Rosiczkowate

Rosiczkowate
Liście pułapkowe rosiczki okrągłolistnej
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Rząd	goździkowce
Rodzina	rosiczkowate
Nazwa systematyczna
Droseraceae Salisb. Parad. Lond. 2: ad t. 95. 1808
Zdjęcia i grafiki w Commons

Rosiczkowate (Droseraceae Salisb.) – rodzina roślin mięsożernych spokrewniona z kilkoma rodzinami także roślin mięsożernych, tworzących klad bazalny w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales). W niektórych ujęciach klad ten wyodrębniany jest w randze rzędu rosiczkowców (Droserales), ew. dzbanecznikowców (Nepenthales). Do rodziny tej zalicza się trzy rodzaje. Do niedawna włączano tu także rodzaj rosolistnik (Drosophyllum), współcześnie wyodrębniany w osobną rodzinę (systemy APG). Rosiczkowate spotykane są na różnych obszarach na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Rośliny tu zaliczane występują na różnych siedliskach, od wodnych (aldrowanda), po obszary okresowo suche, od siedlisk nadmorskich po wysokogórskie. W większości należą tu byliny, rzadziej rośliny jednoroczne.

Morfologia

Pokrój

Jest zróżnicowany i związane jest to z różnicami siedliskowymi zajmowanymi przez rośliny. Rodzaj aldrowanda (Aldrovanda) to rośliny wodne o łodydze z okółkami liści, pozostałe rodzaje obejmują rośliny rozetowe.

Liście

Pułapkowe, przy czym u rosiczek chwytają owady dzięki lepkiej wydzielinie, podczas gdy muchołówka (Dionaea) i aldrowanda zamykają ofiary we wnętrzu liścia.

Kwiaty

Niewielkie, 5-krotne, zebrane w wierzchotkowate lub wiechowate kwiatostany. Okwiat jest zróżnicowany. Pręciki tworzą jeden lub więcej (do 4) okółków. Słupek utworzony jest z 3 owocolistków tworzących wolne szyjki słupka lub zrośniętą, pojedynczą szyjkę. Zalążki formują się w nasadowej części zalążni, zwykle przyściennie. Sama zalążnia ma jedną komorę lub podzielona jest przegrodami owocolistków na trzy komory.

Systematyka

Rosiczkowate spokrewnione są z kilkoma rodzinami innych roślin owadożernych, tworzących klad bazalny w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) w ujęciu Angiosperm Phylogeny Website (2001...), systemu APG III (2009) oraz wcześniejszych wersji tego systemu. W niektórych systemach klasyfikacyjnych ta grupa rodzin wyodrębniana jest w randze rzędu rosiczkowców (Droserales) (system Reveala z lat 1994-1999) lub dzbanecznikowców (Nepenthales) (system Reveala i Thorna z 2007). W dawniejszych systemach pewne podobieństwa powodowały łączenie rosiczkowatych z kapturnicowatymi w jednym rzędzie kapturnicowców (Sarraceniales) lub dzbanecznikowców (system Cronquista z 1981).

Pozycja systematyczna w rzędzie goździkowców według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

goździkowce

Droseraceae – rosiczkowate Nepenthaceae – dzbanecznikowate Drosophyllaceae – rosolistnikowate Ancistrocladaceae Dioncophyllaceae Frankeniaceae – pomorzlinowate Tamaricaceae – tamaryszkowate Plumbaginaceae – ołownicowate Polygonaceae – rdestowate Rhabdodendraceae Simmondsiaceae – simondsjowate Asteropeiaceae Physenaceae Microteaceae Caryophyllaceae – goździkowate Achatocarpaceae Amaranthaceae – szarłatowate Stegnospermataceae Limeaceae – libawowate Lophiocarpaceae Barbeuiaceae Gisekiaceae Aizoaceae – pryszczyrnicowate Phytolaccaceae – szkarłatkowate Sarcobataceae Nyctaginaceae – dziwaczkowate Molluginaceae – ugłastowate Halophytaceae Basellaceae – wyćwiklinkowate Montiaceae – zdrojkowate Didiereaceae Talinaceae – porwinkowate Portulacaceae – portulakowate Anacampserotaceae Cactaceae – kaktusowate

Pozycja według systemu Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (DilleniidaeTakht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd NepenthanaeTakht. ex Reveal, rząd rosiczkowce (Droserales Griseb.), rodzina rosiczkowate (Droseraceae Salisb.).

Podział rodziny

• rodzaj: aldrowanda (Aldrowanda L.)
• rodzaj: muchołówka (Dionaea Sol. ex Ellis)
• rodzaj: rosiczka (Drosera L.)

Współcześnie wyłącza się zaliczany tu dawniej rodzaj rosolistnik (system APG III z 2009 i system Reveala z 2007. Pozostałe trzy rodzaje włączane do rosiczkowatych liczą 115 gatunków.