Służba Zwycięstwu Polski

Historia Polski

Ten artykuł jest częścią cyklu: Polskie Państwo Podziemne

Służba Zwycięstwu Polski (SZP) - polska organizacja konspiracyjna podczas II wojny światowej,

Powołana 27 września 1939 (jeszcze podczas oblężenia Warszawy) na rozkaz dowódcy obrony Warszawy generała Juliusza Rómmla. Dowódcą SZP został generał Michał Tokarzewski-Karaszewicz.

Dane mi przez Naczelnego Wodza w porozumieniu z rządem pełnomocnictwo dowodzenia w wojnie z najazdem na obszarze całego Państwa przekazuję gen. bryg. Michałowi Tadeuszowi Tokarzewskiemu – Karaszewiczowi z zadaniem prowadzenia dalszej walki o utrzymanie niepodległości i całości granic.

Cele organizacji obejmowały: walkę o wyzwolenie Polski w granicach przedwojennych, odtworzenie i reorganizację armii polskiej oraz powołanie tymczasowych ośrodków władzy.

SZP podporządkowała się Rządowi RP na uchodźstwie. Uważana przez gen. Władysława Sikorskiego za zbyt zbliżoną do obozu sanacyjnego została rozkazem Naczelnego Wodza rozwiązana i zastąpiona z dniem 13 listopada 1939 przez Związek Walki Zbrojnej (ZWZ). Była pierwszą organizacją zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego. Dotychczasowy dowódca SZP, gen. Michał Karaszewicz-Tokarzewski został mianowany komendantem ZWZ na obszar okupacji sowieckiej.

Organizacja SZP

Dowództwo Główne SZP

Dowódca - gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz

Sztab – płk dypl. Stefan Rowecki "Grabica"

• Oddział I (organizacyjny) – mjr. Antoni Sanojca "Kapnik"
• Oddział II (informacyjno-wywiadowczy) – mjr. Wacław Berka "Brodowicz"
• Oddział III – płk dypl. Janusz Albrecht "Wojciech"
• Oddział IV (kwatermistrzostwo) – płk dypl Adam Świtalski "Dąbrowa"
• Oddział V (łączność) – kpt. Leon Chendyński "Gruda"
• Oddział VI (prasy i propagandy) – mjr Tadeusz Kruk-Strzelecki "Szczepan"
• Oddział VII (finansowy) – mjr Stanisław Thun "Malcz" okręg warszawski

Dowództwa Wojewódzkie

• Okręg Warszawski - Henryk Józewski "Olgierd"
• Okręg Lubelski - ppłk Józef Spychalski "Socha"
• Okręg Łódzki - płk Stanisław Sosabowski "Węglarz"
• Okręg Kielecki - płk dypl. Leopold Engel-Ragis "Śląski"
• Okręg Krakowski - mjr. Jan Cichocki "Kabat"
  • Podokręg Zagłębie Dąbrowskie - ppłk Henryk Kowalówka "Oset"

Bibliografia

• Stefan Korboński: Polskie Państwo Podziemne. Bydgoszcz: Wydawnictwo Nasza Przyszłość.
• Lesław Marian Bartelski: AK. T. 1, Podziemna armia 27 IX 1939-30 VI 1943. Warszawa: "Tekst", 1990. ISBN 83-85188-00-2.