Arthur Honegger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Arthur Honegger (timbre RFA).jpg

Arthur Honegger (ur. 10 marca 1892 w Hawrze, zm. 27 listopada 1955 w Paryżu) – szwajcarski kompozytor muzyki poważnej i filmowej, działający we Francji.

Studiował w Zurychu i w Paryżu. Skomponował pięć symfonii, a także wiele koncertów, oper, pieśni, baletów i oratoriów. Był członkiem Grupy Sześciu. Jednym z jego najbardziej znanych utworów jest Pacyfik 231kompozycja programowa przedstawiająca lokomotywę parową o takiej właśnie nazwie. Utwór jest tak sugestywny, że z łatwością można wyobrazić sobie jak lokomotywa rusza, rozpędza się do ogromnej szybkości i hamuje.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Oscar-Arthur Honegger (pierwszego imienia nigdy nie używał) urodził się w Hawrze, studiował harmonię i grę na skrzypcach w Paryżu z krótką przerwą na pobyt w Zurychu. W roku 1918 skomponował muzykę do baletu Le dit des jeux du monde, gdzie po raz pierwszy objawił się jego charakterystyczny styl. W roku 1926 ożenił się z Andrée Vaurabourg, pianistką poznaną podczas studiów w paryskim konserwatorium. W roku 1932 urodziła się im córka Pascale. Honegger miał także syna Jeana-Claude'a (1926-2003) ze śpiewaczką Claire Croiza.

Na początku lat 20. Honegger zwrócił na siebie uwagę psalmem Le Roi David (Król Dawid). Okres dwudziestolecia międzywojennego był dla Honeggera bardzo płodny. Skomponował muzykę do filmu Abela Ganca Napoleon, stworzył dziewięć baletów i trzy sceniczne dzieła wokalne – jedno z nich, "oratorium dramatyczne" Jeanne d'Arc au bûcher (1935), jest uważane za jeden z jego najlepszych utworów. Najczęściej współpracował z Jakiem Ibertem, np. przy operze (L'Aiglon (1937)) i przy operetkach. W tym czasie napisał słynne Danse de la Chèvre (Taniec kozy) (1921) na flet dedykowane René Le Roy.

Honegger był związany przez cały czas ze Szwajcarią, krajem pochodzenia swoich rodziców. Podczas wojny czuł się więźniem Paryża, przyłączył się do ruchu oporu. W okresie od okupacji do śmierci napisał 4 symfonie, uważane za jedne z najwspanialszych powstałych w XX wieku. Najbardziej znana jest trzecia, powstała zaraz po zakończeniu wojny (w 1946 roku) – Symphonie liturgique. Trzy części tej kompozycji przypominają łacińską mszę (Dies Irae, De profundis clamavi i Dona nobis pacem). Oczywisty kontrast przedstawia czwarta symfonia – Deliciae Basilienses (Przyjemności w Bazylei), w której kompozytor opiewa dni wyzwolenia spędzone w Bazylei.

Honegger był powszechnie znany jako miłośnik kolejnictwa – pewnego razu powiedział: "Zawsze gorąco kochałem lokomotywy. Są dla mnie żywymi stworzeniami i kocham je jak niektórzy kochają kobiety lub konie." Jego dzieło "mouvement symphonique" PACIFIC 231 (muzyczne odtworzenie dźwięków lokomotywy) już w roku 1923 zyskało wielką popularność.

Ostatnie dzieło – Kantantę Bożonarodzeniową napisał w roku 1953. Arthur Honegger zmarł w domu z powodu zawału serca 27 listopada 1955 i został pochowany na cmentarzu Cimetière Saint-Vincent w Paryżu.

Portret Arthura Honeggera jest współcześnie przedstawiony na szwajcarskim dwudziestofrankowym banknocie.

Styl muzyczny[edytuj | edytuj kod]

Wyrazistymi elementami stylu Honeggera są przede wszystkim:

W porównaniu z twórczością innych członków Paryskiej szóstki kompozycje Honeggera mają bardziej poważny charakter.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Numeracja dzieł Honeggera pochodzi z katalogu Harry'ego Halbreicha.

  • Muzyka orkiestrowa :
Symfonie :
1930 : H 75 Pierwsza Symfonia C- dur
1941 : H 153 Druga symfonia na orkiestrę smyczkową i trąbkę D -dur (Symfonie na smyczki)
1946 : H 186 Trzecia symfonia (Symphonie liturgique)
1946 : H 191 Czwarta symfonia A-dur (Deliciae basiliensis)
1950 : H 202 Piata symfonia D-dur (Di tre re)
Utwóry symfoniczne:
1923 : H 53 Pacific 2.3.1 (1)
1928 : H 67 Rugby (2)
1933 : H 83 Utwór symfoniczny nr 3
Koncerty:
1948 : H 196 Concerto da camera na flet, rożek angielski i smyczki
1929 : H ??? Koncert na wiolonczelę i orkiestrę
Inne :
1917 : H 16 Le Chant de Nigamon
1920 : H 31 Pastorale d'été
1923 : H 47 Chant de joie (Pieśń radości)
1951 : H 204 Monopartita
1921 : H 37 Le Roi David (Król David) libretto – René Moraxe, wersja na orkiestrę z roku 1923,
1935 : H 99 Jeanne d'Arc au bûcher, libretto Paul Claudel, wersja z prologiem w roku 1941
1938 : H 131 La Danse des morts, (Taniec śmierci) libretto Paul Claudel
1953 : H 212 Une Cantate de Noël (kantata bożonarodzeniowa)
  • Opery :
1926 : H 65 Antigona, libretto Jeana Cocteau wg Sofoklesa.
1918 : H 19 Le Dit des jeux du monde
1921 : H 38 Horace victorieux, symphonie mimée
Kwartety smyczkowe
1917 : H 15 Kwartet smyczkowy nr 1 c-moll
1935 : H 103 Kwartet smyczkowy nr 2 D-dur
1937 : H 114 Kwartet smyczkowy nr 3 E-dur

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

A.Honegger Jestem kompozytorem. PWM 1985