar miasta, trzeci w tym stuleciu
- 1793 – W wyniku drugiego zaboru Leszno wcielone do Prus i zdegradowane do roli miasta prowincjonalnego
- 1815 – Na mocy kongresu wiedeńskiego Leszno znajduje się w Wielkim Księstwie Poznańskim
- 1856 – Wybudowanie linii kolejowej łączącej Leszno z Poznaniem i Wrocławiem
- 1886 – Miasto staje się centrum administracyjnym powiatu leszczyńskiego
- 1920 – Powrót do Polski na mocy traktatu wersalskiego
- 1939-1945 – II wojna światowa
- 1975 – Leszno staje się miastem wojewódzkim
- 1977 – Organizacja centralnych dożynek
- 1990 – Pierwsze demokratyczne wybory do Rady Miejskiej Leszna
- 1999 – Polska reforma administracyjna – Leszno miastem powiatowym
[edytuj] Gospodarka
Leszno od lat jest miastem gdzie powstaje wiele nowych przedsiębiorstw i gdzie stopa bezrobocia jest dużo niższa niż w Polsce. Przyczynia się do tego zarówno dobra kondycja największych leszczyńskich zakładów pracy jak i nowe wciąż powstające inwestycje w mieście. Do największych zakładów należą:
- Leszczyńska Fabryka Pomp
- Zakłady Okuć Budowlanych Metalplast-LOB
- Zakłady Przemysłu Odzieżowego "Andante"
- Akwawit-Brasco S.A.
Oprócz tych zakładów które na stałe wpisały się już w krajobraz miasta w ostatnich latach powstało wiele nowych m.in.: Spinko, Winkhaus, Wilka SCHLIESSTECHNIK (branża metalowa), Euro Comfort (produkcja kołder i poduszek),SEWS Polska (branża elektroniczna), Euroline, MobelTeam – producenci mebli m.in.dla Ikei.W mieście istnieje kilka marketów wielkopowierzchiowych (Kaufland, Netto, Biedronka, Intermarche), wiele hurtowni, składów, kilka centrów handlowych (Mannhattan, Nasze Leszno). Działają 2 stacje radiowe, 7 redakcji gazet,telewizja miejska. W mieście zlokalizowane są punkty dealerskie wszystkich znanych marek (VW, Renault, Skoda, Citroen, Peugeot, Fiat, Ford, Opel, Toyota).
[edytuj] Podmioty gospodarcze
- Liczba podmiotów gospodarczych objętych rejestrem gospodarki narodowej REGON 8 483
- w tym z kapitałem zagranicznym 102
- w tym udział podmiotów zatrudniających do 9 osób 94%
[edytuj] Edukacja
[edytuj] Szkoły wyższe
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego.
- Wyższa Szkoła Humanistyczna w Lesznie.
- Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie.
[edytuj] Licea ogólnokształcące
- I Liceum Ogólnokształcące
- II Liceum Ogólnokształcące
- III Liceum Ogólnokształcące
- IV Liceum Ogólnokształcące w Lesznie
- V Liceum Ogólnokształcące (nieistniejące)
- VI Liceum Ogólnokształcące im. Somalijczyków z Actonu (nieistniejące)
[edytuj] Technika (Zespoły Szkół)
- Zespół Szkół Rolniczo-Budowlanych im. Synów Pułku
- Zespół Szkół Ekonomicznych im.Jana Amosa Komeńskiego
- Zespół Szkół Technicznych
- Zespół Szkół Elektroniczno-Telekomunikacyjnych
[edytuj] Sport
- Żużel Unia Leszno. Zawodnicy Unii Leszno odnoszą sukcesy w całej Polsce. Osiągnięcia Klubu Unia Leszno:
- 24 medale DMP (12 złotych, 5 srebrne, 7 brązowe)
- 19 medale IMP (9 złotych, 5 srebrnych, 5 brązowych)
- 15 medali MIMP (6 złotych, 4 srebrne, 5 brązowe)
- 12 medali MPPK (6 złotych, 6 srebrnych)
- 7 medali MDMP (3 złote, 2 srebrne, 2 brązowe)
- 4 medale MMPPK (3 złote i 1 brązowy)
- 1 medal MEP (złoty)
- 2 medale IMŚJ (złoty i srebrny)
- 1 medal DMŚJ (złoty)
- 2 medale DMŚ (złoty)
- W Lesznie organizowane są przez Aeroklub Leszczyński międzynarodowe zawody szybowcowe na lotnisku Centralnej Szkoły Szybowcowej w Strzyżewicach.
- Klub piłki ręcznej (II liga) i koszykówki Arot-Tęcza zrzeszający ponad 200 zawodników i zawodniczek.
- Klub Polonia 1912 Leszno prowadzi sekcję piłki nożnej (należący do IV ligi), koszykówki (II Liga).
Zawodnicy sekcji kręgli odnieśli wiele sukcesów (tytuły Mistrza Polski) w kategoriach:
|
|
|
Kolejną sekcją Klubu Polonia 1912 jest szermierka.
Ogółem od roku 1990 zawodnicy sekcji szermierczej zdobyli 97 medali, w tym 76 medali Mistrzostw Polski w różnych kategoriach wiekowych oraz 21 medali w Mistrzostwach Świata i Europy w kategoriach: kadetów, juniorów i seniorów.
[edytuj] Honorowi Obywatele
Leszno ma siedmiu Honorowych Obywateli w tym czworo z zagranicy, m.in.:
- Wojciech Maciejewski (ur. 30 marca 1923) - reżyser w Teatrze Polskiego Radia
- Janusz Centka (ur. 1950) – dwukrotny szybowcowy mistrz świata
- Martin Kummer - nadburmistrza Suhl
- 30 listopada 2007 Leigh Adams (ur. 1971) – Australijski żużlowiec od 1996 związany z Unią Leszno
[edytuj] Urodzeni w Lesznie
- Renata Dancewicz, polska aktorka
[edytuj] Kościoły i Związki Wyznaniowe
- Kościół rzymskokatolicki
- Świecki Ruch Misyjny "Epifania" – zbór w Lesznie, ul. Kościelna 8/5
- Parafia polskokatolicka Najświętszej Maryi Panny Zielnej w Lesznie – ul. 17 stycznia 23
- Kościół Ewangelicko-Augsburski, ul. Paderewskiego 11
- Kościół Zielonoświątkowy, ul. Lipowa[potrzebne źródło]
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego[potrzebne źródło]
[edytuj] Zabytki
- Kościół barokowy z XVII wieku
- Pałac z XVIII wieku
- Ratusz z końca XVII wieku
- Zabytkowy układ urbanistyczny
- Kościół św. Mikołaja
- Kościół św. Jana
- Dawny Pałac Sułkowskich
- Dom urodzin dra J. Metziga
- Kościół św. Krzyża z XVIII w.
- Wiatraki Koźlaki przy ul. Strumykowej z XVIII w.
- Lapidarium z XVII i XVIII w.
- Zabytkowe kamieniczki w Rynku z XVII i XVIII w.
- Dom na ulicy Świeciechowskiej 48
[edytuj] Media
Leszno posiada 2 stacje radiowe, 7 redakcji gazet i telewizję miejską.
- Radio
- Radio Elka Leszno 98.5 FM
- Radio Eska Leszno 102 FM
- Prasa
- Panorama Leszczyńska
- Głos Wielkopolski
- Gazeta Poznańska
- Dziennik ABC
- Kalejdoskop Leszczyński
- Tygodnik Żużlowy
- Telewizja
- Telewizja Leszno
- TVP Poznań
- Leszno TV
- Portale
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberg Print,t.34/16, W-wa 2001. ISBN 83-87697-00-1 ISBN 83-87697-62-1
[edytuj] Zobacz też
- Leszno (stacja kolejowa)
- Leszno Dworzec Mały
- Leszno Zaborowo
- Leszno Grzybowo
- Nowa Synagoga w Lesznie
- Stara Synagoga w Lesznie
- Synagoga w Lesznie (ul. Średnia)
- Ludność Leszna
- Miejski Zakład Komunikacji w Lesznie
- Aeroklub Polski
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Miasta na prawach powiatu: Kalisz • Konin • Leszno • Poznań
Powiaty: chodzieski • czarnkowsko-trzcianecki • gnieźnieński • gostyński • grodziski • jarociński • kaliski • kępiński • kolski • koniński • kościański • krotoszyński • leszczyński • międzychodzki • nowotomyski • obornicki • ostrowski • ostrzeszowski • pilski • pleszewski • poznański • rawicki • słupecki • szamotulski • średzki • śremski • turecki • wągrowiecki • wolsztyński • wrzesiński • złotowski
Miasta powiatowe:
Chodzież • Czarnków • Gniezno • Gostyń • Grodzisk Wielkopolski • Jarocin • Kalisz • Kępno • Koło • Konin • Kościan • Krotoszyn • Leszno • Międzychód • Nowy Tomyśl • Oborniki • Ostrów Wielkopolski • Ostrzeszów • Piła • Pleszew • Poznań • Rawicz • Słupca • Szamotuły • Śrem • Środa Wielkopolska • Turek • Wągrowiec • Wolsztyn • Września • Złotów
Miasta gminne:
Bojanowo • Borek Wielkopolski • Buk • Czempiń • Czerniejewo • Dąbie • Dobra • Dolsk • Golina • Gołańcz • Grabów nad Prosną • Jastrowie • Jutrosin • Kleczew • Kłecko • Kłodawa • Kobylin • Kostrzyn • Koźmin Wielkopolski • Kórnik • Krajenka • Krobia • Krzywiń • Krzyż Wielkopolski • Książ Wielkopolski • Luboń • Lwówek • Łobżenica • Margonin • Miejska Górka • Miłosław • Mikstat • Mosina • Murowana Goślina • Nowe Skalmierzyce • Nekla • Obrzycko • Odolanów • Okonek • Opalenica • Osieczna • Ostroróg • Pniewy • Pobiedziska • Pogorzela • Poniec • Przedecz • Puszczykowo • Pyzdry • Rakoniewice • Raszków • Rogoźno • Rydzyna • Rychwał • Sieraków • Skoki • Sompolno • Stawiszyn • Stęszew • Sulmierzyce • Swarzędz • Szamocin • Ślesin • Śmigiel • Trzcianka • Trzemeszno • Tuliszków • Ujście • Wieleń • Wielichowo • Wronki • Wyrzysk • Wysoka • Zagórów • Zbąszyń • Zduny • Żerków

